گاهی برای نجات طبیعت نباید درخت کاشت!

هفت صبح|  اجرای طرح‌های گسترده درختکاری و جنگلکاری در کشور همچنان یکی از راهکارهای مقابله با بیابان‌زایی و احیای عرصه‌های طبیعی معرفی می‌شود، در حالی که کارشناسان منابع طبیعی نسبت به کاشت درخت بدون توجه به ظرفیت اکولوژیک مناطق، کمبود منابع آب، تخریب خاک و ضعف برنامه‌های نگهداری هشدار می‌دهند.

 

حاضران در نشست «چالش‌های درخت‌کاری در ایران» در کرج تاکید کردند که افزایش سطح درختکاری لزوما به معنای احیای طبیعت نیست و گاهی قرق و حفاظت از پوشش گیاهی موجود، بیش از کاشت درخت به بازسازی اکوسیستم کمک می‌کند. آنها بر این باورند که در برنامه‌ریزی‌ها حتما باید به ظرفیت اکولوژیکی مناطق مختلف توجه شود و با توجه به اهداف، اقدام به کاشت نهال در آن پهنه‌ها شود.

 

نشست چالش‌های درخت‌کاری در ایران روز سه‌شنبه 12 آبان با حضور جمعی از کارشناسان این حوزه در کرج برگزار شد. در این نشست، محدودیت‌های پیش روی اجرای پروژه‌های جنگلکاری در کشور بررسی شد و قرار است که این نشست‌های تخصصی همچنان ادامه داشته باشد. در ابتدای نشست، وحید اعتماد، عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، با مروری بر تاریخچه بهره‌برداری بشر از درختان در طول تاریخ،بر ضرورت توجه به ملاحظات بوم‌شناختی در جنگلکاری تاکید می‌کند.

 

او کاشت درخت در همه عرصه‌ها را راهکار احیای سرزمین نمی‌داند و در برخی مناطق، قرق و مدیریت صحیح طبیعت را عاملی معرفی می‌کند که به احیای پوشش گیاهی منجر می‌شود. به گفته اعتماد، در مناطق خشک و نیمه‌خشک، محدودیت منابع آب، کیفیت و عمق خاک، شوری، کمبود مواد آلی و شرایط اقلیمی باید پیش از انتخاب گونه و اجرای جنگلکاری بررسی شود. همچنین منشأ جغرافیایی گونه، مقاومت به یخبندان، معماری ریشه و روش کاشت در موفقیت طرح‌ها اهمیت دارد.

 

این عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، نقش جوامع محلی و منافع اقتصادی آنها را نیز در پایداری جنگلکاری موثر می‌داند و معتقد است که افزایش سطح کاشت به‌تنهایی نشانه موفقیت نیست؛ بلکه باید استقرار و پایداری پوشش گیاهی ارزیابی شود. او استفاده از فناوری‌های نوین برای پهنه‌بندی و انتخاب گونه مناسب را ضروری می‌داند و تاکید می‌کند که اولویت باید ایجاد پوشش گیاهی متناسب با ظرفیت اکولوژیک هر منطقه باشد، نه درختکاری در همه عرصه‌ها.

  …