برخی تاریخ‌پژوهان می‌گویند چالش دسترسی به داده‌ها تنها به حوزه باستان‌شناسی محدود نمی‌شود. به گفته آنان، در مراجعات به ادارات و نهادهای مختلف برای دریافت اطلاعات نیز با مقاومت‌هایی روبه‌رو شده‌اند؛ مقاومت‌هایی که گاه با این استدلال همراه بوده که «تاریخ چه ارتباطی به این حوزه دارد؟» و میان شاخه‌های مختلف …

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان ایلام از ارسال دومین پرونده موقت استان با عنوان «منظر فرهنگی پیش از تاریخ ایلام» به وزارت میراث فرهنگی کشور خبر داد تا مراحل قانونی ثبت در فهرست موقت جهانی یونسکو طی شود. این پرونده، که پس از سال‌ها پژوهش میدانی و مطالعات باستان‌شناسی تدوین شده، شبکه‌ای …

تحقیقات علمی جدید شواهد محکمی ارائه می‌دهند که حدود ۱۸ هزار سال پیش در منطقه‌ای که امروز جنوب لهستان نامیده می‌شود، انسان‌های ماقبل‌تاریخ به خوردن گوشت انسان گرایش داشتند، از جمله مصرف مغز.

تمامی جمعیت‌های غیرآفریقایی امروزی، بازماندگان موج واحدی از مهاجرت انسان‌ها هستند که بین ۷۰هزار تا ۵۰هزار سال پیش از قاره‌ی اجدادی خود خارج و در سراسر جهان پراکنده شدند. اما شواهد باستان‌شناسی فرضیه‌ی هیجان‌انگیزتری را نیز مطرح می‌کنند؛ گروه‌هایی از انسان‌ها احتمالا بسیار زودتر از این تاریخ از آفریقا …

محققان دانشگاه کالج لندن کشف کردند که تاریخ ابداع فولاد کرومیوم در ایران به قرن یازدهم میلادی بازمی‌گردد.

اصفهان-همزمان با اصلاح معابر اطراف مسجد جامع عتیق اصفهان، باستان‌شناسان خواستار ثبت علمی هر متر خاک‌ هستند؛ فرصتی که می‌تواند روایت تازه‌ای از ایران و تاریخ اصفهان ارائه کند.

مجموعه «اندیشه ایران» یک پروژه پژوهشی میان‌رشته‌ای است که در قالب ۱۱ جلد مستقل تدوین شده و تاریخ ایران را از ایران باستان تا دوره صفوی مورد بررسی قرار می‌دهد. در این مجموعه، «ایران» نه صرفاً به‌عنوان یک واحد سیاسی، بلکه به‌مثابه یک ایده تاریخی، فرهنگی و تمدنی مطالعه شده است.

قاهره در سال ۲۰۲۶ دیگر فقط شهر مومیایی‌ها نیست؛ اینجا پایتخت «باستان‌شناسی دیجیتال» است؛ جایی که فیزیکدانان جای باستان‌شناسان کلاسیک را گرفته‌اند تا بدون لمس یک سنگ، تاریخ را ورق بزنند.

خطوط باستانی اسرار تاریخ را آشکار می‌کنند. با این حال، با وجود تلاش‌های دانشمندان برجسته و فناوری‌های قرن ۲۱، برخی از خطوط باستانی هنوز رمزگشایی نشده‌اند.

قاهره در سال ۲۰۲۶ دیگر فقط شهر مومیایی‌ها نیست؛ اینجا پایتخت «باستان‌شناسی دیجیتال» است؛ جایی که فیزیکدانان جای باستان‌شناسان کلاسیک را گرفته‌اند تا بدون لمس یک سنگ، تاریخ را ورق بزنند.

کتیبه بیستون از نظر زبانی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. داریوش برای نخستین‌بار فارسی باستان را به عنوان زبان نوشتاری رسمی به کار برد و آن را در کنار ایلامی و اکدی ثبت کرد.

یک پژوهش منتشرنشده مدعی است تحلیل فرسایش سنگ‌های هرم بزرگ جیزه نشان می‌دهد این سازه ممکن است هزاران سال قدیمی‌تر از برآوردهای رسمی باستان‌شناسی باشد.

اور به عنوان زادگاه احتمالی حضرت ابراهیم و یکی از مراکز اصلی قدرت در جنوب بین النهرین، همواره کانون توجه تاریخ نگاران بوده است.

