از «لِوی» تا «بابلیون»: وقتی هویت تفنگ به دست می‌گیرد

در یادداشت پیشین گفتیم که وقتی وطن فرزندانش را رها می‌کند، تعلق‌های کوچک‌تر، از مذهب تا قبیله، از آن جلو می‌زنند. سرگذشت مسیحیان عراق روی دیگری از همین حقیقت را نشان می‌دهد. وقتی هویت دینی بر وطن پیشی می‌گیرد، دیر یا زود شکل یک گروه مسلح به خود می‌گیرد. و گروه مسلح، دیر یا زود، دنبال حامی قدرتمندتری می‌گردد که در نهایت بیش از همه از آن سود می‌برد.

  لِوی: تفنگ یک اقلیت در دست اشغالگر

جنگ جهانی اول برای آشوری‌ها، یعنی مسیحیان کهن بین‌النهرین که هنوز به زبان آرامی سخن می‌گویند، فاجعه بود. ده‌ها هزار تن از آنان از کوهستان هکاری در جنوب ترکیه امروز و از ارومیه رانده شدند و سرانجام در اردوگاه‌های پناهندگی در عراقِ تحت اشغال بریتانیا جا گرفتند.

بریتانیایی‌ها در همین سال‌ها نیرویی محلی به نام «لِوی» ساخته بودند. این نیرو در ۱۹۱۵ با چند ده سوار عرب در جنوب عراق شروع شد، اما وقتی در ۱۹۲۲ عرب‌ها را به ارتش نوپای عراق فرستادند، لوی در چند سال به نیرویی عمدتاً آشوری بدل شد. فرماندهانش افسران انگلیسی بودند و حقوقش از ارتش عراق بیشتر بود. برای مردمی آواره و بی‌خانمان، لوی هم پناه بود و هم نان؛ چیزی که دولت تازه‌تأسیس عراق به آنان نمی‌داد. اما در چشم عراقی‌ها این نیرو بازوی اشغالگر بود: شورش‌های کردها را سرکوب می‌کرد، از پایگاه‌های نیروی هوایی بریتانیا نگهبانی می‌داد، و بسیاری از افرادش تا ۱۹۲۴ حتی تابعیت عراق را نداشتند.

  سُمیل: بهایی که بی‌گناهان پرداختند …