شکاف جنسیتی در اشتغال؛ زنان ایرانی پشت درهای بازار کار / شکاف ۵۴ درصدی مشارکت زنان و مردان در رشد اقتصادی کشور + جدول

به گزارش تجارت نیوز، زنان در اقتصاد ایران با یک تناقض جدی روبه‌رو هستند؛ از یک سو، طی چند دهه گذشته سهم قابل توجهی از ظرفیت آموزش عالی کشور را به خود اختصاص داده‌اند و در رشته‌های تخصصی، دانشگاهی و حرفه‌ای حضور پررنگی دارند، اما از سوی دیگر، هنگام ورود به بازار کار با موانعی مواجه می‌شوند که اجازه نمی‌دهد این سرمایه انسانی به فرصت شغلی پایدار و درآمد اقتصادی تبدیل شود. آمارهای بازار کار نشان می‌دهد مشارکت اقتصادی زنان در ایران همچنان فاصله قابل توجهی با مردان دارد و در پنج سال گذشته نیز تغییر معناداری در این وضعیت ایجاد نشده است.

بررسی آمارهای مرکز آمار ایران از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ نشان می‌دهد نرخ مشارکت اقتصادی زنان از ۱۳.۳ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۱۳.۴ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این در حالی است که نرخ مشارکت اقتصادی مردان در همین دوره همواره در محدوده ۶۷ تا ۶۹ درصد قرار داشته است. به عبارت دیگر، فاصله مشارکت اقتصادی زنان و مردان در ایران همچنان بیش از ۵۴ واحد درصد است.

این ارقام در شرایطی ثبت شده که اقتصاد ایران با مشکلاتی مانند کاهش بهره‌وری، محدودیت سرمایه‌گذاری، خروج نیروی متخصص و کاهش قدرت خرید خانوارها مواجه است. در چنین شرایطی، استفاده نکردن از ظرفیت نیمی از جمعیت کشور به معنای محدود کردن یکی از مهم‌ترین منابع رشد اقتصادی است. زنان در پنج سال گذشته چه سهمی از بازار کار داشته‌اند؟

برای بررسی وضعیت اشتغال زنان باید میان سه شاخص تفاوت قائل شد: نرخ مشارکت اقتصادی، نسبت اشتغال و نرخ بیکاری. نرخ مشارکت نشان می‌دهد چه سهمی از جمعیت در سن کار، شاغل یا در جست‌وجوی کار هستند. نسبت اشتغال، سهم جمعیت شاغل از کل جمعیت در سن کار را نشان می‌دهد و نرخ بیکاری نیز نسبت افراد بیکار جویای کار به جمعیت فعال اقتصادی را مشخص می‌کند.

بررسی این شاخص‌ها نشان می‌دهد مشکل زنان در بازار کار ایران تنها بیکاری نیست؛ بخش قابل توجهی از زنان اساساً وارد بازار کار نمی‌شوند یا پس از مدتی از آن خارج می‌شوند. …