[ابوذر ابراهیمی ترکمان] هنر اعتمادسازی

یکم؛ 

اعتماد، پایه ایجاد هرگونه ارتباط سیاسی، اجتماعی بین شهروندان با یکدیگر و با دولت است. اعتمادسازی به معنای ایجاد توافقی همیشگی ودر همه چیز میان افراد نیست. اعتماد واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که افراد، با وجود تفاوت دیدگاه‌ها، یکدیگر را به رسمیت بشناسند و اطمینان داشته باشند که اختلافِ ‌نظرها به دشمنی، نادیده گرفته شدن و بی‌عدالتی منجر نخواهد شد. 

در مناسبات میان مردم و مدیریت جامعه نیز اعتماد هنگامی شکل می‌گیرد که شهروندان میان گفتار و کردار مسئولان هماهنگی ببینند؛ بدانند تصمیمات بر اساس ضوابط روشن و منافع عمومی اتخاذ می‌شود، حقوق افراد محترم شمرده می‌شود و صاحبان اختیار در برابر عملکرد خود پاسخگو هستند.

نکته اساسی آن است که اعتماد، سرمایه‌ای تدریجی و انباشتی است. با رفتارهای درست و تجربه‌های مثبت شکل می‌گیرد، اما ممکن است بر اثر یک پیمان شکنی ، بی‌عدالتی یا تصمیم غیرمسئولانه به‌شدت آسیب ببیند. به گفته سعدی علیه الرحمه:

چو مرغ از قفس رفت و بگسست قید

دگر ره نگردد به سعیِ تو صید

دوم؛ 

نمونه تاثیر شگرف اعتماد سازی برای عبور از بحران، اعتمادسازی متقابل و انضباط مالی پولی در ژاپن پس از جنگ است که الگویی منحصربه ‌فرد از تاب‌آوری اقتصادی را پدید آورد. در سال ۱۹۴۹میلادی، دولت ژاپن با اجرای انضباط سخت‌گیرانه توانست تورم ۷۰۰ درصدی را سرکوب کند و در گام بعدی، با توسعه شبکه گسترده پس‌انداز پستی و ابزار تشویقی معافیت مالیاتی ، بستر امنی برای دارایی‌های خُرد فراهم شد. این انباشت سرمایه، به صورت وام‌های ارزان به صنایع مادر تزریق شد و ریل‌گذاری اصلی معجزه اقتصادی ژاپن را رقم زد.۱

از سوی دیگر، فقدان اعتماد، پدیده‌ای است که می‌تواند بنیان‌های اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی جامعه را فرسوده کند. نخستین پیامد آن، تضعیف همکاری اجتماعی است. هنگامی که افراد به یکدیگر اطمینان ندارند، هرکس بیشتر در اندیشه حفظ منافع فردی خود خواهد بود و تمایل کمتری به مشارکت در فعالیت‌های جمعی نشان می‌دهد.  …