پول تازه از کجا می‌آید؟ | ردپای بانک‌های ناتراز در رشد نقدینگی | کاهش رشد سالانه، افزایش رشد ماهانه؛ معمای تازه نقدینگی

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از بنکر، مشکلات نظام بانکی همچنان یکی از چالش‌های اصلی بانک مرکزی در مسیر کنترل نقدینگی است. در حالی که سیاست‌گذار پولی از کاهش سرعت رشد نقدینگی خبر می‌دهد، وضعیت مالی برخی بانک‌ها همچنان به‌عنوان مانعی جدی در برابر تحقق این هدف مطرح است.

رئیس کل بانک مرکزی نیز اخیراً ناترازی برخی بانک‌ها را از عوامل کند شدن روند کنترل نقدینگی عنوان کرده است. اهمیت این موضوع به نحوه تأمین منابع بانک‌های ناتراز برمی‌گردد؛ بانک‌هایی که در صورت مواجهه با کسری منابع ممکن است برای جبران آن به اضافه‌برداشت از بانک مرکزی متوسل شوند.

این اتفاق فقط یک مشکل داخلی برای بانک‌ها نیست. اضافه‌برداشت‌های بانکی در صورت تأمین از منابع بانک مرکزی می‌توانند پایه پولی را افزایش دهند و زمینه رشد بیشتر نقدینگی را فراهم کنند. به همین دلیل، بخشی از تلاش بانک مرکزی برای مهار خلق پول به اصلاح وضعیت مالی بانک‌ها وابسته است. ناترازی بانک‌ها چگونه به خلق پول بیشتر منجر می‌شود؟

برای درک ارتباط ناترازی بانک‌ها با رشد نقدینگی، ابتدا باید به وضعیت منابع و مصارف آنها توجه کرد. زمانی که یک بانک بیش از منابع در اختیار خود تعهد مالی ایجاد می‌کند یا بخش قابل‌توجهی از دارایی‌هایش قابلیت نقدشوندگی ندارد، تأمین نقدینگی مورد نیاز آن دشوار می‌شود.

در چنین شرایطی، بانک برای پاسخگویی به تعهدات خود ناچار است از راه‌های مختلف منابع مورد نیازش را تأمین کند. یکی از این راه‌ها اضافه‌برداشت از بانک مرکزی است؛ به این معنا که بانک بیش از موجودی قابل استفاده خود نزد بانک مرکزی برداشت می‌کند.

مسئله از جایی جدی‌تر می‌شود که این وابستگی به منابع بانک مرکزی ادامه پیدا کند. تأمین کسری بانک‌ها از این مسیر می‌تواند به افزایش پایه پولی منجر شود؛ متغیری که به دلیل نقش آن در خلق اعتبار بانکی، بر حجم نقدینگی اقتصاد اثر می‌گذارد.

به همین دلیل، کنترل نقدینگی صرفاً با تعیین سقف برای تسهیلات بانکی امکان‌پذیر نیست. بانک مرکزی باید همزمان وضعیت دارایی‌ها و بدهی‌های بانک‌های ناتراز، مطالبات معوق و نحوه مدیریت منابع آنها را نیز سامان دهد. محدودیت تسهیلات بانکی …