کاپ ۳۱؛ پزشکیان چه برنامه‌ای برای کاهش آلایندگی، مهار متان و تامین منابع مالی دارد؟

حضور مسعود پزشکیان در اجلاس تغییرات اقلیمی کاپ ۳۱ در ترکیه، فرصتی برای طرح دوباره یکی از مهم‌ترین پرسش‌های زیست‌محیطی ایران است، کشوری که همزمان با بحران کم‌آبی، فرونشست زمین، آلودگی هوا، خشک‌شدن تالاب‌ها، کاهش منابع آب زیرزمینی و آسیب‌پذیری فزاینده در برابر تغییرات اقلیمی مواجه است، در مذاکرات جهانی اقلیم چه دستاوردی داشته و تا چه اندازه توانسته این حضور دیپلماتیک را به منابع مالی، فناوری و برنامه اجرایی تبدیل کند؟

برای ارزیابی منصفانه این حضور، باید میان سه موضوع تفاوت قائل شد،  حضور در مذاکرات، دستاورد دیپلماتیک و نتیجه قابل اندازه‌گیری در داخل کشور.

شرکت در اجلاس‌های اقلیمی به‌خودی‌خود دستاورد محسوب نمی‌شود؛ همان‌طور که ناتوانی در جذب منابع مالی بین‌المللی را نیز نمی‌توان بدون درنظرگرفتن تحریم‌ها، محدودیت‌های بانکی و ساختار مذاکرات اقلیمی صرفاً به عملکرد یک دولت نسبت داد.

بررسی کارنامه ایران در سه اجلاس گذشته نشان می‌دهد که کشور در هر دوره تلاش کرده بر عدالت اقلیمی، مسئولیت تاریخی کشورهای صنعتی و ضرورت دسترسی به منابع مالی و فناوری تأکید کند؛ اما پرسش اساسی همچنان پابرجاست: این مواضع تا چه اندازه به برنامه‌های اجرایی و دستاوردهای ملموس تبدیل شده‌اند؟ کاپ ۲۸؛ وقتی یک موضع سیاسی، فرصت مذاکره اقلیمی را محدود کرد

کاپ ۲۸ از ۳۰ نوامبر تا ۱۳ دسامبر ۲۰۲۳ در دبی برگزار شد؛ اجلاسی که یکی از مهم‌ترین نقاط عطف مذاکرات اقلیمی به شمار می‌رود. در این اجلاس، برای نخستین‌بار در متن نهایی ارزیابی جهانی توافق پاریس، به حرکت به سمت دورشدن از سوخت‌های فسیلی در نظام‌های انرژی اشاره شد.

همچنین افزایش ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر، دوبرابرکردن سرعت بهبود بهره‌وری انرژی تا سال ۲۰۳۰ و عملیاتی‌شدن صندوق جبران خسارت و زیان‌های ناشی از تغییرات اقلیمی از مهم‌ترین محورهای توافق این اجلاس بود. …