سینما از نو ساخته می‌شود

هفت صبح|  سینما دارد یکی از عجیب‌ترین دگرگونی‌های تاریخ خود را تجربه می‌کند؛ دوربین می‌تواند خاموش بماند، بازیگری مقابل آن نایستد، دکوری ساخته نشود و با این همه، فیلمی روی پرده جان بگیرد. تصاویری که تا همین چند سال پیش برای خلقشان به گروه‌های بزرگ تولید، تجهیزات گران‌قیمت و ماه‌ها فیلمبرداری نیاز بود، حالا ممکن است با چند دستور متنی و مجموعه‌ای از ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شوند. ورود بخش فیلمسازی با هوش مصنوعی به دومین جشنواره فیلم ۱۱۴ ثانیه‌ای «مبین» نیز نشانه‌ای از جدی‌تر شدن این تحول در فضای جشنواره‌ای ایران است. اتفاقی که در ظاهر به معنای گشودن دری تازه به روی فیلمسازان است، ولی پشت آن پرسش‌هایی درباره آینده کارگردانی، اصالت تصویر و حتی مفهوم سینما پنهان شده است.

  کارگردانی در عصر تصویرهای مصنوعی

فیلمسازی با هوش مصنوعی را نباید به نوشتن چند جمله و دریافت یک ویدیوی آماده تقلیل داد. در نمونه‌های حرفه‌ای، فیلمساز باید زبان تصویر، ترکیب‌بندی، حرکت دوربین، میزانسن، نورپردازی، تدوین و ریتم روایت را بشناسد. تفاوت اصلی در شیوه تولید تصاویر است. به جای ثبت واقعیت مقابل لنز، بخشی از جهان فیلم از طریق مدل‌های مولد ساخته می‌شود. ابزارهایی مانند Sora، Runway و Veo امکان تولید نماهای ویدیویی از متن یا تصویر را فراهم کرده‌اند.

 

با این حال، حفظ پیوستگی چهره‌ها، منطق حرکت، هماهنگی نماها و کنترل دقیق جزئیات همچنان از چالش‌های این فناوری است. یک تصویر خیره‌کننده الزاماً به معنای یک سکانس خوب نیست؛ همان‌طور که کنار هم گذاشتن چند سکانس چشم‌نواز، فیلمی تأثیرگذار نمی‌سازد. برای سینمای ایران، جذابیت اقتصادی این تحول انکارناپذیر است. فیلمساز جوانی که امکان اجاره تجهیزات، ساخت دکور یا اجرای صحنه‌های پرهزینه را ندارد، می‌تواند ایده‌هایی را تجربه کند که پیش‌تر خارج از توان مالی او بودند. این ظرفیت به‌ویژه برای سینمای علمی‌تخیلی، فانتزی و انیمیشن اهمیت دارد؛ ژانرهایی که تولیدشان در ایران همواره با محدودیت‌های جدی روبه‌رو بوده است.

  جشنواره‌ها در برابر یک پرسش دشوار

ورود آثار ساخته‌شده با هوش مصنوعی به جشنواره‌ها، مسئله داوری را پیچیده می‌کند. آیا فیلمی که نماهای … …