اور به عنوان زادگاه احتمالی حضرت ابراهیم و یکی از مراکز اصلی قدرت در جنوب بین النهرین، همواره کانون توجه تاریخ نگاران بوده است.

گونه جدیدی از کروکودیلومورف که حدود ۲۱۵ میلیون سال پیش می‌زیست، در بریتانیا شناسایی و توصیف شده است.

دانش‌آموخته باستان‌شناسی پیش از تاریخ گفت: بررسی اولیه نشان می‌دهد که در تپه «سرچم» هلیلان اسقرار از ادوار پیش از تاریخ تا دوره تاریخی و همچنین عصر مفرغ در این مکان وجود داشته است.

با تلاش دکتر حسین صدیقیان، عضو هیئت علمی گروه تاریخ و باستان‌شناسی دانشگاه لرستان، در راستای تهیه پژوهش‌های کاربردی، با همکاری موزه ملی ایران، آثار سفالی دوران اسلامی ایران، به طور کامل، مورد مطالعه و گونه‌شناسی قرار گرفت و در قالب یک اثر جامع، آماده عرضه به جامعه‌ی باستان‌شناسان کشور شد.

میان صندل‌هایی که در مقبره‌ی فرعون توت‌عنخ‌آمون کشف شدند، جفتی وجود دارد که کفیِ آن‌ها با تصاویر دشمنان پادشاه نوجوان تزئین شده است.

دانش‌آموخته باستان‌شناسی‌ پیش از تاریخ گفت: نمونه شواهد و شناسه‌های دوره‌های پیش از تاریخ تا دوره تاریخی و عصر آهن و همچنین شواهد دوره ساسانی و قرون اولیه اسلامی در آثار تاریخی باستانی «زردآلو آباد» میشخاص ایلام قابل مشاهده است، که نشان از تحولات مهم فرهنگی و تاریخی آن دارد.

در این ویدیو ماجرای کشف گور انسانهای نخستین توسط باستان‌شناسان را مشاهده می‌کنید.

اقتصادنیوز: یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که نام شیراز یا شکل‌های کهن آن، مانند «تیرازیس» (Tiraziš) یا «شیرازیس»، در الواح ایلامی مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد دیده می‌شود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان از تمدید ۳ ساله عملیات مرمت کارخانه ریسباف خبر داد.

یافته‌های نیبور تنها به باستان‌شناسی محدود نمی‌شود. سفرنامه او اطلاعات ارزشمندی درباره اوضاع اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، نظامی و حتی پوشش و آرایش مردم ایران در عصر کریم‌خان زند ارائه می‌دهد. به همین دلیل، مطالعه تاریخ اجتماعی ایران در این دوره، بدون مراجعه به سفرنامه نیبور، ناقص خواهد بود.

خط رونگورونگو، سیستم نوشتاری منحصر‌به‌فرد جزیره ایستر، همچنان یکی از بزرگترین معماهای باستان‌شناسی جهان است

باستان‌شناسان از دفتر ایالتی مدیریت میراث فرهنگی و باستان‌شناسی آلمان تونل اسرارآمیزی را داخل یک محوطه خندق نوسنگی نزدیک راین‌اشتدت آلمان کشف کرده‌اند.

آرمان امروز : برای درک ابعاد نابودی این خانه تاریخی، باید جایگاه کوهبنان را در منظومه تاریخ و تمدن ایران شناخت. شهرستان کوهبنان که آن را بام‌فرهنگی استان کرمان می‌خوانند یکی از مناطق مهم تاریخی در ایران و گنجینه‌ای از جاذبه‌های فرهنگی و طبیعی کمیاب است. طبق بررسی‌های باستان‌شناسی، سکونت در این منطقه …

یک مطالعه‌ی مقدماتیِ تازه منتشرشده یکی از جنجالی‌ترین مباحث باستان‌شناسی را دوباره بر سر زبان‌ها انداخته: اهرام بزرگ جیزه به‌راستی چه زمانی ساخته شده‌اند؟

تپه سیلک در کاشان یکی از کهن‌ترین و مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی در جهان است اما به دلیل بی کفایتی متولیان در فهرست یونسکو ثبت نشده است.

