دوشنبه ۷ اسفند ۱۳۹۶ / Monday, 26 February, 2018

موسیقی و ایدئولوژی


موسیقی و ایدئولوژی
بحث در مورد موسیقی و خصوصیات ذاتی آن امری است مشکل. این موضوع را میتوان دلیل دو بعدی بودن موسیقی دانست؛ یعنی موسیقی از جهتی متاثر از اندیشه و عواطف بشری و نشات گرفته از یکسری فعل و انفعالات ذهنی است و از جهتی دارای قواعد و اصولی است که با معیارهای مادی و حقیقی تا حدی قابل تجزیه و تحلیل و ارزیابی میباشد.
معمولا" مباحثی که پیرامون موسیقی مطرح شده، تا کنون از جانب افرادی بوده که تنها به یکی از این دو بعد احاطه داشته اند. یعنی گاهی فلاسفه از دیدگاه روانی و فلسفی به موسیقی پرداخته اند، بدون توجه به اصول فنی موسیقی و گاهی نیز موسیقیدانان در مورد موسیقی بحث کرده اند، بدون لحاظ عنصر روانی موسیقی، در نتیجه این موضوع باعث شده که تا امروز نیز موسیقی جزو فنون یا شاید بتوان گفت علوم تا حدی ناشناخته بشری قلمداد شود. دیگر اینکه نتوان راجع به موسیقی موضعی واحد گرفت و تاثیرات مادی و معنوی آنرا به خوبی شناخت. در این بین نیز عده ای از روی عناد به کلی موسیقی را عامل انحراف اخلاقی و پیشرفت بشری و عده ای دیگر موسیقی را ضامن بقای فرهنگ و اصالتهای انسانی میدانند.
در این بحث سعی شده در حد امکان موسیقی از هر دو زاویه بررسی شود تا موارد اصلی کاربرد آن را بتوان معین کرد.
از آنچه که تا کنون راجع به موسیقی و تاثیر آن بحث شده میتوان به این نتیجه رسید که موسیقی اساسا" نمیتواند هیچگونه واقعیتی را در ذهن انسان نمودار کند. زیرا آنچه که از موسیقی در ذهن منعکس میشود، شکل خاص و عینی نیست،بلکه توجیه کننده نوعی از ادراک است بسوی چیزی که واقعیت ملموس ندارد. به دیگر سخن، نغمات موسیقی در ذهن تجسم کننده احساساتی است خالص ولی فاقد عینیت. توضیح آنکه علم و معرفت حقیقی نسبت به امری مستلزم حصول شکل یا صورتی است از آن امر در ذهن؛ در غیر این صورت انسان نسبت به آن امر نمیتواند هیچگونه معرفت حقیقی پیدا کند.
این به واقعیت نرساندن موسیقی را برخی علما اختلال در حس واقع یابی انسان میدانند. یعنی انسان اساسا" به دنبال کشف واقعیات اطراف زندگی خود است و پیوسته در پی راهی است که بتواند با فعالیت ذهنی خود مجهولات را به معلومات تبدیل کند. حال آیا موسیقی در ذهن باعث مختل کردن این حس میگردد؟
به عقیده برخی، شنوندگان موسیقی به طور ناخودآگاه با یقین به عدم محتوای واقعی و عینی در موسیقی، توقع رسیدن به واقعیت را توسط موسیقی ندارند. ولی برخی نیز به این عقیده اند که انسان حتی با در نظر گرفتن این طرز فکر قبلی از شنیدن موسیقی، به طور غیر ارادی تحت تاثیر این واقعیت معدوم شده قرار میگیرد که خود باعث میشود ارزش و اعتبار ادراک واقعی و حقیقی به مرور زمان کم رنگ شود؛ یعنی اینکه عادت به موسیقی موجب استفاده از آن به عنوان راهی برای فرار از مواجهه با واقعیات زندگی با تمام سختی ها و نا ملایمات آن میشود، که در نتیجه باعث میشود رشد شخصیتی انسان که در گرو حل مشکلات و فائق آمدن بر آنها است و نیز در گرو تحمل شدائد روزگار میباشد، دچار نوعی اختلال گردد.
با این حال لذت شنیدن موسیقی به نظر میرسد به دلیل پوشش و ابزار عاطفی آن است که برای بیان مفهومی تجریدی به کار میرود. به دیگر سخن موسیقی ابزاری است با پوششی عاطفی برای فرار از واقعیت، یعنی فرار از هوشیاری و اختیار.
حال موسیقی چیست؟ تا به امروز تعریفی جامع و مانع از موسیقی ارائه نشده و هرکس بنا به مهارتهایی که داشته و از زاویه ای که به موسیقی نگاه میکرده تعریفی ارئه نموده است. دشواری تعریفی جامع و مورد قبول همه معلول سه علت میتواند باشد.
اول اینکه موسیقی به دلیل تجریدی بودنش قابل تعریف با ارکان و اجزاء تعاریف معمولی در علوم عینی و تحقیقی نمی باشد. دیگر اینکه اختلاف در فرهنگها و اقوام موجب برداشت ها و تعاریف متفاوتی از موسیقی شده و شاید بتوان گفت این اختلافات قومی باعث تفاوت در موارد استفاده از موسیقی شده، یعنی برخی اقوام، موسیقی را صرفا" در جهت شادی و نشاط روحی مورد استفاده قرار میدهند و برخی نیز خواص درمانی و افزایش راندمان کاری موسیقی را در اولویت قرار میدهند و غیره. دلیل سوم نیز برمیگردد به اینکه هر یک از افراد با توجه به وضعیت خاص روحی و روانی تاثیرات مختلفی از موسیقی میگیرند که دلیل اخیر در راستای دلیل دوم باید مورد بررسی قرار گیرد. به عبارت دیگر نوع تاثیر از موسیقی براساس وضعیت روحی و روانی افراد را می توان معلول شرایط محیطی و اجتماعی و نیز عوامل فرهنگی دانست.

