یک نمونه روشن، iPhone 18 Pro Max یک ترابایت است؛ محصولی که اخیرا رونمایی شد و در بازار جهانی یک گوشی ردهبالای تکنولوژی محسوب میشود، اما در بازار ایران با احتساب نرخ ارز، هزینه واردات، رجیستری و حاشیه بازار، به کالایی حدود ۶۰۰ میلیون تومانی تبدیل شده است؛ رقمی که میتواند معادل چند سال درآمد یک کارگر، چند سکه طلا، یک خودروی دست دوم یا بخش قابل توجهی از پول پیش یک خانه باشد. از کالای مصرفی در جهان تا کالای لوکس در ایران
امروز در بسیاری از کشورها، خرید گوشی حتی مدلهای گرانقیمت، بیشتر یک تصمیم مصرفی است تا یک تصمیم مالی بزرگ.
در اقتصادهای پردرآمد، یک فرد شاغل معمولاً برای خرید یک گوشی پرچمدار لازم نیست برای مدت طولانی پسانداز کند. قیمت یک گوشی هزار تا دو هزار دلاری در مقایسه با درآمد ماهانه، سهم محدودی از درآمد او را تشکیل میدهد.
اما در ایران، ماجرا متفاوت است. مشکل اصلی قیمت جهانی آیفون نیست؛ مشکل این است که همان قیمت دلاری باید با درآمدی پرداخت شود که به ریال دریافت میشود. آیفون ۱۸ برای کارگر ایرانی چند ماه کار است؟
اگر قیمت نهایی این گوشی در بازار ایران را حدود ۶۰۰ میلیون تومان در نظر بگیریم و حداقل حقوق کارگر را ۱۶میلیون و 800 هزار تومان حساب کنیم، نتیجه ساده است:
یک کارگر حداقلبگیر ایرانی برای خرید این گوشی باید حدود ۳۶ ماه تمام حقوق خود را پسانداز کند.
این محاسبه البته یک حالت فرضی است؛ زیرا در زندگی واقعی هیچ فردی نمیتواند تمام درآمد خود را ذخیره کند. هزینه مسکن، خوراک، حملونقل، درمان و سایر نیازهای زندگی باعث میشود فاصله واقعی بسیار بیشتر باشد.
به همین دلیل، یک گوشی که در بسیاری از کشورها یک ابزار روزمره است، در ایران برای بخش بزرگی از جامعه در دسته کالاهای لوکس قرار میگیرد. فاصله قدرت خرید؛ یک آیفون برای ایرانیها چند برابر گرانتر احساس میشود؟ …
