بیانیه فرهنگستان علوم پزشکی ایران درباره حضور الاغ در برنامه زنده صدا و سیما: ابتذال علم پزشکی در قاب تلویزیون است

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی فرهنگستان علوم پزشکی ایران، برنامه‌ای با عنوان «طبیب» بیش از یک برنامه سرگرم‌ کننده، مخاطب را در معرض پیام‌هایی قرار می‌دهد که ممکن است بر تصمیم‌های درمانی، رفتارهای تغذیه‌ای و سلامت فردی و اجتماعی او تأثیر بگذارند. از این‌رو، انتظار می‌رود محتوای چنین برنامه‌ای بر پایه پزشکی مبتنی بر شواهد، اصول بهداشت عمومی و استانداردهای حرفه‌ای اطلاع‌رسانی سلامت شکل بگیرد. با این معیارها، نمایش اخیر شیر الاغ در استودیو، دوشیدن حیوان و نوشیدن هم‌زمان شیر توسط عوامل برنامه، نه‌تنها از منظر علمی محل تأمل جدی است، بلکه از نظر حرفه‌ای و رسانه‌ای نیز نمونه‌ای تأسف‌بار از جایگزینی جلوه‌گری با آموزش علمی به شمار می‌رود.بی‌تردید شیر الاغ از نظر ترکیب شیمیایی و تغذیه‌ای دارای ویژگی‌های قابل مطالعه‌ای است.

نسبت پروتئین‌های آب‌پنیر به کازئین، میزان چربی، ترکیبات زیست‌فعال و وجود موادی نظیر لیزوزیم و لاکتوفرین، این فرآورده را به موضوعی قابل توجه برای پژوهش‌های تغذیه‌ای و زیست‌پزشکی تبدیل کرده است. بااین‌حال، باید میان وجود یک ترکیب زیستی، مشاهده یک اثر در محیط آزمایشگاهی و اثبات یک اثر درمانی در انسان تمایز اساسی قائل شد.

این تمایز از ابتدایی‌ترین اصول پزشکی مبتنی بر شواهد است. وجود لیزوزیم یا لاکتوفرین در یک ماده غذایی، به‌خودی‌خود به معنای توانایی آن در درمان عفونت‌ها، بیماری‌های التهابی یا اختلالات ایمنی نیست.

همچنین هیچ ماده غذایی را نمی‌توان صرفاً به دلیل داشتن ترکیبات زیست‌فعال، در جایگاه دارو قرار داد.

مرور علمی منتشرشده در سال ۲۰۲۴ در مجله Frontiers in Nutrition با عنوان «آیا شواهد کافی برای حمایت از فواید سلامت شیر الاغ وجود دارد؟» نیز ضمن اشاره به ظرفیت‌های تغذیه‌ای و زیستی این فرآورده، بر محدودیت شواهد انسانی و ضرورت انجام مطالعات بالینی بیشتر تأکید می‌کند.

بنابراین، هرگونه ادعای قطعی درباره درمان سرطان، دیابت، بیماری‌های التهابی، اختلالات گوارشی یا تقویت سیستم ایمنی با مصرف شیر الاغ، بدون ارائه کارآزمایی‌های بالینی معتبر، تعیین دوز مؤثر، ارزیابی عوارض و مقایسه با درمان‌های استاندارد، فاقد پشتوانه کافی علمی است. …