جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز سی و نهم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۳۴ روز میگذرد، ترامپ مدعی شده هیچ مذاکرهای با ایران در حال انجام نیست، اما در عین حال، الجزیره به نقل از یک مقام آمریکایی نوشته است که مذاکرات مثبتی با ایران انجام شده است، اما ترامپ تصمیم گرفته است فعلاً منتظر بماند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
در روز سی و هشتم جنگ سوم چه گذشت؟(۲۷ مرداد ۱۴۰۵) / خبرنگار سمافور: یک مقام کاخ سفید گفت که پست جدید ترامپ به معنای لغو مذاکرات با ایران تا اطلاع ثانوی است/ادعای امارات: دو موشک بالستیک را که از سمت ایران در حال حرکت بودند، شناسایی کردیم/مقام آمریکایی: مذاکرات مثبتی با ایران انجام شده است، اما ترامپ تصمیم گرفته است فعلاً منتظر بماند/ادعای ترامپ: هیچ مذاکره ای با ایران در حال انجام نیست و هیچ مذاکره یا گفتوگویی نیز برنامهریزی نشده
اخبار مربوط به روز سی و نهم جنگ سوم و روز صد و سی و چهارم آتش بس (۲۸ مرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح: کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس که میگویند اجازه استفاده از سرزمینهای خود علیه ایران را نمیدهند، بدانند که چیزی از چشم ما پنهان نمیماند/ این میزان هواپیمای نظامی و سوخترسان در پایگاههای منطقهای بدون اطلاع کشورهای میزبان، بعید به نظر میرسد/ هشدار میدهیم که هر گونه کمک به ارتش آمریکا، به منزله مشارکت با نیروهای نظامی این کشور است ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۹:۲۰ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در خصوص کمک کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس به ارتش آمریکا، هشدار داد.
به گزارش انتخاب، سرلشکر علی عبداللهی در پیامی نوشت: کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس که با صدور بیانیههای مختلف اعلام میکنند اجازه استفاده آمریکا از سرزمینهایشان علیه ایران را نمیدهند، باید بدانند که چیزی از چشم ما پنهان نمیماند.
وی افزود: این میزان هواپیمای نظامی، بهویژه هواپیمای سوخترسان، در پایگاههای منطقهای بدون اطلاع کشورهای میزبان بعید به نظر میرسد.
سرلشکر عبداللهی تأکید کرد: هشدار میدهیم: هرگونه کمک و تسهیلگری به ارتش متجاوز آمریکا به منزله مشارکت با نیروهای نظامی آمریکاست. دادههای تردد دریایی: از سهشنبه تا صبح چهارشنبه، تنها ۶ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند، زیرا مالکان کشتیها به دلیل نبود نشانههای روشن درباره بازگشایی این آبراه، از تردد در آن خودداری کردند ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۹:۱۷ دادههای اولیه نشان میدهد تردد دریایی از تنگه هرمز روز سهشنبه کاهش یافته است، زیرا بیشتر مالکان کشتیها به دلیل نبود نشانههای روشن درباره بازگشایی این گذرگاه حیاتی، از عبور از آن خودداری کردند.
بر اساس دادههای شرکت کپلر، از روز سهشنبه تا صبح چهارشنبه تنها ۶ کشتی حامل کالاهای اساسی از تنگه عبور کردند؛ این رقم در روز پیش از آن ۹ کشتی بود. الجزیره: انتقال ناو هواپیمابر جورج واشنگتن به خاورمیانه برای جایگزینی با ناو آبراهام لینکلن، ممکن است شکافی موقت در حضور آمریکا در اقیانوس آرام ایجاد کند؛ این شکاف فرصت بیشتری در اختیار چین قرار میدهد تا حضور نظامی خود را تقویت کند ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۹:۰۷ الجزیره نوشت: جنگ ایران نشان میدهد هزینههای درگیری فراتر از میدان رویارویی مستقیم است؛ گزارشهای آمریکایی تصویری از فرسایش ناوهای هواپیمابر آمریکا، خدمه آنها، آمادگی ناوگان و توانایی آن برای ادامه استقرار ترسیم میکنند؛ آن هم در شرایطی که عملیات نظامی برای دورههای طولانی ادامه یافته است.
به گزارش انتخاب، تحلیلها هشدار میدهند که انتقال ناو هواپیمابر «یواساس جورج واشنگتن» به خاورمیانه برای جایگزینی «یواساس آبراهام لینکلن» ممکن است شکافی موقت در حضور آمریکا در اقیانوس آرام ایجاد کند؛ شکافی که فرصت بیشتری در اختیار چین قرار میدهد تا حضور نظامی خود را تقویت کند.
