افت آموزش ریاضی؛ زنگ خطری برای آینده مهندسی و نوآوری در ایران

به گزارش ایسنا، ریاضیات فقط یکی از درس‌های مدرسه نیست، بلکه یکی از پایه‌های اصلی تفکر علمی و فنی به شمار می‌رود. بسیاری از مفاهیمی که در علوم، مهندسی، فناوری و حتی اقتصاد و برنامه‌ریزی استفاده می‌شوند، به توانایی فهم روابط، اندازه‌گیری، تحلیل و مدل‌سازی وابسته‌اند. مدل‌سازی یعنی تبدیل یک مسئله واقعی به شکلی ساده‌تر و قابل بررسی با کمک ابزارهای ریاضی. دانش‌آموزی که در دوره مدرسه با مفهوم ریاضی، استدلال و حل مسئله آشنا می‌شود، در سال‌های بعد آمادگی بیشتری برای روبه‌رو شدن با مسائل پیچیده علمی و فنی خواهد داشت. به همین دلیل، ضعف در آموزش ریاضی تنها به نمره پایین در یک درس محدود نمی‌شود و می‌تواند بر کیفیت آموزش عالی و توانایی جامعه برای تربیت دانشمندان و مهندسان اثر بگذارد.

اهمیت این موضوع در شرایطی بیشتر می‌شود که جهان با سرعت زیادی در حال تغییر است. حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، فناوری‌های پیشرفته تولید، انرژی‌های نو و زیست‌فناوری، به نیروی انسانی نیاز دارند که بتواند مسائل تازه را تحلیل کند و برای آن‌ها راه‌حل‌های خلاقانه ارائه دهد. آموزش مهندسی نیز دیگر نمی‌تواند فقط بر انتقال محفوظات و دانش فنی قدیمی تکیه کند. دانشجویان باید بتوانند آموخته‌های خود را در موقعیت‌های واقعی به کار ببرند و میان علوم پایه، فناوری و نیازهای جامعه ارتباط برقرار کنند. رویکردی با عنوان آموزش «استم» یا STEM نیز با همین هدف شکل گرفته است. این رویکرد می‌کوشد علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات را به یکدیگر پیوند دهد و یادگیری را به مسائل واقعی زندگی و صنعت نزدیک کند. با این حال، چنین رویکردی بدون پایه ریاضی مناسب در مدرسه نمی‌تواند موفق باشد.

ابوالفضل رفیع‌پور، از بخش آموزش ریاضی دانشکده ریاضی و کامپیوتر دانشگاه شهید باهنر کرمان، به همراه یک همکار هم‌دانشگاهی، پژوهشی درباره ابعاد افت ریاضیات در ایران و پیامدهای آن برای آینده آموزش علوم و مهندسی انجام داده‌اند. این پژوهش بررسی می‌کند که چرا شمار دانش‌آموزان علاقه‌مند به رشته ریاضی‌فیزیک کاهش یافته، کیفیت یادگیری ریاضیات چه وضعیتی دارد و این تغییرات چگونه می‌تواند بر رشته‌های مهندسی و علوم پایه اثر بگذارد. …