قیمت طلا امروز




 ویزیت پزشک

 روزنامه عصر اقتصاد / ۱۴۰۵/۰۸/۱۶

رشوه، روغن چرخ‌دنده یا شن در موتور؟ کالبدشکافی معمای دیرینه فساد

علیرضا محمودی فرد پسادکترای حرفه‌ای آینده‌پژوهی، پژوهشگر و مدرس دانشگاه‌ها تصور کنید راننده‌ای در ترافیک سنگین، برای آنکه زودتر به مقصد برسد، از شانه‌ی خاکی راه سبقت می‌گیرد. او می‌رسد، اما ترافیک را برای همه بدتر می‌کند. حال تصور کنید بیماری در صفی طولانی برای ویزیت پزشک، پولی به منشی می‌دهد و نوبتش را
 رشوه، روغن چرخ‌دنده یا شن در موتور؟ کالبدشکافی معمای دیرینه فساد
این بخش به‌صورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
علیرضا محمودی فرد – پسادکترای حرفه‌ای آینده‌پژوهی، پژوهشگر و مدرس دانشگاه‌ها تصور کنید راننده‌ای در ترافیک سنگین، برای آنکه زودتر به مقصد برسد، از شانه‌ی خاکی راه سبقت می‌گیرد. او می‌رسد، اما ترافیک را برای همه بدتر می‌کند. حال تصور کنید بیماری در صفی طولانی برای ویزیت پزشک، پولی به منشی می‌دهد و نوبتش را جلو می‌اندازد.

او زودتر درمان می‌شود، اما بیماری که پشت سرش بوده، بیشتر رنج می‌کشد. این دو مثال، قلب مناقشه‌ای کهن در اقتصاد سیاسی‌اند: آیا فساد، «روغن چرخ‌دنده» است که چرخ‌های زنگ‌زده بوروکراسی را روان می‌کند، یا «شن در موتور» است که به مرور، پیشرانه رشد اقتصادی را از کار می‌اندازد؟ استدلال «روغن چرخ‌دنده»: فساد به‌مثابه راه‌حل

در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، برخی اقتصاددانان و دانشمندان علوم سیاسی، با نگاهی پراگماتیک، استدلال می‌کردند که در اقتصادهای گرفتار بوروکراسی فلج‌کننده و قوانین دست‌وپاگیر، فساد می‌تواند کارکردی «مثبت» داشته باشد. ناتانیل لِف، ساموئل هانتینگتون و دیگران، سه استدلال اصلی داشتند: مطالب پیشنهادی قفسی طلایی به نام پترودلار؛ چرا جهان به رهایی از این سلطه نیاز دارد؟ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹ صنایع کوچک؛ الزامات، اقتضائات و نیازهای آن ۱۴۰۲/۰۸/۰۷

نخست، «سرعت‌بخشی»: جایی که یک مجوز ساده ماه‌ها زمان می‌برد و کسب‌وکارها را فلج می‌کند، یک رشوه می‌تواند چرخ بوروکراسی را «روغن‌کاری» کند. این استدلال می‌گوید فساد، هزینه‌های مبادله را در یک نظام ناکارآمد کاهش می‌دهد.

دوم، «دور زدن مقررات بد»: اگر قوانین، محصول منافع خاص یا جهل سیاست‌گذار باشند، فساد می‌تواند همچون یک «شیر اطمینان» عمل کند و فعالان اقتصادی را از شر مقررات فلج‌کننده نجات دهد.

سوم، «کارایی اقتصادی»: در حراج پنهان رشوه، کسی برنده می‌شود که بیش‌ترین توان پرداخت را دارد. اگر فرض کنیم توان پرداخت با بهره‌وری همبسته است، آن‌گاه رشوه، منابع را به کاراترین بازیگر تخصیص می‌دهد؛ درست مانند یک مزایده. …



 کانال تلگرام ویستا  دانلود از کافه بازار





پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ - 19 November 2026