نهاوند-مدیرکل میراث‌فرهنگی همدان از آغاز کاوش‌های باستان‌شناسی در قلعه تاریخی نهاوند خبر داد و گفت: این اقدام مقدمه‌ای برای ثبت ملی، احیا و تبدیل این اثر به یکی از قطب‌های گردشگری استان است.

پلدختر و معمولان از غنی‌ترین و در عین حال کمتر شناخته‌شده ‌ترین پهنه‌های تاریخی، باستان‌شناسی و طبیعی کشور در استان لرستان است. از رخ نمایی غار کلماکره و شناخت بخشی از تاریخ تاریک ایران از کتیبه های نوشتاری ظروف به دست آمده در غار کلماکره تا طولانی‌ترین پل باستانی تاریخ جهان در پلدختر و پل‌هایی که در …

تماشا کنید: تاریخ سه هزار ساله زیر چرخ لودرها

باستان‌شناسان با کاوش در انگلستان یک شیپور جنگی متعلق به عصر آهن را کشف کرده‌اند که ممکن است به ملکه «بودیکا» مرتبط باشد. این قبلیه بریتانیایی‌ در سال ۶۰ میلادی شورشی شدید، اما در نهایت محکوم به شکست را به رهبری «بودیکا» علیه ارتش روم به راه انداختند.

در شرایطی که با پیگیری مجدانه مردم محلی و رسانه‌ها، مسجد کازرونی واقع در خیابان عباس آباد اصفهان ثبت ملی شده و پس از روزها تجربه دلهره های تخریب، زمینه شادی دوست داران میراث فرهنگی اصفهان را فراهم آورد، متاسفانه مسجد سید به عنوان بنای ارزشمند دوره قاجار هنوز یک قدم نیز ثبت ملی نزدیک نشده است!

هنوز هم بزرگترین شهرهای باستانی تاریخ با عظمت خود ما را شگفت‌زده می‌کنند. شهرهایی که نماد پیشرفت تمدن های گذشته بودند و به‌عنوان مراکز بزرگ اقتصادی و سیاسی شناخته می‌شدند.

هنوز هم بزرگترین شهرهای باستانی تاریخ با عظمت خود ما را شگفت‌زده می‌کنند. شهرهایی که نماد پیشرفت تمدن های گذشته بودند و به‌عنوان مراکز بزرگ اقتصادی و سیاسی شناخته می‌شدند.

۵۰ سال پیش کشفیات باستان شناسی در استان فارس حقایق جالبی درباره تاریخ سلسله ساسانیان روشن کرد از جمله اینکه مردی که در نقش برجسته‌ها مقابل اسب شاپور اول زانو زده «فیلیپ عرب» است نه والرین امپراطور روم!

این عکس را لوییجی پشه در عصر قاجار گرفت و شکوه پارسه را پیش از هرگونه کاوش باستان‌شناسی جاودانه کرد. (عکس درون متن)

۵۰ سال پیش کشفیات باستان‌شناسی در استان فارس حقایق جالبی درباره تاریخ سلسله ساسانیان روشن کرد ازجمله این‌که مردی که در نقش برجسته‌ها مقابل اسب شاپور اول زانو زده والرین امپراطور روم نیست!

کاوش‌های گسترده باستان‌شناسی در تپه تاریخی قلعه فلک‌الافلاک به کشفیات مهمی منجر شده است که با بازنویسی تاریخچه این محوطه، موضع ایران را برای الحاق این قلعه به فهرست میراث جهانی یونسکو به‌طور قابل‌توجهی تقویت می‌کند.

۵۰ سال پیش کشفیات باستان شناسی در استان فارس حقایق جالبی درباره تاریخ سلسله ساسانیان روشن کرد از جمله اینکه مردی که در نقش برجسته‌ها مقابل اسب شاپور اول زانو زده «فیلیپ عرب» است نه والرین امپراطور روم!

کاوش‌های گسترده باستان‌شناسی در تپه تاریخی قلعه فلک‌الافلاک به کشفیات مهمی منجر شده است که با بازنویسی تاریخچه این محوطه، موضع ایران را برای الحاق این قلعه به فهرست میراث جهانی یونسکو به‌طور قابل‌توجهی تقویت می‌کند.

یک سال پیش، دانشمندان بزرگ ترین ژنوم دنیای حیوانات را در شش ماهی آمریکای جنوبی کشف کردند.

