جمعه ۲۳ آذر ۱۳۹۷ / Friday, 14 December, 2018

زبیگنیو پرایزنر


پرایزنر فارغ التحصیل تاریخ هنر و فلسفه از دانشگاه شهر زادگاهش كراكوف است. اما علاقه وافرش به موسیقی باعث شد به طور خودجوش آن را بیاموزد. او بعدها آموزش های تكمیلی را زیر نظر «الزبیتا تورانیچكا» ادامه داد. پرایزنر كه همیشه ضبط صوت كوچكی روی میز كارش مشغول پخش موسیقی است، عاشق موسیقی رمانتیك است و از علاقه مندان آثار رمانتیسیست های هموطنش «پاگانینی»۲ و «سبیلیوس»۳ به شمار می رود. وی بر اهمیت ملودی در موسیقی مدرن و پرهیز از به كارگیری ملودی های تصنعی تاكید فراوان دارد. پرایزنر در سال ۱۹۸۱ موسیقی متن فیلم گزارش هواشناسی ساخته «آنتونی كراوس»۴ را ساخت. او در اولین تجربه اش در سینما ساخت موسیقی متن را همزمان با نگارش فیلمنامه آغاز كرد و با پایان یافتن فیلمبرداری او نیز موسیقی اش را آماده كرده بود. هر چند فیلمنامه بارها بازنویسی شد، اما او كه در جریان مستقیم این تغییرات بود، هر بار موسیقی را تغییر داد تا بیشترین هماهنگی را بین تصویر و موسیقی به وجود آورد. در اوایل دهه هشتاد _ پرایزنر با «كریشتف كیشلوفسكی»۵ فیلمساز بزرگ هموطنش آشنا شد و این آشنایی سرآغاز همكاری آنان در تعدادی فیلم درخشان با موسیقی های مسحوركننده و جادویی بود. او در سال۱۹۸۸ برای دو اثر كیشلوفسكی به نام های «فیلمی كوتاه درباره قتل» و «فیلمی كوتاه درباره عشق» به طور همزمان موسیقی ساخت و نام خود را همراه با وی پرآوازه ساخت. در همان سال ساخت موسیقی متن فیلم «ده فرمان» كیشلوفسكی را بر عهده گرفت و كم كم به یكی از اعضای ثابت گروه فیلمسازی وی تبدیل شد. در سال های ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ پرایزنر با دیگر فیلمساز هموطنش «آنی یژكا هولاند»۶ نیز همكاری كرد كه حاصل آن موسیقی متن دو فیلم اروپا اروپا و الیور است. ساخت موسیقی متن فیلم زندگی دوگانه ورونیك ساخته كیشلوفسكی اولین موفقیت برون مرزی را برای پرایزنر به وجود آورد. در زندگی دوگانه ورونیك، پرایزنر از كنسرتوی ئی مینور زیبای موسیقیدان گمنام هلندی، «واندن بودن مایر»۷ در قالب های تازه استفاده كرد. (بعدها پرایزنر در فیلم سه رنگ: آبی نیز از آثار این آهنگساز هلندی استفاده كرد) پرایزنر روحیات و ذوق شخصی خود را در موسیقی بودن مایر دمیده بود. موسیقی این فیلم جایزه بهترین آهنگساز از طرف انجمن منتقدان لس آنجلس را برای او به ارمغان آورد. پرایزنر این موفقیت را در سال های ۱۹۹۲ با فیلم تباهی ساخته فیلمساز فرانسوی «لویی مال»۸ و ۱۹۹۳ با فیلم «سه رنگ: آبی» ساخته كیشلوفسكی تكرار كرد و موفق شد سه سال پیاپی این جایزه را به چنگ آورد. در سال ۱۹۹۱ نیزموسیقی متن فیلم «هكتو بابنكو»۹ با نام «هنگام بازی در زمین پروردگار» نیز اثری تحسین برانگیز شناخته شد. در ادامه باغ تنهایی اثر آنی یژكا هولاند دیگر فیلمی بود كه به سال ۱۹۹۳ با موسیقی پرایزنر به نمایش درآمد. اما این پایان كار نبود. پرایزنر كه به همراه كیشلوفسكی و «كریشتف پیه شیه ویچ»۱۰ فیلمنامه نویس یك تیم رویایی سینمایی تشكیل داده بودند، در ادامه