آیت‌الله سروش محلاتی: آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی با شجاعت اعلام کردند که آنچه برای استنباط احکام در فقه حجت است، در اختیار ما نیست

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه فقه موجود عمدتاً زاییده روایات است، گفت: یکی از مبانی مهمی که مرحوم آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی در حوزه فقه و اجتهاد باز کردند، توجه به «انسداد» است؛ درحالی که ده‌ها سال، مغفول مانده بود و کسی بدان، توجه نمی‌نمود. این رویکرد، ناشی از این فرض بود که ما به انسداد، نیازی نداریم و آنچه باید حجت باشد، به وفور در اختیار ما قرار دارد؛ ولی ایشان گرد و غبار را از چهره این مبنا زدودند و با شجاعت، اعلام کردند که آنچه برای استنباط احکام در معظم فقه، حجت است، در اختیار ما نیست و بیان این مطلب سنگین، نیازمند شجاعت علمی بود.

به گزارش خبرنگار جماران، آیت‌الله محمد سروش محلاتی در آستانه چهلمین روز ارتحال آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی، طی سخنانی با موضوع «آیت‌الله شبیری زنجانی باز اندیشی در سبک اجتهاد» در خانه اندیشوران قم، گفت: آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی از فقهایی بودند که در فقه، اصول و رجال، دارای مبانی و آراء خاصی بودند. البته این آراء و مبانی را می‌توان به دو قسمت تقسیم کرد؛ بخشی از آن‌ها مباحث مبنایی و کلیدی است و برخی دیگر که در مرحله دوم قرار می‌گیرد.

وی تصریح کرد: یکی از آرائی که جنبه مبنایی و اصولی دارد، تمایلی است که ایشان نسبت به نظریه «انسداد» پیدا کرده بودند. البته تا آنجایی که بنده به خاطر دارم، در دهه 60 که در خدمت ایشان بودیم، این موضوع را از ایشان نشنیده بودم؛ بلکه به تدریج در دهه‌های بعد، هم در مباحث مختلف فقهی و هم در مباحث اصولی؛ به‌خصوص در بحث حجیت خبر واحد، تمایل خودشان را نسبت به این مبنا ابراز می‌فرمودند و از همین کلمه «تمایل» هم استفاده می‌کردند. این مسأله، یک مسأله سرنوشت‌ساز در اجتهاد و استنباط است و ما در دوره اخیر، کمتر فقیهی را می‌شناسیم که این تمایل را به صراحت ابراز کرده باشد. …