سفر هیئت‌های ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان به تهران؛ وزن فزاینده ایران در معادلات منطقه‌ای

سرویس جهان مشرق - روز دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵، تهران میزبان یکی از مهم‌ترین نشست‌های امنیتی سطح بالای ماه‌های اخیر در منطقه غرب آسیا شد. هیئت‌هایی متشکل از مقام‌های ارشد سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان که اعضای «پیمان مکه» یا توافق‌نامه دفاعی مشترک مکه هستند، به صورت ناگهانی و از پیش اعلام نشده، وارد پایتخت ایران شدند تا با مقام‌های ایرانی درباره مسائل امنیت منطقه‌ای رایزنی کنند.

این نشست که از سوی مقام‌های ایرانی و سعودی تأیید شده، از نظر بسیاری از ناظران و کارشناسان مسائل منطقه، فراتر از یک دیدار معمول دیپلماتیک بوده و به‌عنوان نشانه‌ای از نقش اساسی، تعیین کننده و پررنگ‌تر ایران در شکل‌دهی به تحولات امنیتی منطقه ارزیابی می‌شود.

ترکیب هیئت‌های شرکت‌کننده سطح بالای این سفر را به‌خوبی نشان می‌دهد. از سوی عربستان سعودی، شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع این کشور، ریاست هیئت را بر عهده داشت. پاکستان با حضور ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش و یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های نظامی این کشور، نمایندگی می‌شد. ترکیه نیز ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ملی (MIT) را به تهران اعزام کرد.

در طرف ایرانی، این نشست عمدتاً با دبیر شورای عالی امنیت ملی برگزار شد و گزارش‌ها حاکی از احتمال حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، نیز بوده است. علی باقری کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، رسماً این سفر را تأیید کرد و اعلام داشت که هدف اصلی آن رایزنی درباره امنیت منطقه‌ای و پیشبرد ایده «امنیت درون‌زا» است.

ایران و اعضا پیمان مکه؛ گامی در شکل‌گیری امنیت درون‌زای منطقه‌ای

پیمان مکه که چند ماه پیش میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شد، چارچوبی دفاعی و امنیتی میان این سه کشور ایجاد کرده است. دیدار مشترک نمایندگان این پیمان با مقام‌های ایرانی، نخستین تماس سطح بالای همزمان میان ایران و همه اعضای این بلوک محسوب می‌شود و از این رو اهمیت ویژه‌ای یافته است.

این نشست می‌تواند گامی مؤثر در جهت شکل‌گیری امنیت درون‌زای منطقه‌ای باشد؛ ایده‌ای که جمهوری اسلامی ایران سال‌هاست بر آن تأکید دارد و بر پایه مشارکت کشورهای منطقه و پرهیز از دخالت قدرت‌های خارجی استوار است. …