نخبه‌پروری در ایران؛ از برچسب «باهوش» در مدرسه تا «نخبه» در دانشگاه

به گزارش ایسنا، توسعه کشورها تنها با افزایش منابع مالی، توسعه زیرساخت‌ها یا برخورداری از فناوری‌های جدید محقق نمی‌شود؛ پشتوانه اصلی بسیاری از تحولات علمی، اقتصادی و فناورانه، نیروی انسانی توانمندی است که می‌تواند دانش را به مساله ‌شناسی، ایده را به راه‌حل و پژوهش را به فناوری و محصول تبدیل کند. در این میان، نخبگان و استعدادهای برتر، به دلیل برخورداری از توان علمی، خلاقیت، قدرت حل مساله و ظرفیت اثرگذاری بر محیط پیرامون، یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های هر جامعه به شمار می‌روند.

کشورها برای دستیابی به توسعه پایدار، صرفا به دنبال افزایش شمار دانشگاه‌ها یا تعداد فارغ‌التحصیلان نیستند، بلکه تلاش می‌کنند محیطی ایجاد کنند که افراد مستعد بتوانند در آن یاد بگیرند، تجربه کنند، ایده‌های خود را به آزمون بگذارند و در نهایت بخشی از مسائل جامعه را حل کنند. به همین دلیل، سیاستگذاری درباره نخبگان در بسیاری از کشورها از مرحله شناسایی استعدادها فراتر رفته و موضوعاتی مانند کیفیت آموزش، فرصت‌های پژوهشی، دسترسی به زیرساخت‌های علمی، اشتغال تخصصی، ارتباط دانشگاه با صنعت، امکان فعالیت‌های فناورانه، تأمین مالی ایده‌ها و فراهم کردن مسیر رشد حرفه‌ای را نیز دربرمی‌گیرد.

اهمیت نخبگان البته تنها به دستاوردهای فردی آنها محدود نمی‌شود. یک پژوهشگر نخبه، یک استاد دانشگاه، یک فناور یا کارآفرین دانش‌بنیان می‌تواند با ایجاد یک گروه علمی، تربیت دانشجویان، راه‌اندازی یک کسب‌ و کار فناورانه یا حل یک مساله صنعتی، اثر خود را به گروهی بزرگتر منتقل کند. از این منظر، سرمایه‌گذاری بر نخبگان در واقع سرمایه‌گذاری بر ظرفیت تولید دانش، فناوری و حل چالش‌ها در یک جامعه است و بی‌توجهی به این سرمایه نیز می‌تواند آثار آن را فراتر از سرنوشت یک فرد نشان دهد. …