مطالعه‌ تاریخ به ما می‌آموزد که تولید آب مجازی، به مهارت، زیرساخت، روابط تجاری آزاد، سرمایه و صلح نیاز دارد. در غیر این صورت ناچار می‌شویم، شبیه رابینسون کروزوئه در جزیره‌ تنهایی خودمان هرچه لازم داریم تولید کنیم و از سرابی به سراب دیگر بدویم.

پیدا شدن اثر تاریخی «گذرگاه به جهان زیرین» که دهه‌ها پیش در مکزیک ربوده شده بود، توجه باستان‌شناسان و پژوهشگران تاریخ تمدن‌های کهن را به خود جلب کرده است.

پیدا شدن اثر تاریخی «گذرگاه به جهان زیرین» که دهه‌ها پیش در مکزیک ربوده شده بود، توجه باستان‌شناسان و پژوهشگران تاریخ تمدن‌های کهن را به خود جلب کرده است.

گاهی حتی یک پیاده‌روی ساده می‌تواند زندگی را برای همیشه تغییر دهد. زوجی خوش‌شانس، بدون نقشه و جست‌وجو، به‌طور کاملاً اتفاقی با گنجی از سکه‌های طلا روبه‌رو شدند.

باستان‌شناسان در کشور بلیز موفق به کشف آرامگاهی سلطنتی شده‌اند که به گفته پژوهشگران، به احتمال زیاد متعلق به نخستین فرمانروای شناخته‌شده شهر باستانی کاراکول، یکی از مهم‌ترین مراکز تمدن مایا، است. این کشف که پس از دهه‌ها کاوش صورت گرفته، می‌تواند بخش‌های مهمی از تاریخ سیاسی و فرهنگی تمدن مایا را بازنویسی …

یک کشف جدید باستان‌شناسی نشان می‌دهد، قدیمی‌ترین تاریخ شناخته شده برای روشن کردن عمدی آتش به حدود 400 هزار سال پیش بازمی‌گردد.

یک کشف جدید باستان‌شناسی نشان می‌دهد، قدیمی‌ترین تاریخ شناخته شده برای روشن کردن عمدی آتش به حدود ۴۰۰ هزار سال پیش بازمی‌گردد.

کاوش‌های باستان‌شناسی مولکن‌مارکت در مرکز تاریخی برلین به کشف هزاران شیء از دوره قرون وسطی انجامیده است. این یافته‌ها تصویر تازه‌ای از زندگی روزمره، دینداری و زیرساخت‌های برلینِ قرون وسطی ارائه می‌دهند و درک ما از تاریخ شکل‌گیری این شهر را عمیق می‌کنند.

در اینجا نگاهی انداخته‌ایم به برخی از مهم‌ترین اکتشافات باستان‌شناسی سال 2025 که توسط جویندگان آماتور رقم خورده‌اند.

یک کشف جدید باستان‌شناسی نشان می‌دهد، قدیمی‌ترین تاریخ شناخته شده برای روشن کردن عمدی آتش به حدود ۴۰۰ هزار سال پیش بازمی‌گردد.

با وجود هزاران سال کاوش و پیشرفت فناوری‌های باستان‌شناسی، هنوز شش شهر باستانی وجود دارند که مکان دقیق آن‌ها ناشناخته است. از ایریساگریگ در عراق تا تینیس در مصر، این شهرهای گمشده همچنان بزرگ‌ترین معماهای تاریخ باستان به شمار می‌روند و پژوهشگران امیدوارند روزی رازهای آن‌ها را کشف کنند.

بجنورد- ایرنا- دشت اسفراین و صفی‌آباد که سال‌ها خاموشی تاریخ را در دل خود پنهان کرده بودند، این‌بار با کشف ۲۴ محوطه پارینه‌سنگی به سخن درآمدند؛ یافته‌هایی که حضور جوامع شکارورز را از پلئیستوسن میانی تا آغاز هولوسن در خراسان‌شمالی آشکار و جایگاه این سرزمین را در مطالعات پیش‌تاریخ ایران پررنگ‌تر می‌کند.

باستان‌شناسان آزمایشگاه پژوهش‌های تاریخی و باستان‌شناسی پوموست، شواهدی فیزیکی از کشتار انجام شده توسط نیروهای ارتش سرخ در جریان جنگ جهانی دوم را کشف کرده‌اند.