همكاری شان سه گانه سه رنگ: آبی، سفید و قرمز را ساختند كه افتخارات فراوانی برای آنان به بار آورد. جایزه سزار (معادل اسكار در فرانسه) برای سه رنگ: آبی، سفید، قرمز دستاورد پرایزنر از این پروژه عظیم و دوست داشتنی سینما بود. او سال بعد هم جایزه سزار را برای فیلم «الیزا» ساخته «جین بكرز»۱۱ به دست آورد تا نشان دهد با یك بار بردن هیچ جایزه ای اشباع نمی شود. جایزه خرس طلایی جشنواره ۱۹۹۷ برلین برای موسیقی «یك داستان حقیقی» ساخته «چارلز استاریج»۱۲ از دیگر جوایز پرایزنر در این زمینه به شمار می آید. در پایان دهه نود وزارت امور خارجه لهستان جایزه ویژه ای را به خاطر موفقیت چشمگیر در معرفی فرهنگ لهستان در سطح بین المللی به او اعطا كرد و همچنین به عضویت آكادمی فیلم فرانسه درآمد. از دیگر كارهای شنیدنی پرایزنر، موسیقی متن سریال بیست و شش قسمتی «قرن مردم» از محصولات BBC است كه در سال ۱۹۹۵ تهیه و پخش شد.پرایزنر عمده شهرت و موفقیت خود را مدیون كریشتف كیشلوفسكی كارگردان لهستانی است. این دو نفر همراه با پیه شیه ویچ دوستانی صمیمی و جدایی ناپذیر بودند. كیشلوفسكی قصد داشت سه گانه دیگری با نام های: بهشت، دوزخ و برزخ را نیز بسازد كه قطعاً پرایزنر در آن سه فیلم هم شاهكارهای دیگری خلق می كرد. اما مرگ ناگهانی كیشلوفسكی به این دوران پربار همكاری پایانی غم انگیز بخشید. پرایزنر در این باره می گوید: «علاوه بر پروژه سه گانه بهشت، دوزخ و برزخ قصد داشتیم كنسرت های متعددی برنامه ریزی و اجرا كنیم، چیزی غریب مثل یك راز، تلفیقی از موسیقی كلاسیك، اپرا و موسیقی راك. بعد ایده ما به برگزاری كنسرتی كلاسیك همراه با اركستر فیلارمونیك تعدیل یافت. آهنگسازی به عهده من بود، پیه شیه ویچ نویسنده و خود كیشلوفسكی كارگردان این برنامه ها. قرار شد اولین برنامه در آكروپولیس آتن اجرا شود. همه چیز آماده بود و اسم كنسرت را هم گذاشتیم زندگی. اما كمی قبل از اجرا، زندگی كیشلوفسكی در سیزده مارس ۱۹۹۶ به پایان رسید و این پروژه نیز ناتمام ماند.» مرگ كیشلوفسكی باعث افسردگی شدید پرایزنر شد و او به یادبود یار دیرینش اولین اثر موسیقی غیرسینمایی خود را با نام «مرثیه ای برای یك دوست» ساخت و آن را به خاطره این فیلمساز ارزشمند تقدیم كرد. مرثیه ای برای یك دوست در تاریخ اول اكتبر ۱۹۹۸ در سالن ویلكی شهر ورشو و توسط اركستر سمفونیك و گروه كر مجلسی این شهر به رهبری «یاسك كاسپسكی» و با همراهی صدای «الیزابتا توارینكا» خواننده آوازهای فیلم های كیشلوفسكی اجرا شد و تحسین و تاثر شنوندگان را برانگیخت. دومین اجرای زنده این اثر در روز نوزدهم مارس ۱۹۹۹ در سالن فستیوال رویال لندن توسط اركستر BBC توجه همه محافل موسیقی جهان را به خود جلب كرد و توانایی پرایزنر در خارج از مدیوم سینما را نشان داد. «... ساخت مرثیه ای برای یك دوست را سه شب پس از درگذشت كیشلوفسكی آغاز كردم. می خواستم چیز خارق العاده ای به او تقدیم كنم. ما دوستانی صمیمی بودیم و سال ها با هم همكاری كرده بودیم؛ من، او و پیه شیه ویچ. دوران خوشی بود، بهترین روزهای زندگی ام. قسمت اول مرثیه ای... گویای