پول قلمزنی در جیب دلآل‌ها/ از قیمت نجومی یک ظرف دست‌ساز فقط ۱۰۰ هزار تومان به کارگر می‌رسد/ همه دیسک کمر و مشکل بینایی داریم

به گزارش خبرنگار ایلنا، در پسِ ویترین‌های براق و مجلل فروشگاه‌های اطراف میدان نقش‌جهان اصفهان، دنیای دیگری در جریان است؛ دنیای تاریک کارگاه‌های کوچکی که در آن‌ها، گروهی از کارگران هنرمند با تقلا برای جبران هزینه‌های اولیه زندگی و سرخ کردن صورت خود با سیلی، روزگار می‌گذرانند.

برای این بخش از طبقه کارگرِ غیررسمی که تمام ارزش‌افزوده کارشان به جیب واسطه‌ها می‌رود، آن چنان اوضاع بد است که بی‌رونقی ایام پاندمی کرونا، به خاطره روزهای رونق و رفاه تبدیل شده است. مسئله اینجا نه صرفاً «میراث فرهنگی»، بلکه رنجِ زیسته کارگرانی است که چشم و دیسک گردن و سلامتی دست‌هایشان را پای صنایع‌دستی می‌گذارند، اما سهمشان از بازار، حتی کفاف خورد و خوراک روزمره‌شان را هم نمی‌دهد.

برای درک بهتر اوضاع این کارگران هنرمند، راهی کارگاه‌های کم‌نور و حجره‌های پشتی حوالی نقش‌جهان اصفهان شدیم. جایی که صدای چکش روی مس و بوی رنگ و چوب، پوششی است بر غمِ عمیق معیشتی کسانی که هنرشان جهانی است اما سفره‌‌هایشان همچنان خالی‌ست.

خندۀ تلخی که روایتِ یک طبقه است

در یکی از کارگاه‌های حاتم‌کاری حوالی میدان نقش جهان اصفهان، وقتی صحبت از درآمد و وضعیت معیشتی هنرمندان کارگر به میان می‌آید، آقای نوربخش، یکی از هنرمندان حاضر در کارگاه، با لهجۀ غلیظ اصفهانی و تبسمی تلخ می‌گوید: «یُخدهِ اِز گدایی اوضاعمون بهتره‌س!»

حرفش که تمام می‌شود، صدای خنده همکارانش در فضای کارگاه می‌پیچد و با تکان دادن سر تأییدش می‌کنند؛ خنده‌ای تلخ که بیشتر از هر توضیحی، حال‌وروز کسانی را روایت می‌کند که ساعت‌ها برای تولید یک اثر دست‌ساز وقت می‌گذارند، اما از درآمد حاصل از کارشان اصلاً رضایت ندارند.

خانم محبوبی، یکی از زنان هنرمندِ کارگر در همین کارگاه، درباره سقوط قدرت خرید و بن‌بستِ بازار کار می‌گوید: «فروش صفر… اصلاً فروش نیست. ما کار تولیدی داریم، ولی مغازه‌های اطرافمان با این‌همه جنس، یک تکه هم نمی‌فروشند. از صبح تا شب نشسته‌اند. قبلاً وقتی توریست می‌آمد، وضع بهتر بود. الان چون توریست نمی‌آید، فروش نداریم. مردم خودمان هم کمتر صنایع دستی می‌خرند؛ در واقع معمولاً پولی برای خرید این محصولات ندارند.» …