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز گفت: برای نخستین بار در این استان، نمونه‌ای منحصر به فرد از سفال‌نوشته‌های تاریخی مربوط به دوره ایلخانی شناسایی شد؛ کشفی که می‌تواند بخش مهمی از تاریخ و فرهنگ این منطقه را روشن‌تر کند.

از شهرهای غرق‌شده گرفته تا خطوط مرموزی که فقط از آسمان دیده می‌شوند، تاریخ باستان پر است از معماهایی که حتی پیشرفته‌ترین فناوری‌های امروز هم نتوانسته‌اند به‌طور کامل رمزگشایی‌شان کنند. این رازهای هزارساله نه‌تنها دانشمندان را به چالش می‌کشند، بلکه تخیل بشر را نیز قرن‌هاست درگیر خود کرده‌اند.

دانش‌آموخته باستان‌شناسی پیش از تاریخ گفت: نتایج بررسی‌های باستان‌شناسی در تنگه رازیانه و بان‌گنجه بدره نشان می‌دهد استقرارهای انسانی از دوران غارنشینی تا قرون اولیه اسلامی در این منطقه ادامه داشته است.

شگفت‌انگیزترین کشفیات باستان شناسی ۲۰۲۵ افق‌های جدیدی را در شناخت تاریخ انسان گشوده است. این یافته‌ها درک ما از تمدن‌های باستانی را متحول می‌کنند.

شگفت‌انگیزترین کشفیات باستان شناسی ۲۰۲۵ افق‌های جدیدی را در شناخت تاریخ انسان گشوده است. این یافته‌ها درک ما از تمدن‌های باستانی را متحول می‌کنند.

کتاب «علیه غلات» نوشته «جیمز سی. اسکات» که نشر «نو» به‌تازگی آن را با عنوان «آسیاب‌های تمدن» ترجمه و منتشر کرده است، باستان‌شناسی و تاریخ باستان را به عرصه‌ای برای نقد قدرت تبدیل می‌کند.

به دنبال از دست دادن مو، نسل ابتدایی بشر نیاز خود به لباس را احساس کرده و به دنبال آن رفته است. اما سوالی که سالهاست ذهن باستان شناسان را درگیر کرده، مربوط به زمان شروع کردن انسان به لباس پوشیدن است که به نتایجی هم رسیده‌اند.

بسیاری از ما عادت کرده‌ایم تاریخ را با نام «فرهنگ‌ها» بشناسیم؛ اما یافته‌های جدید نشان می‌دهد که این دسته‌بندی‌های همیشگی، ممکن است مانع درک حقیقتِ زندگی اجدادمان شده باشند.

بسیاری از ما عادت کرده‌ایم تاریخ را با نام «فرهنگ‌ها» بشناسیم؛ اما یافته‌های جدید نشان می‌دهد که این دسته‌بندی‌های همیشگی، ممکن است مانع درک حقیقتِ زندگی اجدادمان شده باشند.

تپه اسکندری و تپه‌های اطراف آن که مربوط به دوره نوسنگی تا عیلامی است و در یک کیلومتری شهر هفشجان در استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است، در تاریخ ۱ دی ۱۳۴۸ با شماره ثبت 886 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

علیرضا عسکری چاوردی استاد باستان‌شناسی و تاریخ دانشگاه شیراز به جماران گفت: صحنه‌های نقش‌برجسته شاپور یکم که پیروزی ایران بر پادشاهان روم را با نمایش خفت، زانو زدن و تحقیر اسیران جنگی نشان می‌دهد، برخلاف تصور رایج، ریشه‌ای در فرهنگ ایرانی ندارد و نمی‌توان آن‌ها را بازتاب منش ایرانی دانست.

تهران- ایرنا- بیشتر مردم ایران، یلدا را به نام میترا و تولد خورشید می‌شناسند؛ اما اسطوره‌هایی هستند که با یلدا پیوندی قدیمی‌تر از مهر دارند ولی ناشناخته مانده‌اند.