تمام احساس من نسبت به كریشتف كیشلوفسكی است و قسمت دوم آن همان كنسرت زندگی است كه قرار بود در آكروپولیس برگزار شود. البته من و پیه شیه ویچ كمی آن را تغییر داده ایم.» مرثیه ای برای یك دوست به موفقیتی جهانی بدل شد و تا پایان سال ۲۰۰۰ بیش از سیصد هزار نسخه از آن در سرتاسر دنیا به فروش رسید. پرایزنر درباره طیف گسترده مخاطبانش اظهار می كند: «آنها خیلی برایم مهمند. تصور نمی كردم مرثیه ای... كه یك اثر مشكل و دیرفهم است و كمترین ارتباطی با موسیقی پاپ و راك امروزی ندارد، جوانان را به خود جلب نماید. بچه های دوستانم عكس العمل بسیار مثبتی نسبت به این كار نشان دادند كه نمی توانم دلیلش را توضیح دهم».پرایزنر درباره سبك و نحوه كارش می گوید: «همیشه با خودم می گویم جوری موسیقی می سازم كه خودم از شنیدنش لذت ببرم. همیشه به ذائقه ام اطمینان كردم و هرگز از این اعتماد متضرر نشده ام. موسیقی من روی خط مرزی بین موسیقی كلاسیك و سینمایی قدم می زند. به ساختار تركیبی در موسیقی علاقه مندم. دوران موسیقی چند صدایی و پیچیده در قرن بیستم به پایان رسید. آنچه مانده كمی رمانتیسیسم ناب است و موسیقی ام از همین جا نشات می گیرد.اما مرثیه ای برای یك دوست درباره مرگ است یا زندگی؟ همه ما كسانی از عزیزانمان را از دست داده ایم. بالاخره همه روزی خواهیم مرد. كسی كه با وقار زندگی می كند، با وقار هم خواهد مرد. مرگ كیشلوفسكی در من خلایی پدید آورد كه با قسمت اول مرثیه ای... سعی كردم آن را جبران كنم. به مرگ خیلی فكر می كنم، چون زیاد دوروبرم می پلكد اما ازش نمی ترسم. اغلب كارهای ما با كیشلوفسكی درباره مرگ بود. درباره زندگی و مرگ. البته مرگ و زندگی دو مبحث متضادند. درباره مرگ همیشه فكر می كنم كه بالاخره این اتفاق خواهد افتاد و این سئوال برایم مطرح است: چگونه زندگی كنم كه مرگی با وقار داشته باشم؟ اما در مورد قسمت دوم مرثیه ای برای یك دوست. نام این قسمت زندگی است. داستانی درباره زندگی یا شاید درباره امید به زندگی. به شدت به زندگی امیدوارم و آرزویم این است كه همه به زندگی امیدوار باشند.» پرایزنر همچنان در زادگاهش كراكوف، آنجا كه ریشه هایش پا گرفته اند، زندگی می كند و به آهنگسازی ادامه می دهد. پی نوشت ها: ۱. Zbigniw Preisner ۲. Paganinni ۳. Sibelius ۴. Antoni Krauze ۵. Krzystof Kieslowski ۶. Agnieska Holland ۷. Vanden budenmayer ۸. Luis Malle ۹. Hector Babenco ۱۰. Krzystof Pieciewicz ۱۱. Jean Beckers ۱۲. Charles Sturridge
مازیار فكری ارشاد


مطالب مرتبط

موسیقی و قدمتی بیش از تمدن بشری

موسیقی و قدمتی بیش از تمدن بشری
نخستین نشانه های مشخص ظهور موسیقی در حدود بین النهرین و نزد اقوام سومری، بابلی و آشوری یافت شده است و قدمت آن به بیش از سه هزار سال پیش از میلاد مسیح (ع) می رسد. چین و مصر نیز در همان زمان از موسیقی بهره می برده اند. در هند در حدود دو هزار سال پیش از میلاد نیز استفاده از آواز و نواختن ساز در مراسم های آئینی رایج بود. در سرزمین فلسطین نیز نشانه هایی از موسیقی از حدود ۱۷۰۰ سال پیش از میلاد در دست است.
