بازار
مرور این نقش‌ها نشان می‌دهد تفاوت میان یک اجرای موفق و یک لهجه ناموفق فقط به درست ادا کردن واژه‌ها محدود نمی‌شود. میزان تمرین، استفاده از مشاور بومی، آشنایی با فضای فرهنگی و جغرافیایی شخصیت و نحوه استفاده از لهجه در داستان، همگی در نتیجه نهایی نقش دارند. بعضی بازیگران نیز با تکیه‌کلام، ریتم یا شیوه خاص حرف زدن، تصویری ماندگار از شخصیت ساخته‌اند؛ در مقابل، در برخی آثار، لهجه نه‌تنها به شخصیت کمک نکرده، بلکه به دلیل اجرای نادرست یا پیوند خوردن با تیپ‌های ساده و کمیک، محل اعتراض مخاطبان شده است.
در این گزارش، چند نمونه شناخته‌شده از این تجربه‌ها را مرور کرده‌ایم؛ از نقش‌هایی که لهجه در آنها به بخشی از هویت شخصیت تبدیل شد تا اجراهایی که واکنش‌های متفاوت یا حتی اعتراضی در پی داشتند. از نقی تا بهتاش؛ لهجه‌هایی که به هویت «پایتخت» تبدیل شدند
یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های استفاده از لهجه در سریال‌های ایرانی، «پایتخت» است. شخصیت‌هایی مانند نقی معمولی با بازی محسن تنابنده، ارسطو عامل با بازی احمد مهران‌فر و بهتاش فریبا با بازی بهرام افشاری، علاوه بر ویژگی‌های شخصیتی، با نحوه حرف زدنشان نیز در ذهن مخاطب ماندگار شدند.
البته نمی‌توان گفت تمام شخصیت‌های «پایتخت» نماینده یک گویش یکسان هستند؛ آنچه در سریال شکل گرفته، ترکیبی از لهجه، واژگان و فضای گفتاری شمال ایران است که در طول فصل‌های مختلف به یکی از عناصر ثابت مجموعه تبدیل شده است.
در میان این بازیگران، تجربه بهرام افشاری نمونه قابل توجهی است. او پیش از حضور در «پایتخت»، در فیلم «کارگر ساده نیازمندیم» نقش جوانی آذری را بازی کرده بود؛ نقشی که نیازمند یادگیری گفتار متفاوتی بود. افشاری گفته است برای یادگیری لهجه آذری دو ماه و روزی حدود شش ساعت تمرین کرده و در این مسیر از معلم زبان و مشاور لهجه نیز کمک گرفته است. …
