طلب کارخانه تهدید قدیمی هیرکانی

شرکت صنایع چوب و کاغذ مازندران با هدف ایجاد یکی از بزرگ‌ترین واحدهای تولید محصولات سلولزی کشور شکل گرفت؛ مجموعه‌ای که تأمین مواد اولیه آن از ابتدا با منابع چوبی شمال کشور ارتباط داشت. مطالعات اولیه ساخت کارخانه در سال ۱۳۵۱ آغاز شد و در سال ۱۳۵۳ قرارداد مطالعات فنی و اقتصادی آن به امضا رسید. بین سال‌های ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۷ بخشی از تجهیزات خریداری شد و زمینی به مساحت ۴۸۰ هکتار برای احداث مجموعه اختصاص یافت، اما پس از انقلاب و خروج پیمانکاران خارجی، اجرای پروژه متوقف ماند. عملیات اجرایی در سال ۱۳۷۱ از سر گرفته شد و کارخانه سرانجام در ۷ مرداد ۱۳۷۶ به بهره‌برداری رسید. ظرفیت اسمی این مجموعه ۱۷۵ هزار تن در سال بود و تولید کاغذ روزنامه، چاپ و تحریر و کاغذ فلوتینگ را در برنامه داشت.

فعالیت کارخانه از سال‌های نخست به تأمین چوب از منابع جنگلی وابستگی داشت؛ بااین‌حال، سند مشخصی که سال دقیق آغاز برداشت چوب توسط شرکت را تعیین کند، وجود ندارد. آنچه از اظهارات مدیران شرکت و گزارش‌های منتشرشده برمی‌آید، حضور این مجموعه در طرح‌های جنگلداری شمال، دست‌کم از دهه هشتاد است.

براساس اطلاعات منتشرشده درباره وضعیت تأمین مواد اولیه کارخانه پیش از اجرای طرح تنفس، حدود ۳۵ درصد چوب مصرفی شرکت از ۱۵۰ هزار هکتار طرح جنگلداری تحت پوشش آن تأمین می‌شد. ۴۵ درصد دیگر از سایر مجریان طرح‌های جنگلداری خریداری می‌شد و حدود ۲۰ درصد از منابع دیگر، از جمله چوب باغی، به دست می‌آمد. گونه‌هایی مانند ممرز، راش، انجیلی، خرمندی، توسکا و بلوط از جمله درختانی بودند که چوب آن‌ها در چرخه تأمین مواد اولیه کارخانه قرار داشت.

آمار دیگری نیز در سال ۱۳۹۸ از سوی مدیرعامل وقت شرکت در جلسه بررسی مشکلات این مجموعه ارائه شد. براساس این اظهارات، در فاصله سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۶، ۴۲ درصد چوب مصرفی از جنگل، ۲۰ درصد از باغ‌ها و ۳۸ درصد از سایر منابع تأمین شده بود. در سال ۱۳۹۷، سهم چوب باغی به ۹۲ درصد رسید و سهم چوب جنگلی پنج درصد اعلام شد. این ارقام نشان می‌دهد وابستگی کارخانه به چوب جنگلی در دوره‌های مختلف یکسان نبوده است. …