در مغرب زمین، یونان در استفاده از موسیقی پیشگام بود. یونانیان نخستین افرادی بودند که موسیقی را از نظر علمی مورد مطالعه قرار دادند. آنها معمولاً در «پارتنون» یا دیگر معابد خدایانشان گرد هم جمع می شدند و ضمن شعرخوانی، سازهای موسیقایی خود را نیز می نواختند. ایشان خدای موسیقی و هنرهای زیبا را «آپولون» می نامیدند و به هر یک از الهه های هنرهای زیبا «موز» می گفتند. کلمه موسیقی از این اسم وام گرفته شده است. آنها نت ها را نامگذاری کردند و هر یک از اصوات را به نام یکی از حروف الفبا می خواندند. در بین یونانیان سیتار و چنگ بسیار رواج داشت و حماسه سرایان بیشتر اشعار خود را با همراهی این سازها اجرا می نمودند. نمونه سازهای موسیقی یونانیان را می توان در تصاویر منقوش بر روی ظروفی که از این تمدن به جای مانده مشاهده کرد.
زمان زمامداری تیبریوس در رم، مصادف با آغاز موسیقی کلیسایی است. اولین فرم موسیقایی در آن زمان «پسالم» نام داشت که از موسیقی معابد یهودی الهام گرفته شده بود. این موسیقی منحصر به موسیقی آوازی تلاوت آیات انجیل بود و ساز در آن راه نداشت. در طی چهار قرن اول میلادی دین مسیح به تدریج در اغلب کشورهای اروپا رواج یافت و کلیساهای کاتولیک برای جلب بیشتر مردم به این اماکن، کلیسا را مرکز هنرهای مختلف از جمله، نقاشی، پیکرتراشی و نیز موسیقی قرار دادند. در این زمان موسیقی آوازی در مراسم مذهبی کلیساها اجرا گردید و متن های مذهبی همراه با آواز اجرا شدند. در اواخر سده ششم میلادی پاپ گریگور ششم، کتابی را بر مبنای آوازهای مذهبی کلیسا تدوین کرد که به نام سرود گرگورین شهرت یافت و در حقیقت منبع موسیقی کلیسایی است. سرودهای گرگورین به زبان لاتین خوانده می شد و به صورت تک صدای (هموفونی) اجرا می گشت.
با آغاز دوران رنسانس، موسیقیدانان از حدود سنن موسیقی مذهبی خارج شدند و به سمت موسیقی های چندصدایی (پولیفونیک) غیرمذهبی گرایش یافتند. ایتالیا بیش از دیگر سرزمین ها تحت تاثیر نوزایی هنر موسیقی قرار گرفت. در نظر موسیقیدانان ایتالیایی گوش نواز بودن قطعه موسیقی بیش از اجرای دقیق فنی آن اهمیت داشت.در آغاز قرن هفدهم و با پیدایش سبک باروک، موسیقی نیز از این نهضت بهره خود را برد. سبک باروک در حقیقت انقلابی بود که بر ضد موسیقی چند صدایی به وجود آمد در این دوره اپرا اجرا شد و بدین ترتیب باب نوینی در علم موسیقی بازگردید. اپرا به سه شیوه اجرا می شد: نخست، «سریا» که موضوع آن اغلب موضوعات تاریخی بود و غالباً از افسانه های یونان و رم اقتباس می گشت. در «سریا» کلیه قسمت ها به آواز خوانده می شد.
