میراث جهانی در مسیر مترو

مسئله فقط عبور یک قطار از زیر زمین اصفهان نیست؛ مسئله این است که در محدوده یکی از کهن‌ترین آثار معماری ایران، با چه میزان اطمینان از ایمنی یک پروژه زیرزمینی سخن می‌گوییم، درحالی‌که نگرانی درباره ارتعاشات، فرونشست زمین و آسیب‌پذیری بناهای تاریخی همچنان پابرجاست. پیش‌تر، در گزارش‌هایی به نقل از کارشناسان، از قرار گرفتن حدود ۴۰ تا ۴۱ بنای تاریخی در معرض خطر سخن گفته شده بود؛ اختلاف این اعداد نیز ضرورت انتشار مستندات روشن و قابل ارزیابی را برجسته می‌کند. حالا پرسش اصلی این است: آیا پیش از آنکه پیامدهای احتمالی عبور خط ۲ مترو آشکار شود، همه مخاطرات به‌درستی شناسایی شده‌اند؟

  هنوز نمی‌توان درباره ایمنی مسجد قضاوت کرد

 

«محمدحسن طالبیان»، عضو شورای راهبری وزارت میراث فرهنگی و مشاور وزیر میراث فرهنگی در امور میراثی استان اصفهان، در گفت‌وگو با «پیام ما» با تأکید بر ضرورت مراقبت مستمر از مسجد جامع عتیق می‌گوید: این اثر تاریخی به‌دلیل قدمت بیش از ۱۲۰۰ ساله و برخورداری از لایه‌های متعلق به دوره‌های گوناگون تاریخی، به نظام نگهداری دقیق و پایش الکترونیکی منظم نیاز دارد.

طالبیان با اشاره به اینکه مسجد جامع عتیق در شمار مهم‌ترین آثار تاریخی کشور قرار دارد، بیان می‌کند: مسئله مسجد فقط به عبور مترو محدود نیست؛ وضعیت نگهداری بنا نیز اهمیت اساسی دارد. ساختار نگهداری باید تقویت شود و پایش الکترونیکی به‌صورت مستقل، منظم و مستمر انجام گیرد. این پایش باید امکان بررسی تغییرات و تشخیص به‌موقع نشانه‌های آسیب را فراهم کند. حریم این اثر از محدوده‌های مسئله‌دار اصفهان است و برای آن به مطالعه‌ای دقیق نیاز داریم تا مشخص شود چه اقداماتی باید انجام گیرد. با وجود تلاش‌هایی که برای نوسازی و سامان‌دهی منطقه صورت گرفته، همچنان فاصله زیادی با وضعیت مطلوب وجود دارد. در برخی گزارش‌ها، میزان فرونشست بین پنج تا هشت میلی‌متر اعلام شده است. ترک‌هایی که در منطقه دیده می‌شوند، می‌توانند نشانه فعال بودن فرایند نشست باشند؛ بنابراین، لازم است تصمیم‌گیری‌ها بر پایه مطالعات فنی دقیق و راهکارهای مهندسی قابل اتکا انجام شوند. کاهش بارگذاری بر محدوده‌های حساس نیز باید مورد توجه قرار گیرد. …