انصراف داوطلبانه از یارانه؛ راهی برای تقویت همبستگی اجتماعی

احمد بیگدلی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی:  امروز کشور در شرایط اقتصادی خاصی قرار دارد و دولت با محدودیت جدی منابع درآمدی مواجه است. درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت و کالاهای غیرنفتی، درآمدهای داخلی از محل مالیات و همچنین منابع حاصل از تملک دارایی‌ها، با محدودیت‌هایی روبه‌رو شده‌اند. در چنین وضعیتی، دولت باید همزمان با مدیریت هزینه‌ها و منابع محدود، معیشت جمعیتی بین ۸۰ تا ۹۰ میلیون نفری را نیز تأمین کند. طبیعی است که هیچ دولتی علاقه‌مند نیست با تصمیم‌هایی که ممکن است برایش هزینه اجتماعی و سیاسی داشته باشد، خود را در معرض چالش قرار دهد؛ اما در شرایط خاص، اتخاذ تصمیم‌های دشوار و اصلاح برخی رویه‌ها اجتناب‌ناپذیر است. به باور نگارنده، برای اصلاح نظام توزیع یارانه‌ها باید پیش از هر چیز شیوه تعامل دولت با مردم تغییر کند. به جای آنکه دولت با ادبیاتی دستوری اعلام کند افرادی که خانه، خودرو یا زمین با ارزش مشخصی دارند از دریافت یارانه و کالابرگ محروم خواهند شد، بهتر است از مردم دعوت کند خودشان در این فرآیند مشارکت داشته باشند. می‌توان انصراف از دریافت یارانه یا کالابرگ را به انتخاب و تشخیص خود خانوارها واگذار کرد. هم‌اکنون نیز افرادی هستند که به صورت داوطلبانه از این حمایت‌ها استفاده نمی‌کنند و معتقدند دریافت این مبالغ تأثیر تعیین‌کننده‌ای در زندگی آنها ندارد.

اگر دولت با ادبیاتی مناسب و از مسیر خوداظهاری وارد این موضوع شود، می‌توان انتظار داشت حدود ۲۰ درصد سرپرستان خانوار از دریافت یارانه یا کالابرگ انصراف دهند یا اعلام کنند که به تمام این حمایت‌ها نیاز ندارند. شاید برخی معتقد باشند این تعداد از نظر بودجه‌ای تأثیر چندانی در منابع دولت ایجاد نمی‌کند، اما نباید فراموش کرد که حتی آزاد شدن بخشی از منابع نیز می‌تواند امکان حمایت مؤثرتر از اقشار ضعیف و متوسط را فراهم کند. منظور این نیست که تمام افرادی که انصراف می‌دهند واقعاً بی‌نیازند؛ بلکه گروهی از مردم هستند که می‌توانند در این شرایط سخت، بدون دریافت این حمایت‌ها نیز زندگی … …