تلاقی معماری و ادبیات

  چرا که در زندگی او شعر تنها زبان بیان احساسات نبوده است و می‌توان سویه‌های مختلفی از حیات او را نیز درون شعر جست‌وجو کرد. مکان‌نگاری یا وصف آثار معماری یکی از موضوعاتی است که در شعر فارسی می‌توان به تکرار سراغ  گرفت. این نوع سرایش بویژه در شعر درباری سابقه‌ای طولانی دارد و ما گاه به واسطه آن با بناهایی آشنا می‌شویم که در طول تاریخ دیگر اثری از آنها باقی نمانده است. این اشعار منبعی غنی و ارزشمند برای تاریخ‌نگاری به شمار می‌رود و در درک ما از گذشته و چگونگی دریافت آن اثر بسیاری دارد.

پال ای. لزنسکی، استاد زبان‌ها و فرهنگ‌های خاورمیانه و متخصص تاریخ ادبیات فارسی یکی از پژوهشگرانی است که به موضوع مکان‌نگاری در آثار ادبی توجه کرده است. لزنسکی در دوران دانشجویی در دانشگاه شیکاگو با شعر فارسی آشنا شد و پس از آن همواره به این علاقه ادامه داد. او آثاری پیرامون غزل صفوی- گورکانی، تذکرةالاولیاء عطار نیشابوری و اشعار امیرخسرو دهلوی به رشته تحریر درآورده است. 

علاقه او به هنرهای تطبیقی سبب شد بورسیه‌های پژوهشی در ایران و قاهره دریافت کند و در همین دوران به توپوگرافی شهری و معماری جهان اسلام نیز علاقه‌مند شد و پژوهش‌های اخیر او بر این موضوع یعنی تلاقی معماری و ادبیات متمرکز شده است. او بویژه در آثارش نشان می‌دهد شعر فارسی اوایل دوران مدرن چگونه ساختمان‌ها، چه واقعی و چه خیالی را تصویر می‌کند و چگونه معماری و استعاره‌های معماری در شعر و داستان برای ساختاربندی روایت و جهان‌های غیرمادی احساس و شناخت به کار می‌روند. لزنسکی بخشی از کار شاعران را کشف، شرح و بازآفرینی معانی ضمنی اعیان موجود در جهان پیرامون‌شان می‌داند. او به این اعتبار به متون ادبی رجوع کرده و کوشیده تا اطلاعاتی را از وضعیت، کارکردها و معانی تجربی بناها در گذشته به دست آورد و تصویری از فضای فرهنگی آن عهد را ترسیم کند. …