یک ترکیه متورم؛ شاهکار اردوغان بدون جنگ و تحریم!

برترین‌ها: اخیراً یک کاربر در توییتر پرسشی را مطرح کرده که با واکنش‌های زیادی مواجه شده است: «ترکیه چجوری جنگ نیست، تحریم نیست، با همه دنیا سر جنگ نداره و انقدر تورم داره؟» پرسش در نگاه اول ساده است، اما پشت آن یک تصور رایج وجود دارد؛ اینکه تورم بالا الزاماً باید نتیجه جنگ، تحریم یا یک بحران خارجی باشد. تجربه ترکیه نشان می‌دهد ماجرا به این سادگی نیست. یک کشور می‌تواند با وجود دسترسی به بازارهای جهانی و بدون قرار گرفتن زیر تحریم‌های گسترده، سال‌ها با تورم بالا دست‌وپنجه نرم کند.

لیر، سیاست پولی و کابوس تورم

ترکیه در سال‌های گذشته مجموعه‌ای از سیاست‌های اقتصادی و پولی را تجربه کرده که به تضعیف لیر و شکل‌گیری انتظارات تورمی کمک کرد. افت ارزش پول ملی نیز هزینه کالاهای وارداتی و تولید را بالا برد و به قیمت‌ها منتقل شد. از سوی دیگر، تورم در ترکیه فقط مسئله کالاها نیست؛ بخش خدمات، اجاره مسکن و دستمزدها نیز به دلیل نوع قراردادها و سازوکارهای شاخص‌گذاری، تورم را برای مدت طولانی‌تری حفظ کرده‌اند. صندوق بین‌المللی پول نیز تأکید کرده که تورم گذشته، انتظارات تورمی و نرخ ارز از مهم‌ترین محرک‌های تورم ترکیه بوده‌اند.

البته وضعیت در حال تغییر است و ترکیه از سال ۲۰۲۳ به بعد به سمت سیاست‌های پولی سخت‌گیرانه‌تر حرکت کرده؛ مسیری که باعث کاهش تدریجی تورم شده، هرچند نرخ تورم همچنان بالاست. بنابراین پاسخ کوتاه به آن پرسش این است: "تورم فقط محصول جنگ و تحریم نیست؛ سیاست پولی، نرخ ارز، کسری‌ها، انتظارات تورمی و ساختار اقتصاد داخلی هم می‌توانند یک اقتصاد را گرفتار تورم مزمن کنند."

کاربران چه گفتند؟

شهریار نوشت:  تورم در هرجای دنیا باشه ناشی از سیاست‌های اشتباه اقتصادی هست حالا اگه اون کشور واردکننده انرژی باشه وضعیت بدتر می‌شه درست مثل ترکیه. بعدش اگه تحریم بشه وضعیت باز بدتر می‌شه.

یزدان: ترکیه تورم داره چون شخصی به نام اردوغان شده نخست‌وزیرش. بعدش قانون رو عوض کرده شده رییس‌جمهور و از سلاطین عثمانی بیشتر در قدرت بوده. اکثریت مردمش هم عاشق عثمانی.

هوتن: به‌خاطر اقدامات  اردوغان و قشری که دورش جمع کرده، دولت باید یکسری رو راضی کنه و … …