گسست در منشور پیمان امنیت جمعی

به گزارش الجزیره، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، امروز چهارشنبه ریاست نشست شورای امنیت جمعی این سازمان نظامی را بر عهده خواهد داشت. با این حال، ارمنستان از فوریه ۲۰۲۴ مشارکت خود را در این ائتلاف نظامی به حالت تعلیق درآورده است. هرچند عضویت ایروان از نظر فنی همچنان برقرار است، اما این کشور پس از شکست در جنگ با جمهوری آذربایجان عملا فعالیت‌های سازمان را تحریم کرده و این سازمان را به‌دلیل کوتاهی در ارائه حمایت موثر در طول جنگ سرزنش می‌کند. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، هفته گذشته تایید کرد که ارمنستان عملا در فعالیت‌های این سازمان مشارکت ندارد و آینده این وضعیت به روند مذاکرات درون‌سازمانی بستگی خواهد داشت. این در حالی است که نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، در پنجم نوامبر صراحتا اعلام کرد که دوره علاقه کشورش به پیمان امنیت جمعی به سر آمده است.

ریشه این گسست به جنگ سال۲۰۲۰ بر سر منطقه قره‌باغ بازمی‌گردد. در آن مقطع، سازمان پیمان امنیت جمعی به اصل بنیادین منشور خود عمل نکرد و نه روسیه و نه دیگر اعضا شامل بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و تاجیکستان، هیچ نیرویی برای کمک به ارمنستان اعزام نکردند. این انفعال در حالی رخ داد که مسکو دو پایگاه نظامی با هزاران سرباز و مرزبان در خاک ارمنستان دارد. در سوی دیگر میدان، جمهوری آذربایجان که در سال۱۹۹۹ از این پیمان خارج شده بود، با تکیه بر تسلیحات مدرن چند‌میلیارد دلاری خریداری‌شده از خود روسیه، پهپادهای ساخت ترکیه و اسرائیل و همچنین روش‌های به‌روزشده جنگی، به پیروزی نظامی دست یافت. پاشینیان که از زمان به قدرت رسیدن در سال ۲۰۱۸ در پی اعتراضات گسترده علیه رهبران مورد حمایت مسکو همواره خاری در چشم کرملین بوده، اکنون نگاه خود را به سوی عضویت در اتحادیه اروپا دوخته است.

گالیا ابراگیمووا، کارشناس مسائل آسیای مرکزی مقیم مولداوی، تلاش‌ها برای سلب حق رأی ارمنستان در این سازمان را نوعی تنبیه نمایشی توصیف می‌کند. به باور او، سایر اعضای سازمان به‌دلیل وابستگی اقتصادی بیشتر به روسیه یا پیروی از منطق پرهیز از تحریک مسکو، سکوت اختیار خواهند کرد یا صرفا نظاره‌گر تنبیه شدن این عضو سرکش خواهند بود. اما چالشی که ارمنستان سه‌میلیون‌نفری، آن هم در شرایطی که با پیامدهای ورود بیش از صدهزار آواره از قره‌باغ … …