اما جنگ ایران چگونه ناوهای هواپیمابر آمریکا را فرسوده میکند؟ واشنگتن برای حفظ این قدرت نظامی در دریا برای دورههای طولانی چه هزینهای میپردازد؟ و چین چگونه میتواند از درگیر بودن ناوگان آمریکا در خاورمیانه بهره ببرد؟ فاکس نیوز به نقل از مقام وزارت جنگ آمریکا: ترامپ بودجهای بیش از یک تریلیون دلار پیشنهاد کرده، زیرا بازسازی ارتش هزینههای زیادی دارد/ مدت قراردادهای خرید تسلیحات را از ۵ به ۷ سال افزایش دادهایم تا امکان بالا رفتن تولید کارخانهها فراهم شود/ طی این ۷ سال، ۱۴ هزار سامانه پاتریوت تولید خواهد شد ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۹:۰۶ یک مقام وزارت جنگ آمریکا به فاکسنیوز گفت: بازسازی ارتش به بودجه زیادی نیاز دارد و به همین دلیل ترامپ بودجهای بیش از یک تریلیون دلار پیشنهاد کرده است.
وی افزود: مدت قراردادهای خرید تسلیحات را از پنج سال به هفت سال افزایش دادهایم تا امکان افزایش تولید و توسعه کارخانهها فراهم شود.
او ادامه داد: قرارداد هفتساله موشکهای «تامahawk» شامل تولید ۷ هزار موشک است. قرارداد هفتساله سامانههای «پاتریوت» شامل تولید ۱۴ هزار موشک است.
این مقام وزارت جنگ آمریکا افزود: در حال مذاکره با شرکتهای جدید برای انعقاد قراردادهای تولید موشکهای کروز کمهزینه هستیم. موشکهای کمهزینه به ارتش آمریکا امکان خواهند داد مقادیر بیشتری موشک برای ضربه زدن به دشمن در اختیار داشته باشد. آمریکا و امارات درباره مسائل امنیت منطقهای گفتوگو کردند ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۸:۵۲
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که «مارکو روبیو»، وزیر خارجه این کشور، با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات، گفتوگو کرده و درباره شماری از مسائل امنیت منطقهای، «از جمله لبنان و ایران»، رایزنی کرده است. روبیو همچنین بر اهمیت آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید کرد فارس: نفتکش اماراتی که در کریدور شمالی تنگه هرمز توقیف شده بود، به سمت بندرعباس تغییر مسیر داد ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۸:۴۰ نفتکش توقیف شده در تنگه هرمز به سمت بندرعباس تغییر مسیر داد.
پیشتر این نفتکش در کریدور شمالی تنگه هرمز توقیف شده بود.
مقصد این نفتکش ابتدا بندرجبلعلی تعیین شد اما حالا به سمت بندرعباس میرود. غریبآبادی: ملت ایران در برابر فشار، عقب نمینشیند و در برابر تحمیل و تهدید، محکمتر میایستد ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۸:۳۴ معاون وزیر امور خارجه در شبکه مجازی ایکس در رشته توئیتی نوشت: «کودتای ۲۸ مرداد، مداخله مستقیم آمریکا و انگلیس در اراده ملت ایران و حق تعیین سرنوشت آن بود. این تاریخ را نه میشود تطهیر کرد، نه فراموش. دخالت خارجی در سرنوشت یک ملت، نامش هرچه باشد، استعمار و تجاوز به حق حاکمیت مردم است.
نسلها میگذرند، اما یک حقیقت تغییر نمیکند؛ کشوری که اختیار سرنوشتش را به بیگانه بسپارد، بهای سنگینی خواهد پرداخت اما ایران امروز، سرنوشتش را خودش تعیین میکند؛ ملت ما در برابر فشار، عقب نمینشیند و در برابر تحمیل و تهدید، محکمتر میایستد.» قالیباف درباره سفر به عراق: پیوند دو ملت ایران و عراق، تاریخی و ناگسستنی است/ همسایگی ما بر پایه مقاومت در برابر دخالت بیگانگان بنا شده و این گذشته درسآموز، راهنمای آینده خواهد بود ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۸:۳۳ محمدباقر قالیباف درباره سفر خود به عراق تأکید کرد: گامهای عملی و بلندی برای تحکیم امنیت درونزا و مشترک دو کشور و رفاه دو ملت برخواهیم داشت.