«کمیک» گونه ای دیگر بود که با نمایش همراه بود. موضوع این اپراها غالباً تراژیک بود و خوانندگان اجازه داشتند که مابین آوازهایشان صحبت کنند. نوع نازل تر اپرا نسبت به دو گونه دیگر، «بوفا» بود که در آن هیچ صحنه ای بدون موسیقی و آواز نبود. موضوع این اپرا فکاهی و داستان های مسخره آمیز بود. باروک در موسیقی با مرگ باخ در سال ۱۷۵۰ خاتمه یافت. باخ را رابط هنر باروک و کلاسیک در موسیقی می دانند. در قرون وسطی در اروپای لاتین به اشخاص برجسته اجتماع «کلاس» می گفتند و به همین جهت موسیقی و سایر هنرهایی که مخصوص طبقه اشراف بود کلاسیک نامیده می شد. بعدها در برابر این واژه از اصطلاح «رمان» برای هنر عامیانه و غیرکلاسیک استفاده شد.
در هنر کلاسیک آثار مطابق با قواعد و سبک های هنرمندان یونان و رم ساخته می شد. اثری قابل این اصطلاح می شد که به حد کمال می رسید و از قواعد و مقررات منضبطی پیروی کرده و خالی از حشو و زوائد و پیچیدگی باشد. مشهورترین آثار موسیقی کلاسیک مربوط به کلاسیک های وین است. بسیاری از آهنگسازان مقیم وین نظیر هایدن، موتزارت و بتهوون موفق شدند تا قواعد خاصی را برای موسیقی وضع کنند که اساس موسیقی نسل های آینده باشد. بتهوون رابط موسیقی دوره کلاسیک و رمانتیک است. سبک رمانتیسم در موسیقی زمانی به منصه ظهور رسید که برخی از هنرمندان به تدریج از اصول و قوانین موسیقی کلاسیک سرپیچی کردند و برای بیان احساسات خود به قوه تخیل خود اتکا نمودند. از مهمترین خصوصیات موسیقی رمانتیک آزادی فرم است.
بسیاری از موسیقیدانان این مکتب از قبیل شومان، مندلسون و برلیوز با ادبیات آشنایی داشتند و به موسیقی توصیفی علاقه نشان می دادند.محبوبیت سبک رومانتیک در اواخر سده نوزدهم با افول روبه رو شد. با پیدایش جنبش امپرسیونیسم در هنر، موسیقیدانان نیز تحت تاثیر این نگرش تازه در برابر آثار رمانتیک ایستادند. طرفداران این مکتب معتقد بودند که آهنگسازان رمانتیک با توصیفات داستانی خود موسیقی را از وظیفه اصلی خود منحرف کرده اند و آن را با افسانه های کودکانه آمیخته اند. در مکتب موسیقی امپرسیونیستی، اصوات طبیعی همچون جریان آب، دریا و ریزش باران منبع الهام هنرمندان قرار گرفتند. در آغاز قرن بیستم موسیقی معلول عواملی همچون تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، علمی و فلسفی قرار گرفت و دستخوش تغییرات بسیاری در زمینه ساخت و اجرای قطعات گردید. بسیاری از مکاتب آوانگارد در این سده مجال ظهور یافتند که شاید بتوان از موسیقی کانکریت و موسیقی الکترونیک به عنوان مشهورترین آنان نام برد.