تصاویر ماهواره‌ای ردهایی از تله‌های شکار باستانی عظیم را که در سراسر کوه‌های آند پراکنده شده‌اند، ثبت کردند و نقشه‌برداری زیر آب، کشتی‌های جنگی غرق‌شده جنگ جهانی دوم را دوباره در معرض دید قرار داد و یک بندر زیر آب را کشف کرد که ممکن است کلیدهایی برای یافتن آرامگاه نهایی کلئوپاترا در خود داشته باشد. …

مشهد - ایرنا - نخستین همایش ملی باستان‌شناسی «فرهنگ و تمدن خراسان و آسیای مرکزی» با میزبانی دانشگاه نیشابور، اداره‌کل میراث فرهنگی خراسان رضوی با هدف کلیدی بازشناسی پیوندهای تاریخی، فرهنگی و تمدنی میان این خطه و کشورهای همسایه روز چهارشنبه در محل موزه بزرگ خراسان برگزار شد.

سال ۲۰۲۵ برای باستان‌شناسان سالی پر از شگفتی بود؛ سالی که مقبره‌های گمشده، بندرهای غرق‌شده و حتی چهره واقعی انسان‌های باستانی دوباره از دل تاریخ سر برآوردند. این کشفیات، روایت ما از گذشته بشر را عمیق‌تر و دقیق‌تر از همیشه می‌کنند.

باستان‌شناسان در جریان بررسی مسیر پیشنهادی ساخت یک بزرگراه جدید (D۳۵) در جمهوری چک، به جای زمین‌های کشاورزی خالی، یک شهر باستانی بزرگ متعلق به تمدن سلت‌ها را کشف کردند. این محوطه که حدود ۲۵ هکتار وسعت دارد، یکی از بزرگ‌ترین سکونتگاه‌های سلتیک شناخته شده در اروپای مرکزی است که مملو از سکه‌های طلا و نقره، …

رکنا اجتماعی: عباس مقدم، باستان‌شناس، با تاکید بر ظرفیت‌های مغفول‌مانده خلیج‌فارس در بازخوانی تاریخ تمدنی ایران، گفت: تمرکز تاریخی باستان‌شناسی ایران بر خشکی، موجب شده است که بخش مهمی از تعامل تمدن‌های کهن با دریا کمتر شناخته شود؛ در حالی که یافته‌های موجود نشان می‌دهد خلیج‌فارس یکی از کلیدی‌ترین پهنه‌های …

رکنا اجتماعی: موزه منطقه‌ای جنوب شرق کشور با فضایی منحصر به فرد و راهرویی به طول ۵۰۰ متر، بازدیدکنندگان را به سفری در تاریخ و فرهنگ غنی منطقه دعوت می‌کند؛ این موزه میزبان آثاری بی‌نظیر از کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه‌هایی چون شهر سوخته، اسپدژ، تیس و بمپور است.

یافته‌های باستان شناسی نشان داده است که قدمت شهرهای موردنظر حتی به پیش از شروع تاریخ می‌رسد.

موزه جنوب شرق کشور با فضایی منحصر به فرد و رمپی به طول هزار متر، بازدیدکنندگان را به سفری در تاریخ و فرهنگ غنی منطقه دعوت می‌کند؛ این موزه میزبان آثاری بی‌نظیر از کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه‌هایی چون شهر سوخته، اسپدژ، تیس و بمپور است.

تیم پژوهشگران ScanPyramids، در همکاری مشترک با دانشگاه قاهره و دانشگاه فنی مونیخ، با بهره‌گیری از تکنیک‌های غیرمخرب تصویربرداری، از وجود دو فضای خالی در پشت نمای صیقلی بخش شرقی هرم منکورع خبر داده‌اند. اثری مهم که می‌تواند نشانه‌ای از ورودی دوم یا گذرگاهی مخفی باشد.

هوش مصنوعی تصویری از دیوار بزرگ گرگان را بازسازی کرده است؛ این دیوار که سال‌هاست زیر خاک مدفون شده، بعد از دیوار چین، طولانی‌ترین دیوار تاریخ جهان به‌شمار می‌رود. این دیوار مربوط به دورۀ ساسانی است که با بیش از ۲۰۰ کیلومتر طول و سیستم آب‌رسانی پیشرفته، مرزهای شمالی ایران را در برابر هجوم بیگانگان بیمه …

باستان‌شناسان بقایای یک شهر قرون‌وسطایی مرتبط با جاده ابریشم را در زیر آب‌های دریاچه ایسیک‌کول کشف کرده‌اند. این دریاچه که در شمال‌شرقی قرقیزستان و در ارتفاعات کوهستان تیان‌شان قرار دارد، حدود ۱۶۰۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده و پس از تیتیکاکا دومین دریاچه بزرگ کوهستانی جهان به شمار می‌رود.

