کوچ اجباری مستاجران از محلات هدف بازآفرینی شهری تحت تاثیر افزایش ارزش زمین و مسکن، سیاستگذار را با یک پرسش جدی مواجه کرده است: چگونه میتوان محلات فرسوده و ناکارآمد را نوسازی و احیا کرد، بدون آنکه ساکنان کمدرآمد آنها قربانی فرآیند بازآفرینی شوند؟
به گزارش ستاد خبری هفتمین نمایشگاه مسکن، شهری و بازآفرینی شهری، سه دهه تجربه بهسازی، نوسازی و بازآفرینی شهری در کشور تجربیاتی از اخراج ساکنان این محلات به دلیل افزایش ارزش زمین پس ازتحول به جای گذاشته است. بازآفرینی شهری که قرار است کیفیت زندگی را در محلات هدف ارتقا دهد و زمینه ماندگاری ساکنان را فراهم کند، اگر بدون توجه به توان اقتصادی ساکنان پیش برود، ممکن است نتیجهای معکوس داشته باشد؛ بهویژه برای مستاجرانی که سهم بزرگی از جمعیت محلات هدف را تشکیل میدهند. تجربیات به دست آمده از پروژههایی مانند انبوهسازیهای چند صد واحدی در محله سیروس تهران از طریق تملک املاک ریزدانه و تعریف ابرپروژههای ساختمانی نیز این پرسش را مطرح کرده که آیا اساسا چنین امکانی وجود دارد که نوسازی بافتهای ناکارآمد بدون جابهجایی و حذف گروههای کمدرآمد از محله انجام شود؟ در واقع، افزایش کیفیت و ارزش زمین و مسکن در یک محله، اگر با سیاست مشخصی برای حفظ استطاعتپذیری مسکن همراه نباشد، میتواند به افزایش فشار بر مستاجران و خروج تدریجی آنها از محله منجر شود.
این مسئله در حالی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بخش قابل توجهی از سیاستهای موجود نوسازی، بیشتر بر مالک و ساختوساز متمرکز است و برای مستاجران کمدرآمد، بهخصوص دهکهای پایین، ابزار حمایتی مشخص و پایداری وجود ندارد. خلأ سیاست مسکن استطاعتپذیر برای مستاجران
کاوه حاجی علیاکبری، پژوهشگر بازآفرینی شهری معتقد است مسئله اصلی در اینجا نه خود نوسازی، بلکه خلأ یک لایه مهم در سیاست مسکن کشور است؛ لایهای که بتواند برای خانوارهایی که توان تأمین مسکن از طریق بازار را ندارند، راهحل ایجاد کند. …
