روز ملی سینمای ایران فرصتی است برای نگاه کردن دوباره به مسیری که این سینما طی کرده است؛ مسیری پر از فراز و نشیب، دورههای درخشان و سالهای دشوار، شکستها و موفقیتها، امیدها و ناامیدیها. اما وقتی به این تاریخ نگاه میکنیم، گاهی یک بخش اساسی آن کمتر از آنچه شایسته است، دیده میشود: حضور زنان بازیگر و نقشی که آنان در شکل گرفتن هویت سینمای ایران داشتهاند.
تاریخ سینمای ایران را نمیتوان تنها با نام کارگردانان بزرگ، فیلمهای ماندگار یا بازیگران مرد نوشت، زیرا اگر زنان را از این تاریخ کنار بگذاریم، بخش بزرگی از تاریخ سینماییمان را نادیده گرفتهایم.
تصور «دختر لر» بدون روحانگیز سامینژاد، «باشو، غریبه کوچک» بدون سوسن تسلیمی، «مادر» بدون فریماه فرجامی، «زیر پوست شهر» بدون گلاب آدینه، «لیلا» بدون لیلا حاتمی یا بسیاری از آثار مهم چند دهه اخیر، بدون بازیگران زن آنها تقریباً غیرممکن است و دستکم در نیمقرن اخیر، بارها شاهد تغییر نگاه سینمای ایران به زن بودهایم. این تغییر همیشه آرام و یکدست نبوده و گاهی چند قدم جلو رفته و گاهی عقب نشسته است، اما آنچه نمیتوان انکار کرد این است که زن بازیگر در سینمای ایران پس از حضوری دشوار و استثنایی در آغاز راه، به یکی از ستونهای اصلی این سینما تبدیل شده است.
آغاز راه و هزینههای پیشگامی …
