دیپلماسی ایرانی: ارمنستان باید مسیر فناوری هستهای خود را برگزیند. این کشور با درآمد متوسط رو به بالا در قفقاز جنوبی، برای بیش از ۳۰ درصد از ترکیب انرژی خود به انرژی هستهای وابسته است؛ ساخت یک نیروگاه جدید یک دهه زمان میبرد.² به نظر میرسد ایروان مصمم است بهرهبرداری از نیروگاه هستهای متسامور را تا حد امکان تمدید کند، احتمالاً تا ۲۰۳۶. تصمیم دربارهٔ آنچه پس از آن روی میدهد، باید تا پایان ۲۰۲۶ یا اوایل ۲۰۲۷ گرفته شود.³ مقالهٔ حاضر به بررسی عوامل فناورانه، سیاسی و اقتصادی میپردازد که ارمنستان باید هنگام بررسی فاصله گرفتن از تعهد دیرینهٔ خود به فناوری روساتم، آنها را مدنظر قرار دهد.
در سطح نظری و بهصورت غیررسمی، دیپلماتها استدلالی از نظر فناورانه بیطرف و هماهنگ با سیاست خارجی چندوجهی ایروان مطرح میکنند و در جلسات توجیهی خود میگویند که دولت در حال بررسی گزینههای کرهای، چینی، فرانسوی و همچنین آمریکایی و روسی است. در اظهارات رسمی، تنها گزینهٔ مورد بحث، فناوری تجربی راکتورهای کوچک مدولار (SMR) آمریکا است.⁴ بیش از ۱۲۰ طراحی برای SMRها وجود دارد که از نظر اندازه متفاوتاند و میتوانند ۲۰ تا ۲۰۰ مگاوات الکتریکی (MWe) برق تولید کنند.⁵ در حالی که سرمایهگذاری خطرپذیر در آمریکا میتواند میلیاردها دلار روی فناوری جدید و آزمایشنشده شرطبندی کند، اندازهٔ اقتصاد ارمنستان چنین ریسکهایی را از اساس خطرناک میسازد. تنها استدلالی که میتواند مسیر فناورانهٔ آمریکا را توجیه کند، استدلالی ژئوپلیتیکی است و شاید ارمنستان تجمل انتخاب مسیری را نداشته باشد که با محدودیتهای بودجهای و فنی همراه نباشد. میتوان گفت ایالات متحده نتوانسته است با کاهش ریسک، ارزش پیشنهادی فناورانهٔ خود را به سطحی برساند که تغییر مسیر بنیادین ارمنستان را امکانپذیر کند.
انتخاب دوگانهٔ ارمنستان …