برنا- گروه استانها: مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان گفت: کشف لایه‌های تاریخی ارزشمند در پروژه کمر زرین برنامه‌های عمرانی را تغییر داد و مدیریت شهری اکنون با رویکرد حفاظت حداکثری، مسیر تازه‌ای در معرفی تاریخ اصفهان ترسیم کرده است.

جعفر حسن‌خانی در نشست «ایران باستان و ایرانی معاصر» گفت: ملت‌هایی که تاریخ‌مندند، لزوماً نقطه تولد دقیق ندارند؛ از اسطوره‌ها آغاز می‌شوند و تا امروز امتداد می‌یابند.

کشف صدها شهر بزرگ در غرب ترکیه، تاریخ عصر برنز را به چالش می‌کشد؛ یک تمدن گمشده شاید عامل فروپاشی‌های بزرگ باستانی باشد.

شوش - ایرنا - ردّ قلم‌موی او هنوز بر چهره کهن شهر تاریخی شوش ماندگار است؛ مرحوم استاد میرعابدین کابلی، باستان‌شناسی که خاک را بزرگ‌ترین مربی خود می‌دانست، رسالتی بزرگ را بر دوش دانشجویان این سرزمین برای شناخت ژرف‌تر تاریخ کهن این آب و خاک نهاده است.

این رویداد که در تاریخ ۱۵ آذر با حضور متخصصان حوزه‌های باستان‌شناسی، مهندسی و مدیریت منابع آب برگزار گردید، به بررسی راهکارهایی برای تبدیل تهدیدها به فرصت‌های همکاری پرداخت. مهندس محمد رهبری، مشاور مدیرعامل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران، در سخنرانی خود بر نقش کلیدی فناوری‌های مدرن در پیشرفت بشری …

باستان‌شناسان و محققان تاریخ، یافته‌های جدیدی درباره شرایط زندگی، کار و مقاومت بردگان در دوران‌های گذشته منتشر کرده‌اند. این کشفیات، جنبه‌های کمتر شناخته‌شده‌ای از رنج، خلاقیت و تلاش بردگان برای حفظ هویت و فرهنگشان را روشن می‌کند

نقش رستم در شمال مرودشت و در فاصله‌ی شش کیلومتری تخت‌جمشید قرار دارد؛ محوطه‌ای که لایه‌هایی از تاریخ ایران، از دوره ایلام تا دوران اسلامی را در خود جای داده است. طی سال‌های اخیر، برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی برای کشاورزی موجب فرونشست زمین و ایجاد ترک‌هایی تا پهنای ۵۰ سانتی‌متر در این محوطه شده؛ ترک‌هایی …

سرپرست کاوش‌های باستان‌شناسی بافت تاریخی دهدشت مرکز شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد از کشف روستایی با قدمت هفت هزار سال پیش از تاریخ مربوط به هزاره‌های پنجم و ششم قبل از میلاد در دل شهر تاریخی بلادشاپور این شهرستان خبرداد.

باستان‌شناسان بقایای یک شهر بزرگ مربوط به عصر برنز را در استپ قزاقستان شناسایی کرده‌اند که به نظر می‌رسد بیش از ۳۵۰۰ سال پیش یکی از مراکز اصلی تولید برنز بوده است.

امروزه بیابان‌های شبه‌جزیره عربستان شرایط نامطلوبی برای میزبانی از حیات دارند؛ اما صدهزار سال پیش، این منطقه مملو از حیوانات و انسان‌های باستانی بود.

آن‌ زمان گروه روان‌شناسی دانشگاه تهران، در دانشکده ادبیات و علوم انسانی بود. در این دانشکده گروه‌های ادبیات فارسی، ادبیات عرب، تاریخ، باستان‌شناسی، جغرافیا، زبان‌های باستانی و فلسفه نیز بودند. دانشکده‌ای باابهت و بزرگ، با قدمتی زیاد و با تندیسی از فردوسی در حیاط ورودی دانشکده که هر‌روزه روحِ ایرانی …

محوطه باستانی جوبَجی، یکی از مهم ترین میراث عیلامی با قدمت سه هزار سال، دوباره زیر فشار معدن کاران قرار گرفته است. با وجود مخالفت چهار نهاد رسمی

یکی از مهم‌ترین مفاهیم مطرح شده از سوی فوکو باستان‌شناسی دانش است. او می‌خواست نشان دهد که دانش بشری، چه در پزشکی، روان‌شناسی، جرم‌شناسی یا جامعه‌شناسی، نتیجهٔ یک ساختار تاریخی و فرهنگی است، نه کشفیات خالص و مطلق. 