در موسیقی کانکریت صداهای طبیعت یا سازهای معمولی به وسیله دستگاه ضبط می شد و سپس مورد تغییر و دستکاری قرار می گرفت. در موسیقی الکترونیکی نیز دستگاه هایی ساخته شد که خود مولد صدا بودند. ساخت افکت های موسیقایی به وسیله همین دستگاه های مولد صدا امکان پذیر است.

وبگردی
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان! - «شباهت عجیب علی الهام استاد هوا فضا در دانشگاهی در آلمان به غلامحسین الهام معاون رئیس جمهور سابق!
شبهای داغ مدیترانه !
شبهای داغ مدیترانه ! - «حسن کردمیهن» متهم آمریت حمله به سفارت عربستان به تازگی در کرج، مرکز استان البرز، رستوران راه انداخته است.
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر - سید احمد خمینی، نتیجه امام خمینی که چند هفته پیش با ازدواجش خبرساز شده بود، بار دیگر با انتشار عکسی از او و همسرش در حین سوارکاری حساسیت نسبت به خود را برانگیخته است و باعث تحریک مخاطبان و کاربران در فضای مجازی شده است.
رفتار عجیب دو نفر از همراهان رئیس جمهور در زمان سخنرانی!
رفتار عجیب دو نفر از همراهان رئیس جمهور در زمان سخنرانی! - دو نفر از کسانی که همراه رئیس جمهور در سمنان حضور داشتند در هنگام سخنرانی روحانی رفتار غیر معمولی از خود نشان میدادند.
اظهارات جنجالی دو بازیگر زن درمورد فساد شدید در سینما
اظهارات جنجالی دو بازیگر زن درمورد فساد شدید در سینما - ظهارات جنجالی لیلا بوشهری و شقایق دلشاد درباره فساد در سینما: چرا دایرکت میدم فالو نمیکنید؟ ساعت یک شب چرا باید زوایای صورت منو ببینن؟
بخشی دیده نشده از رفتار سخیف مجری تلویزیون با فراستی!
بخشی دیده نشده از رفتار سخیف مجری تلویزیون با فراستی! - بخشی دیگر از برنامه «من و شما» با حضور مسعود فراستی و برخورد توهین آمیز مجری رسانه ملی را می بینید که در رسانه ها باز نشر نشد.
خلاصه داستان و بازیگران سریال بانوی عمارت +تصاویر
خلاصه داستان و بازیگران سریال بانوی عمارت +تصاویر - مریم مومن متولد دهه 70 می باشد و حضورش در بانوی عمارت اولین تجربه بازیگری است و به واسطه این سریال وارد دنیای بازیگری شده است . او در کلاس های تئاتر فعالیت داشته است .
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است !
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است ! - پس از اولین گفت وگوی رسمی میترا استاد (نجفی) و تایید ازدواجش با محمدعلی نجفی، حالا شهردار سابق، در نخستین واکنش به جنجال ها، عکس تازه ای از خود و میترا استاد در اینستاگرامش منتشر کرده است.
تصاویری از لحظه ربوده شدن مرزبانان ایرانی در مرز میرجاوه
تصاویری از لحظه ربوده شدن مرزبانان ایرانی در مرز میرجاوه - گروه تروریستی جیش العدل نخستین تصاویر از حمله به پاسگاه مرزی در میرجاوه ۱۴ مهر امسال را منتشر کرد؛
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران - سه نفر کنار هم حوالی میدان مادر ایستاده‌اند. زنی قد بلند که موهایش زمینه نسکافه‌ای دارد به هر ماشینی که بلندتر بوق می‌زند نزدیک می‌شود و قیمت را آرام و به سرعت بیان می‌کند. او می‌گوید: «... صد هزار تومان، تو ماشین ۷۰ هزار تومان، گروپ ۳۰۰ هزار تومان و جا هم داریم»، جملات کوتاه و بی‌تفاوت بیان می‌شود. جلوتر دختر کم سن و سالی که شاید ۱۶ سال هم نداشته باشد، ایستاده و از سرما نوک بینی‌اش قرمز شده است، با…
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».