به گزارش انتخاب، قالیباف در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «پیوند دو ملت ایران و عراق، پیوندی تاریخی و ناگسستنی است. همسایگی ما بر پایه برادری در سختترین روزها، مقاومت در برابر دخالت بیگانگان و باور به سرنوشت مشترک دو کشور بنا شده و این گذشتهٔ درسآموز، راهنمای آینده خواهد بود.»
وی افزود: «در این سفر، گامهای عملی و بلندی برای تحکیم امنیت درونزا و مشترک دو کشور و رفاه دو ملت برخواهیم داشت.» سیانان: ترامپ مذاکرات با ایران را متوقف کرده/ کاخ سفید در حال تغییر راهبرد خود از رویکرد «هرچه سریعتر به ایران ضربه بزنیم» به سمت «بهمرور ایران را خفه کنیم» است/ ترامپ از پیشنهادی در مذاکرات ایران و عمان در خصوص عوارض تنگه هرمز ناراضی است/ او میخواهد منتظر بماند تا ایران نشانههای تازهای از آمادگی برای توافق مدنظر او نشان دهد/ احتمالا آمریکا تحریمهای سنگین جدیدی علیه ایران اعمال کند ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۱:۰۴ سی ان ان در مطلبی به قلم کوین لیپتک و زکری کوهن نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هفتهها تلاش کرده بود با اتکا به تحولات مثبت، هرچند بدون موفقیت چشمگیر، مسیر روابط با ایران را به سمت نتیجهای مطلوب پیش ببرد. اما روز سهشنبه به نظر میرسید او رویکرد جدیدی را در پیش گرفته است.
به گزارش «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: به گفته یک مقام آمریکایی، ترامپ به نمایندگان ارشد دولت خود دستور داده است گفتوگوهایشان با ایران را متوقف کنند. همچنین، بر اساس گفته یک منبع آگاه، مقامهای کاخ سفید اخیراً به متحدان سیاسی خود اعلام کردهاند که در حال تغییر راهبرد هستند؛ یعنی از رویکرد «هرچه سریعتر به ایران ضربه بزنیم» به سمت «بهمرور ایران را خفه کنیم» حرکت کردهاند.
ترامپ همچنین برخلاف اظهارات قبلی خود که بارها گفته بود مذاکرات در حال پیشرفت است و توافق جدید بهزودی حاصل خواهد شد ــ ادعاهایی که از زمان فروپاشی آتشبس امضاشده در ماه ژوئن مرتب تکرار کرده بود ــ اعلام کرد که اصلاً هیچ دیپلماسیای در جریان نیست.
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «هیچ مذاکره یا گفتوگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و هیچ گفتوگویی نیز برنامهریزی نشده است. محاصره دریایی همچنان با تمام قدرت و اثرگذاری برقرار است. تنگه هرمز باز و فعال است. تمام مینهای دریایی نیز خارج یا منفجر شدهاند. از توجه شما سپاسگزارم.»
با این حال، در واقعیت، تردد از تنگه هرمز همچنان در حد بسیار محدودی انجام میشود و کشتیهایی که از این آبراه حیاتی عبور میکنند همچنان هدف پرتابههای ایرانی قرار میگیرند.
ترامپ که از تلاشهای متوقفشده برای بازگشایی این مسیر خشمگین شده و همزمان با پرسشهای فزاینده درباره هزینههای جنگ نامحبوب برای ارتش آمریکا مواجه است، اکنون نشان میدهد که آماده است تا حدی از درگیری فاصله بگیرد و آن را در حاشیه قرار دهد.
مقامهای آمریکایی روز سهشنبه گفتند دستور ترامپ به تیم مذاکرهکنندهاش ــ که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، استیو ویتکاف و جرد کوشنر را شامل میشود ــ برای عدم تعامل با تهران، پس از چند دور «گفتوگوهای مثبت» با ایران صادر شده است.
اما به گفته این مقامها، ترامپ همچنان از اینکه تهران حاضر نیست در برابر خواستههای او کوتاه بیاید، ناراضی است. او میخواهد منتظر بماند تا رهبران ایران نشانههای تازهای از آمادگی برای دستیابی به توافق مورد نظر او نشان دهند و سپس دوباره وارد مذاکره شود.
تنها یک روز پیش از پست ترامپ در شبکههای اجتماعی، کوشنر ارزیابی خوشبینانهتری از مذاکرات ارائه کرده بود. او در جریان سفر به خاورمیانه، در مصاحبهای با فاکسنیوز گفت گفتوگوهای میان آمریکا و ایران احتمالاً «جدیتر و گستردهتر از هر زمان دیگری» است و افزود که تیم آمریکایی با افراد مختلفی در داخل حاکمیت ایران در حال گفتوگو است.