دانش‌آموخته باستان‌شناسی پیش از تاریخ گفت: یافته‌های میدانی نشان می‌دهد گورستان‌های تاریخی شهرستان ملکشاهی با قبور گودالی، خمره‌ای و خانوادگی، گواهی بر تحولات فرهنگی و آیینی در هزاره‌های گذشته هستند و نشان از استقرار جمعیت در عصر آهن دارند.

حتما پیش آمده است که در هنگام بلا از جملاتی مانند «وای بر من» یا «ای وای» یا «وای به حالت» و... استفاده کنیم. اما این وای دقیقا کیست و چرا مردم ایران در هنگام سختی از این جملات استفاده می‌کنند؟

زومیت/ پژوهشی تازه با شبیه‌سازی اقلیم باستان نشان می‌دهد خشکسالی‌های شدید و چندده‌ساله، فروپاشی یکی از کهن‌ترین تمدن‌های جهان را رقم زده است. پژوهشی تازه با استفاده از شبیه‌سازی‌های اقلیمی پیشرفته، پرده از یکی از بزرگترین اسرار باستان‌شناسی برمی‌دارد: رشته‌ای از خشکسالی‌های شدید و طولانی‌مدت، به فرو

باستان‌شناسان در جریان حفاری‌های شهر اقصر، موفق به کشف مقبره‌ای ۳۸۰۰ ساله شدند که در آن بقایای چند فرد مختلف یافت شده است. بر اساس ارزیابی اولیه پژوهشگران، این افراد احتمالاً متعلق به نسل‌های گوناگون یک خانواده بوده‌اند.

پخش ویدئویی از یک مسابقۀ شبکه نمایش خانگی با اجرای سیامک انصاری و مهران غفوریان که در آن شرکت‌کنندگان با سنگ به هدف‌هایی برگرفته از نمادهای هویتی و اسطوره‌ای ایران نشانه می‌رفتند، موجی از انتقادها و واکنش‌ها در فضای عمومی و شبکه‌های اجتماعی شکل گرفته است؛ نمایشی که با نقد صریح جامعه باستان‌شناس و پژوهشگران …

دانش‌آموخته باستان‌شناسی پیش از تاریخ گفت: قلعه «هزار در» دره‌شهر با معماری مستطیل‌شکل و مصالح سنگ و گچ، یکی از جاذبه‌های گردشگری دره‌شهر است که تاریخ و طبیعت را در کنار هم به نمایش می‌گذارد و متعلق به دوران ساسانی است.

در اعماق دریاچه‌ای آتشفشانی در ایتالیا، غواصان موفق به کشف مجسمه‌ای سفالی با قدمتی ۳۰۰۰ ساله شده‌اند؛ اثری که همچنان اثر انگشت‌های سازنده‌اش را روی خود حفظ کرده است. این پیکره‌ی ناتمام که در منطقه‌ی مسکونی یک شهر باستانی یافت شده، می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره‌ی زندگی مردم ایتالیا در عصر آهن ارائه …

پژوهشی جدید، با تحلیل بیش از ۱۱ هزار عکس سه‌بعدی از معادن سنگ، روایت دیرینه‌ای را که از جامعه باستانی Rapa Nui ساخته شده بود به‌طور اساسی بازنویسی می‌کند.

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای شهر اصفهان از شهردار خواست نسبت به حفاظت از شأن جهانی محور تاریخی چهارباغ حساسیت بیشتری داشته باشد.

در یکی از نادرترین اکتشافات فسیلی سال‌های اخیر، دانشمندان در برزیل موفق به شناسایی بقایای یک خزنده گوشت‌خوار ماقبل تاریخ شدند که اگرچه از نظر ظاهری شباهت زیادی به دایناسورها دارد، اما در حقیقت یک گونه ناشناخته از اجداد اولیه تمساح‌ها و سوسمارهای امروزی است.