نسل امروز با پلتفرمها بزرگ شده. سریالها را در گوشی میبیند، فیلمها را دانلود میکند و بازیگرها را از اینستاگرام میشناسد. اما وقتی از او بپرسی کدام نقش را هیچوقت فراموش نمیکنی، جوابش معمولاً یک چیز است: هنوز فیلمهای قدیمی را میبیند. هنوز هامون را میشناسد. هنوز مشحسن را میشناسد.
این یعنی چه؟ یعنی آن نقشها از مرز زمان و نسل عبور کردهاند. چیزی که سینمای امروز کمتر میتواند بسازد. در ادامه، نگاهی میاندازیم به برخی از این چهرهها و نقشهایی که از پرده سینما بیرون آمدند و به خاطره جمعی تبدیل شدند — و همچنین مرور چند فیلم خاطرهانگیز که هنوز هم دیدنشان حال و هوای خاصی دارد. انتظامی: مشحسنی که در خاطرهها زنده است عزتالله انتظامی را نمیتوان در یک نقش خلاصه کرد. او مشحسن «گاو» بود — مردی که با مرگ گاوش، هویت خودش را از دست میدهد. بازی در این نقش، به گفته منتقدان، «مرز میان تئاتر و سینما را در ایران جابهجا کرد.» اما انتظامی در «اجارهنشینها» عباسآقا سوپرگوشت را ساخت؛ شخصیتی پرحرف، عصبی و طماع که هنوز هم وقتی از کمدی کلاسیک ایران حرف میزنیم، اول از او یاد میکنیم. انتظامی خودش در مصاحبهای گفته بود: «من بازیگر تئاتر بودم. سینما آمد و مرا از صحنه نکشید؛ فقط جای نگاه کردن را عوض کرد.» او در مرداد ۱۳۹۷ درگذشت، اما مشحسن و عباسآقا هنوز با ما هستند. مشایخی: کمالالملکی که در ذهن ماند جمشید مشایخی با کمالالملک علی حاتمی عجین شد. آنقدر که وقتی از نقاش قاجاری حرف میزنیم، برای بسیاری از ما چهره مشایخی جلوی چشم میآید. جمشید مشایخی برای این نقش موفق به دریافت لوح زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد شد.
او در این فیلم دیالوگی به یادماندنی را خطاب به اتابک (با بازی محمدعلی کشاورز) که گفت: «استاد، ایرانِ کوچک را تنها نگذارید.» میگوید. …
