«تولید امید» ؛ ضرورت امروز سپهر سیاسی ایران

آرمان امروز- عرفان بیوک‌نژاد: یکی از مهم‌ترین الزامات تولید امید، شنیدن صداهای مختلف جامعه و فراهم کردن زمینه برای مشارکت گروه‌های مختلف در امور کشور است. زمانی که افراد و گروه‌های اجتماعی احساس کنند صدای آنها شنیده می‌شود.

در شرایطی که ایران با مسائل و موانع متعددی در عرصه سیاسی و اجتماعی مواجه است، «تولید امید» می‌تواند به‌عنوان راهبردی برای تقویت همبستگی، افزایش مشارکت اجتماعی و عبور از وضعیت موجود مورد توجه قرار گیرد؛ رویکردی که بر شنیدن صداهای مختلف، استفاده از ظرفیت‌های ملی و بهره‌گیری از گفت‌وگو و دیپلماسی برای حرکت به سمت آینده‌ای مطلوب‌تر تأکید دارد.

تولید امید، یک وظیفه برای همه ایرانیان است و نمی‌توان این موضوع را در شرایط کنونی کشور نادیده گرفت. تولید امید می‌تواند راهکاری باشد که همه ایرانیان به آن کمک کنند و از این طریق، پایداری، همبستگی و امیدواری ایجاد شود و ایران از مسیر امید سیاسی به سمت وضعیتی هدایت شود که در آن بتواند بماند و توسعه پیدا کند.

تولید امید به این معنا نیست که بگوییم هیچ مشکلی وجود ندارد یا مردم باید به‌صورت غیرواقعی امیدوار باشند. امید در واقع به معنای پذیرش این است که ما مسائل و گرفتاری‌های زیادی داریم و با موانع بسیاری مواجه هستیم، اما توانمندی‌ها، ظرفیت‌ها و داشته‌های بالقوه ما می‌توانند به ما کمک کنند تا از این وضعیت خارج شویم.

فرهنگ و پیشینه‌ای که داریم، استعدادی که در جامعه وجود دارد و ملتی که در اختیار داریم، همگی ظرفیت‌های مهمی هستند که می‌توانند به ما کمک کنند تا از شرایط موجود خارج شویم و به سمت وضعیتی که مطلوب ماست حرکت کنیم. این می‌تواند بخشی از معنای تولید امید باشد و بسیاری از مسائل دیگر نیز می‌توانند به‌عنوان ابزارهای تولید امید مورد توجه قرار گیرند.

یکی از این ابزارها، شیوه اطلاع‌رسانی و اقداماتی است که در این زمینه انجام می‌شود. در شرایطی که کشور با درگیری‌های فرهنگی و نوعی محاصره مواجه است، می‌توان امیدوار بود که سازوکارهایی برای عبور از این شرایط وجود داشته باشد.

همچنین اینکه ما اهل دیپلماسی، گفت‌وگو و تعامل هستیم، می‌تواند خود یک منبع امید باشد. ایران می‌تواند با تکیه بر گفت‌وگو و دیپلماسی، از جنگ و درگیری فاصله بگیرد و دیپلماسی را به‌عنوان ابزاری برای حل مسائل به کار بگیرد. مجموعه این ظرفیت‌ها را باید در کنار یکدیگر دید و تولید امید را به‌عنوان یک راهبرد برای عبور از مسائل و رسیدن به وضعیت مناسب در عرصه سیاسی مورد توجه قرار داد.

در این مسیر، همه ایرانیان باید پای کار باشند. اگر همه ظرفیت‌ها و صداهای موجود در جامعه بتوانند برای بهبود شرایط و اصلاح وضعیت موجود آستین بالا بزنند، همین موضوع به‌تنهایی یک ظرفیت عظیم خواهد بود. البته اقدامات دیگری نیز لازم است، اما نباید از اهمیت این ظرفیت غافل شد.

همبستگی سیاسی و اجتماعی به‌عنوان یک ملت و حضور و نقش‌آفرینی همه گروه‌ها و صداهای جامعه، خود یک پتانسیل عظیم است که می‌تواند زمینه امیدواری را فراهم کند. با استفاده از این ظرفیت‌ها می‌توان برای تولید امید تلاش کرد و کشور را از وضعیت سرد و دشوار کنونی خارج کرد.

بنابراین، موضوع اصلی، تولید امید به‌عنوان یک راهبرد برای عبور از مسائل و تقویت فضای سیاسی و اجتماعی ایران است؛ راهبردی که از طریق شنیدن همه صداها، دخالت دادن همه در امور و استفاده از ظرفیت‌های مختلف جامعه می‌تواند دنبال شود.

محمد سبحانی، استاد دانشگاه و کارشناس سیاسی، در گفت‌وگو با روزنامه «آرمان امروز» با تأکید بر اهمیت «تولید امید» در شرایط کنونی کشور، اظهار کرد: امید اجتماعی و سیاسی صرفاً یک احساس ذهنی یا دعوت عمومی به خوش‌بینی نیست، بلکه می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد برای عبور از مسائل و بازسازی فضای سیاسی و اجتماعی کشور مورد توجه قرار گیرد. تولید امید زمانی معنا پیدا می‌کند که جامعه بتواند در کنار پذیرش مشکلات و چالش‌های موجود، ظرفیت‌ها و توانمندی‌های خود را نیز ببیند و نسبت به امکان اصلاح و بهبود شرایط باور داشته باشد.

وی افزود: نادیده گرفتن مطالبات و دیدگاه‌های مختلف می‌تواند به افزایش فاصله میان جامعه و ساختار سیاسی منجر شود و اعتماد عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: اعتماد سیاسی یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های هر نظام سیاسی است و بدون آن، اجرای سیاست‌ها و ایجاد همراهی اجتماعی با دشواری مواجه می‌شود. تولید امید می‌تواند در تقویت این سرمایه نقش داشته باشد؛ البته به شرط آنکه امید بر واقعیت‌های جامعه، صداقت در بیان مسائل و ارائه راهکارهای عملی برای حل مشکلات استوار باشد.

سبحانی با بیان اینکه امید واقعی به معنای انکار مشکلات نیست، تصریح کرد: جامعه زمانی امیدوار می‌شود که در کنار بیان صریح مشکلات، نشانه‌هایی از توانایی برای عبور از آنها نیز مشاهده کند. ظرفیت‌های فرهنگی، اجتماعی و انسانی کشور می‌توانند در این مسیر مورد استفاده قرار گیرند و زمینه‌ساز تقویت همبستگی اجتماعی باشند.

وی خاطرنشان کرد: شنیدن همه صداها و دخالت دادن گروه‌های مختلف در امور کشور، علاوه بر افزایش مشارکت سیاسی، می‌تواند به بازسازی اعتماد میان جامعه و حاکمیت کمک کند. هر اندازه مردم احساس کنند در سرنوشت کشور نقش دارند و مطالبات آنها مورد توجه قرار می‌گیرد، زمینه برای افزایش سرمایه اجتماعی و کاهش شکاف‌های سیاسی و اجتماعی فراهم‌تر خواهد شد.