چرا افسردگی پاییزی فقط سراغ‌ بعضی آدم‌ها می‌رود؟ | هشدار درباره نشانه‌هایی که جدی نمی‌گیریم

همشهری‌آنلاین - پروانه بندپی: برای بعضی‌ها پاییز، فصل صدای دل‌انگیز باران و خش‌خش برگ‌های زرد و باد سرد حال‌خوب‌کن نیست؛ فصلی است که با آمدنش بخشی از انرژی و انگیزه زندگی را هم با خود می‌برد. صبح‌ها سخت‌تر بیدار می‌شوند، کارهایی که تا چند هفته قبل برایشان عادی بود حالا به تعویق می‌افتد و حتی دیدار با دوستان و انجام فعالیت‌های موردعلاقه‌شان هم دیگر هیجان‌انگیز نیست. اما چرا پاییز با بعضی افراد خوب تا نمی‌کند؟ و از کجا بدانیم که حالتی که دچارش شده‌ایم، افسردگی فصلی است یا خستگی روزمره؟ وقتی ساعت زیستی بدن به هم می‌ریزد

طهورا جربان، روانشناس و مشاور به همشهری می‌گوید: در ماه‌های سرد سال، افزایش ترشح ملاتونین و تغییر سطح سروتونین می‌تواند زمینه‌ساز بروز برخی علائم این اختلال باشد. نور طبیعی در تنظیم چرخه خواب و بیداری و فعالیت مواد شیمیایی مغز، از جمله سروتونین و ملاتونین نقش دارد. به همین دلیل کاهش نور روز ممکن است در برخی افراد با تغییر الگوی خواب، خواب‌آلودگی، افت انرژی و تغییر خلق همراه شود.

جربان می‌گوید: البته کاهش نور خورشید به ‌تنهایی به معنای ابتلا به افسردگی نیست. عوامل ژنتیکی، سابقه خانوادگی و روانی، سبک زندگی و میزان فعالیت بدنی هم در این زمینه نقش دارند. به همین دلیل ممکن است یک نفر در تمام روزهای پاییز و زمستان حال روحی باثباتی داشته باشد و فرد دیگری به محض شروع فصل پاییز، تغییرات محسوسی را در خود تجربه کند. افسردگی فصلی همیشه با غم همراه نیست

یکی از تصورات رایج درباره افسردگی فصلی این است که فرد مبتلا حتماً باید غمگین باشد، گریه کند یا احساس ناامیدی آشکاری داشته باشد. اما جربان تاکید می‌کند که افسردگی فصلی همیشه با این نشانه‌ها بروز نمی‌کند. او می‌گوید: در بعضی افراد، نشانه‌های جسمی و رفتاری پررنگ‌تر از احساس غم هستند. مثلا پرخوابی، دشواری در بیدار شدن از خواب، افزایش اشتها، تمایل بیشتر به خوردن شیرینی و کربوهیدرات‌ها، کاهش تمرکز و بی‌علاقگی به فعالیت‌های روزمره از علائم این اختلال هستند.

این روانشناس اضافه می‌کند: گاهی فرد حتی متوجه تغییر خلق خود نمی‌شود. فقط می‌بیند … …