کوشنر گفت: «آنها بهشدت در حال تعامل هستند و این موضوع کاملاً مثبت است.»
او افزود: «ما گفتوگوهای بسیار مثبت و فعالی داریم.»
مقامهای ایرانی بارها اعلام کردهاند که ادعای مذاکره مستقیم با آمریکا صحت ندارد. ترامپ پیشتر از این تکذیبها خشمگین شده و گفته بود ایران در حال بازی کردن است و مقامهای ایرانی در گفتوگوهای خصوصیتر مشتاق دستیابی به توافق هستند.
اختلاف بر سر تنگه هرمز
در پشت پرده، بر اساس گفته افرادی که از موضوع اطلاع دارند، ترامپ از جزئیات در حال شکلگیری توافقی که ایران تلاش میکند با عمان درباره مدیریت تردد در تنگه هرمز به آن دست یابد، ناراضی شده است.
او این هفته علیه عمان موضع گرفت و این کشور حوزه خلیج فارس را به بمباران تهدید کرد؛ این در حالی است که عمان دهههاست یکی از شرکای راهبردی آمریکا بوده است.
ترامپ روز دوشنبه در دفتر بیضی کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «فکر نمیکنم آنها رفتار خیلی خوبی داشته باشند، اما ما خیلی راحت با آنها برخورد خواهیم کرد؛ درست همانطور که با دیگران برخورد میکنیم.»
ایران و عمان هر دو در امتداد تنگه هرمز ساحل دارند و بر اساس توضیح مقامهای منطقهای، توافق مورد بحث قرار است اختیار مدیریت تردد کشتیها در مسیر ورود و خروج از خلیج فارس را میان دو کشور تقسیم کند.
در داخل کاخ سفید نگرانیهایی وجود دارد که این طرح، که هنوز نهایی نشده، بتواند کنترل ایران بر آبراه را تثبیت یا تقویت کند.
برخی مقامهای آمریکایی معتقدند عمان در مذاکرات بیش از آنکه بهعنوان یک شریک بیطرف عمل کند، موضعی نزدیکتر به ایران اتخاذ کرده است.
از جمله پیشنهادهایی که ترامپ و مقامهای ارشد آمریکا با آن مخالفاند، دریافت هزینه از کشتیهایی است که قصد عبور از تنگه را دارند.
ترامپ تأکید کرده است که نباید هیچ عوارض یا پرداخت دیگری برای عبور از تنگه وجود داشته باشد؛ اما برخی نسخههای توافق که مطرح شدهاند شامل هزینههایی در ارتباط با حفاظت از محیط زیست یا امنیت دریایی هستند.
این با تصوری که ترامپ از نحوه فعالیت تنگه دارد، سازگار نیست. او خواهان توافقی است که مسیر را بهطور کامل به وضعیت پیش از جنگ بازگرداند؛ زمانی که کشتیها بدون محدودیت در این آبراه بینالمللی تردد میکردند.
دولت ترامپ بارها گفته است که اجازه دادن به هر کشوری برای اعمال کنترل بر تنگه هرمز میتواند «سابقهای خطرناک» ایجاد کند.
تنگه هرمز؛ چالش اصلی جنگ
بازگرداندن تردد کشتیها در تنگه هرمز اکنون به چالش اصلی جنگ تبدیل شده است؛ هرچند ترامپ این هفته اعلام کرد که هدف اصلی او همچنان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
انتظار میرود آمریکا بهزودی تحریمهای بسیار سنگین جدیدی علیه ایران اعمال کند؛ مقامهای آمریکایی گفتهاند این تحریمها ممکن است حتی از همین هفته اجرایی شوند.
مقامهای نظامی، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز گفتهاند نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه آمادهاند محاصره بنادر ایران را برای مدت نامحدود اجرا کنند.
ترامپ و تیمش معتقدند فشار اقتصادی در نهایت باعث خواهد شد حکومت ایران شروط او برای پایان جنگ را بپذیرد.
در مقابل، مقامهای ایرانی نیز بر این باورند که ترامپ تحت فشار سیاسی قرار دارد تا از جنگ خارج شود؛ بنابراین دو طرف در یک بنبست متقابل قرار گرفتهاند.
فشار نظامی بر ترامپ
فشار نظامی نیز بر ترامپ برای مذاکره درباره پایان جنگ افزایش یافته است.
