در دهههای اخیر نگاه به پارکینگ در برنامهریزی شهری دستخوش تحولی اساسی شده است. پارکینگ که زمانی فقط بهعنوان فضایی حاشیهای برای توقف خودروها و خدمتی جانبی به مالکان خودرو تلقی میشد، امروزه بهعنوان ابزاری راهبردی برای مدیریت تقاضای سفر، کنترل ترافیک، شکلدهی به الگوی توسعه شهری و تأمین درآمد پایدار برای شهرداریها شناخته میشود. در شهرهای فشرده و پرتراکم هر مترمربع فضای پارک هزینه فرصت بالایی دارد؛ فضایی که میتوانست به پیادهرو، مسیر دوچرخه، فضای سبز یا کاربری عمومی تبدیل شود. نحوه تخصیص، قیمتگذاری و مدیریت این فضا، بهطور مستقیم بر کارایی شبکه معابر، کیفیت محیط شهری و عدالت در دسترسی تأثیر میگذارد.
مدیریت مؤثر پارکینگ فراتر از ساخت پارکینگهای بیشتر است. تجربه شهرهای پیشرو نشان میدهد که افزایش عرضه پارکینگ، بدون مدیریت تقاضا، نهتنها ترافیک را کاهش نمیدهد، بلکه میتواند با تشویق به استفاده بیشتر از خودروی شخصی، فشار بر شبکه معابر را افزایش دهد. در مقابل، سیاستهایی همچون تعرفهگذاری پلکانی بر اساس موقعیت و زمان، محدودیت مدت توقف، اولویتدهی به ساکنان محله، اشتراکگذاری پارکینگ میان کاربریهای مختلف در ساعات متفاوت روز و استفاده از فناوریهای هوشمند برای پایش لحظهای ظرفیت، میتوانند کارایی فضای موجود را بهطور چشمگیری افزایش دهند.
پارکینگها باید در هماهنگی با سایر ابزارهای مدیریت تحرک شهری طراحی شوند. قیمت پارکینگ در مرکز شهر باید با هزینه استفاده از حملونقل عمومی، قیمتگذاری جادهای و سیاستهای مالکیت خودرو همخوانی داشته باشد تا رانندگان بهطور طبیعی به سمت گزینههای پایدارتر هدایت شوند. در کنار این ابزارها، شفافیت اطلاعات، سهولت پرداخت، نظارت مؤثر بر تخلفات و مشارکت ساکنان در تصمیمگیری درباره سرنوشت فضاهای پارک، از عوامل کلیدی پذیرش اجتماعی و پایداری این سیاستها هستند.
سنگاپور؛ نظام یکپارچه قیمتگذاری، پارکینگ هوشمند و محدودیت خودرو …
