۲۵۰ هزار واحد و یک سؤال تعیینکننده
بنیاد مسکن اکنون در مقیاسی گسترده وارد حوزه تولید و تأمین مسکن شده است. بیش از ۲۵۰ هزار واحد در استانهای مختلف در قالب برنامههای گوناگون در حال ساخت یا تأمین است و در نهضت ملی مسکن نیز حدود ۱۹۵ هزار واحد تحت مسئولیت این بنیاد قرار دارد. از این تعداد، ۸۳ هزار واحد در قالب بنیادساخت و ۱۱۲ هزار واحد در قالب گروهساخت اجرا میشود و پیشرفت فیزیکی پروژههای تحت مسئولیت بنیاد حدود ۵۵ درصد اعلام شده است. مدل گروهساخت از این جهت اهمیت دارد که متقاضی را از یک دریافتکننده صرف به یکی از بازیگران فرآیند ساخت تبدیل میکند و میتواند بخشی از هزینههای پیمانکاری را کاهش دهد، اما در مقابل، هرچه زمان اجرای پروژه طولانیتر شود، خطر افزایش هزینه ساخت، رشد قیمت مصالح و افزایش آورده مورد نیاز خانوار نیز بیشتر میشود.
در واقع، خانواری که در ابتدای پروژه توان پرداخت یک میزان مشخص آورده را داشته است، ممکن است چند سال بعد و در زمان تکمیل پروژه، به دلیل تورم و کاهش قدرت خرید، دیگر قادر به تأمین همان میزان هزینه نباشد. اینجاست که زمان اجرای پروژه از یک مسئله فنی به یک مسئله اجتماعی تبدیل میشود. اگر تسهیلات بانکی دیر پرداخت شود، قیمت مصالح افزایش یابد یا خدمات زیربنایی با تأخیر آماده شود، هزینه نهایی پروژه میتواند افزایش پیدا کند و فشار این افزایش در نهایت به متقاضی منتقل شود. بنابراین موفقیت طرح نباید فقط با «درصد پیشرفت فیزیکی» سنجیده شود؛ بلکه باید مشخص شود هزینه نهایی واحد برای خانوار چقدر خواهد بود و این هزینه چه نسبتی با درآمد آن خانوار دارد.
مسکن امید، مهمترین آزمون برای دهکهای یک تا چهار …