استقرار طولانیمدت نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه ــ از جمله ناو هواپیمابر یو اس اس آبراهام لینکلن ــ به دلیل هزینه و فشاری که بر کشتیها و ملوانان وارد کرده، توجهها را به خود جلب کرده است.
ترامپ همچنین اذعان کرده است که پس از شش ماه جنگ، ذخایر برخی از پیشرفتهترین مهمات آمریکا در سطحی نیست که او میخواهد.
با این حال، او تاکنون در برابر درخواستهای فزاینده جمهوریخواهان برای یافتن راهی برای خروج از جنگ مقاومت کرده و تأکید داشته است که احساس نمیکند تحت فشار زمانی قرار دارد.
ترامپ روز سهشنبه در یک پست دیگر در شبکههای اجتماعی، نقشه تنگه هرمز را زیر عبارت «قلمرو آمریکا» (US Territory) منتشر کرد؛ اقدامی که نشان نمیدهد آمریکا در آینده نزدیک قصد خروج نظامی از منطقه را دارد. وزارت خارجه امارات: تمامی ادعاها درباره وضعیت روابط اقتصادی میان امارات و ایران را رد میکنیم / با توجه به تشدید تنشهای منطقهای تمامی تجارت، مبادلات بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شده ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۰:۱۴
عفرا الحمّلی مدیر اداره ارتباطات راهبردی وزارت امور خارجه امارات، تمامی ادعاها درباره وضعیت روابط اقتصادی میان امارات متحده عربی و جمهوری اسلامی ایران را رد کرد.
به گزارش «انتخاب»، الحمّلی بار دیگر بر تعهد پایدار امارات به گفتوگو، همکاری و همگرایی منطقهای بهعنوان ابزارهای اساسی برای پیشبرد صلح، ثبات و رفاه در منطقه تأکید کرد.
الحمّلی تأکید کرد که با توجه به تشدید تنشهای منطقهای که صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی را تضعیف میکند، تمامی تجارت، مبادلات بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شده است.
الحمّلی همچنین تأکید کرد که امارات همچنان قاطعانه متعهد به حفاظت از تمامیت نظام مالی بینالمللی و پایبندی به قوانین بینالمللی و بالاترین استانداردهای جهانی است. آسوشیتدپرس به نقل از مقامهای منطقهای: دلیل تهدید ترامپ به بمباران عمان نارضایتی او از توافق این کشور با ایران برای مدیریت تردد کشتیها در تنگه هرمز است / ترامپ از توافق بر سر دریافت هزینههای داوطلبانه از کشتیها خشمگین است ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۰:۱۴
آسوشیتدپرس نوشت: ترامپ عمان را تهدید به بمباران کرد؛ مقامهای منطقهای میگویند دلیل آن، نارضایتی او از توافق این کشور با ایران برای مدیریت تردد کشتیها در تنگه هرمز است.
به گزارش «انتخاب» در ادامه این مطلب آمده است: دو مقام منطقهای روز سهشنبه گفتند ترامپ از اینکه عمان به توافقی با ایران نزدیک شده که او با آن مخالف است و هدف آن مدیریت تردد کشتیها در تنگه هرمز است، خشمگین است و به همین دلیل عمان را تهدید به بمباران کرده است. این تهدید یک روز پیش مطرح شد.
به گفته این مقامها، دولت ترامپ به عمان اعلام کرده با بخشهایی از توافقی که هنوز بهطور رسمی اعلام نشده، مخالف است؛ از جمله مدیریت مشترک ایران و عمان بر مسیر خروجی تنگه هرمز؛ مسیری حیاتی برای انتقال نفت و گاز طبیعی در جهان. این مقامها در جریان موضع آمریکا و دیدگاه دولت ترامپ درباره موضع عمان قرار گرفتهاند.
به گفته این مقامها، آمریکا معتقد است عمان در مذاکرات خود با ایران به اندازه کافی موضع سختگیرانهای نداشته است. واشنگتن همچنین از توافق عمان برای دریافت هزینههای داوطلبانه از کشتیها ناراضی است؛ حتی اگر این هزینهها برای تأمین امنیت و حفاظت از محیط زیست دریایی دریافت شوند.
این مقامها به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، زیرا اجازه گفتوگو با خبرنگاران را نداشتند.
ترامپ روز دوشنبه عمان را تهدید به بمباران کرد؛ در حالی که این کشور با ایران برای دستیابی به توافقی درباره بازگشایی تنگه هرمز و فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات میان آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ همکاری میکند.
