مصاحبه قالیباف با الجزیره؛ از تثبیت مسئولیت مذاکرات تا ترسیم نظم تازه منطقه‌ای

عصر ایران - رئیس مجلس در این گفت‌وگو تلاش کرد سه پیام اصلی را منتقل کند. ایران در پی جنگ نیست، در برابر فشار عقب‌نشینی نمی‌کند و ادامه وضعیت «نه جنگ، نه صلح» را نیز نمی‌پذیرد. گفت‌وگوی محمدباقر قالیباف با الجزیره صرفاً گزارشی از آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا نبود، بلکه تلاشی برای ترسیم سیاست ایران پس از جنگ بر پایه بازدارندگی، مذاکره، پایان‌دادن به بلاتکلیفی و حرکت به سمت نظم امنیتی درون‌منطقه‌ای بود. پرداختن به موضوعاتی مانند تنگه هرمز، نقش اسرائیل در سیاست آمریکا، روابط ایران و کشورهای عربی، لبنان، یمن و جایگاه چین، این مصاحبه را به بیان دیدگاهی کلان درباره آینده منطقه تبدیل کرد. نخستین پیام، مسئول مذاکرات تغییر نکرده است

پس از نامه جی‌دی ونس به محسن رضایی و انتشار گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال ایجاد کانال جدید مذاکره، قالیباف صریحاً اعلام کرد تغییری در تیم مذاکره‌کننده رخ نداده و همچنان مسئولیت مذاکرات را بر عهده دارد. اهمیت این موضع آن است که نامه‌نگاری آمریکا با یک مقام ایرانی، ساختار تصمیم‌گیری کشور را تغییر نمی‌دهد و مسئولیت مذاکرات از مسیر سازوکارهای قانونی تعیین می‌شود. البته این مسئولیت باید در چارچوب تصمیم جمعی شورای عالی امنیت ملی، دولت و وزارت امور خارجه تبیین شود، نه رقابت میان اشخاص. توپ در زمین آمریکاست

قالیباف تأکید کرد ایران پاسخ خود را ارائه کرده و اکنون منتظر تصمیم رسمی آمریکاست. این موضع می‌خواهد نشان دهد تهران مانع ادامه مذاکرات نیست و مسئولیت تداوم بن‌بست بر عهده واشنگتن است. او در عین حال گفت اگر آمریکا از زیاده‌خواهی و اقداماتی که اعتماد را از بین می‌برد دست بردارد، توافق امکان‌پذیر خواهد بود. بنابراین ایران مذاکره را رد نمی‌کند، اما حاضر نیست بدون اقدام عملی طرف مقابل امتیازهای مهمی بدهد. هفت شرط و ضرورت شفافیت

قالیباف هفت شرط ایران را حداقل‌های لازم برای بازسازی اعتماد و ازسرگیری مذاکرات دانست، نه مطالباتی غیرمنطقی یا خارج از توافق. رفع محاصره دریایی، خروج نیروهای نظامی اضافه‌شده آمریکا، لغو تحریم‌های جدید و رعایت حقوق ایران در تنگه هرمز از جمله موارد مطرح‌شده بود. استدلال او این بود که بخش مهمی از این موارد پیش‌تر در تفاهم اسلام‌آباد پذیرفته شده و ایران خواهان اجرای تعهدات قبلی است. …