اقتصاد در مسیر رکود تورمی - سایت خبری اقتصاد پویا

اقتصاد پویا / افزایش تورم در اقتصاد ایران طی سال‌های اخیر به یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های سیاست‌گذاری اقتصادی تبدیل شده است؛ چالشی که دیگر نمی‌توان تمام ابعاد آن را صرفاً با رشد نقدینگی، افزایش پایه پولی یا بالا رفتن تقاضای مصرفی توضیح داد. اگرچه رشد حجم پول و نقدینگی یکی از عوامل مهم اثرگذار بر سطح عمومی قیمت‌هاست، اما بررسی روندهای اقتصادی نشان می‌دهد برای شناخت دقیق‌تر ریشه‌های تورم باید متغیرهای دیگری همچون تولید ناخالص داخلی اسمی، وضعیت عرضه کالا و خدمات، نرخ ارز، انتظارات تورمی و محدودیت‌های سمت تولید را نیز در نظر گرفت. در واقع، اقتصاد ایران در سال‌های گذشته با شرایطی مواجه بوده که از یک طرف نقدینگی افزایش یافته و از طرف دیگر، ظرفیت تولید و عرضه کالا و خدمات نتوانسته متناسب با افزایش هزینه‌ها و نیازهای اقتصادی رشد کند. حسین قیدر / نتیجه این وضعیت، شکل‌گیری شرایطی است که در آن تورم بالا با ضعف تولید و کاهش قدرت خرید خانوارها همراه شده است. بر اساس آمارهای مطرح‌شده در تحلیل‌های اقتصادی، نسبت نقدینگی به تولید ناخالص داخلی اسمی که در اوایل دهه ۹۰ در محدوده ۹۰ درصد تا نزدیک به یک قرار داشت، به حدود ۵۰ درصد رسیده است. این تغییر در کنار افزایش نرخ تورم، پرسش مهمی را درباره نحوه تحلیل تحولات پولی و اقتصادی کشور مطرح می‌کند. اگر افزایش تورم صرفاً ناشی از رشد تقاضا و افزایش حجم نقدینگی باشد، انتظار می‌رود رابطه میان این متغیرها تصویر روشن‌تری از تحولات قیمت‌ها ارائه دهد؛ اما وقتی نسبت نقدینگی به تولید اسمی کاهش پیدا می‌کند و هم‌زمان تورم روند صعودی به خود می‌گیرد، ضرورت بررسی سایر عوامل مؤثر بر قیمت‌ها بیشتر می‌شود. به همین دلیل، برخی تحلیلگران معتقدند برای شناخت وضعیت کنونی اقتصاد ایران باید از نگاه تک‌بعدی به نقدینگی فاصله گرفت و مجموعه عوامل پولی، تولیدی و ساختاری را به‌صورت هم‌زمان بررسی کرد. البته کاهش نسبت نقدینگی به تولید ناخالص داخلی اسمی به‌تنهایی به معنای کاهش فشار پولی یا بی‌اثر بودن رشد نقدینگی نیست، اما می‌تواند نشانه‌ای از پیچیدگی رابطه میان متغیرهای پولی و تورم در اقتصادی باشد که با شوک‌های متعدد عرضه و تقاضا مواجه است.

نسبت نقدینگی به تولید نصف شد؛ تورم همچنان بالا رفت …