علی نجفی ملکی

منبع : پایگاه اطلاع‌رسانی گفتگوی هارمونیک

مطالب مرتبط

مخاطب بی گناه ایرانی


مخاطب بی گناه ایرانی
نشانه رفتن انگشت اتهام به سمت مخاطب ایرانی آن هم به جرم اینکه نمی تواند سوپرانو۱ را با متسوسوپرانو۲ یا تنور۳ را از باریتون۴ تشخیص دهد و اصلاً اطلاع درستی اپرا ندارد، به هیچ وجه استدلال درستی نیست. باید ببینیم مخاطب ایرانی از عرضه کننده چه خوراکی دریافت کرده است. اگر عرضه کننده اصلی فروشگاه های صوتی و تصویری و سی دی فروشی ها باشند - که نیستند - غیر از در نهایت پوستر اجرای سه تنور در رم - اجرای پاواروتی، دومینگو، کارراس - چه چیز دیگری را به صورت نمایان به عنوان این نوع محصول ارائه کرده اند؟ که البته حق هم دارند که ارائه ندهند.
آنها در جایگاه عرضه کننده اصلی نیستند. افراد جامعه برای خرید آخرین آثار خواننده های محبوب شان و مثلاً پاپ های مجاز به سی دی فروشی ها می روند و فروشنده هم هیچ وقت این اشتباه را نمی کند که مثلاً فلان اثر وردی را در مغازه اش به گوش مخاطب برساند. وظیفه او دادن خوراک نیست همان طور که وظیفه آن فروشنده سی دی در باغ فردوس هم نیست که مخاطب خاص را پیدا کند یا به مخاطب خوراک بدهد - در سی دی فروشی های آن منطقه شاید گاهی یک اجرای اپرا را بشنوید. عرضه کننده اصلی یا بهتر بگوییم خوراک دهنده اصلی رسانه گروهی این مملکت است. تلویزیون و رادیو در آن جایگاه هستند نه صاحب سی دی فروشی کنار خیابان.
قبل از انقلاب تلویزیون فعالیت هایی را در این زمینه انجام می داد. هر چند کم ـ یک اپرا کامل از تلویزیون پخش نمی شد ـ اما حداقل مردم با این جنس از هنر تا حدی آشنا شده بودند و همین تاثیر بود که باعث می شد به عضویت بسیاری از انجمن های هنری در زمینه آواز دربیایند. این هنر خاص است و در این موضوع شکی وجود ندارد. حتی همان سال ها هم بیشترین مخاطبانش از قشر پولدار جامعه ایرانی بودند اما در عین حال بودند افرادی که جدا از استعداد و علاقه یی که به اپرا داشتند از طریق همین تلویزیون به این هنر علاقه مند می شدند. این درست که به دلیل شرایطی که وجود دارد صدای زن را نمی توانیم داشته باشیم اما مگر پاواروتی، دومینگو یا کارراس این سه تنور مطرح زن هستند؟ یعنی اجرای آنها در رم یا اجراهای دیگر حتی فقط برای چند دقیقه هم امکان پخشش وجود ندارد؟ واقعاً تلویزیونی که همواره آثار ونجلیس، کیتارو، یانی و خیلی های دیگر را روی تیتراژ پایانی برنامه هایش و با تصاویر گل و بلبل، بدون اینکه اسمی از آنها بیاورد پخش می کند نمی تواند اثری از این افراد یا خواننده هایی مثل آندره بوچلی که آثاری در سبک Operaticpop دارند و درک شان هم برای مردم ساده تر است پخش کند؟ خود بوچلی در آلبوم Ave maria - مخصوص آوازهای مذهبی - قطعات مذهبی را اجرا کرده است که حتی اجرای زنده او در کلیسای سانتاماریای رم هم مدت هاست در دسترس است. اثری کاملاً مجاز از نظر خط قرمزهای تلویزیون که البته تصور پخش شدنش شاید رویایی بیش نباشد.
چه دلیلی دارد که مخاطب ایرانی به اپرا علاقه یی داشته باشد؟ هنرهای بسیار راحت تر در کشور ما در دل مردم جایی باز نکردند. حالا چه برسد به این هنر که حتی در اروپا هم شکل ویژه یی دارد اما حداقل در همان کشورها به اندازه کافی به اپرا بها داده می شود. فرانسه، آلمان، اتریش، ایتالیا و خیلی کشورهای دیگر در طول سال ضررهای فراوانی بابت داشتن این هنر می دهند اما هرگز آن را از دست نمی دهند.
□□□
همواره و در مقاطع مختلف زمانی اپرا، این هنر ارزشمند، دستخوش تغییر و تحول بوده است اگر روزگاری هاینریش شوتس آلمانی با سفر به ایتالیا
- محل تولد اپرا - مکتب هنر پلی فونی ونیز را با موسیقی آلمانی آواز تلفیق کرد تا به اعتقاد خیلی ها اپرا به معنای واقعی کلمه شکل بگیرد، امروز نیز این هنر به شکل های گوناگون و با توجه به سلیقه مردم این دوره و زمانه که خیلی سختگیرتر از قدیمی ها هستند حداقل در فرم تغییر می کند. امروز هنر اپرا به شکل مدرن در بسیاری از نقاط دنیا اجرا می شود. شیوه های نوین کارگردانی و اجراهای پرهیجان باعث شده که امروز اپرا تنها هنر مورد علاقه افراد خاص یا خانواده های پولدار و فرزندانشان نباشد.
□□□
در چند سال اخیر بودند افرادی در ایران که در وجودشان دغدغه این هنر بزرگ دیده شده است. افرادی مانند بهروز غریب پور که با وجود همه مشکلات با اپراهای عروسکی مردم را به این هنر نزدیک کرد هر چند که تعدادشان کم است. افراد توانای زیادی در این مملکت وجود دارند که با وجود همه سختی هایش می توانند جانی تازه به اپرا بدهند. شاید در گوشه نشستن و تنها غر زدن با وجود همه شایستگی هایی که این افراد دارند و نق زدن به عدم صلاحیت بعضی ها برای همیشه ایده مناسبی نباشد. اپرا هم می تواند در ایران جان بگیرد حتی با وجود همه محدودیت ها و خط قرمزهایی که برایش وجود دارد و حتی اگر عرضه کننده اصلی نخواهد آن را در دل هنرهای رایج جا دهد.

وبگردی
احمد نجفی، درِ شورای صنفی نمایش را گِل گرگرفت!
احمد نجفی، درِ شورای صنفی نمایش را گِل گرگرفت! - احمد نجفی امشب در اقدامی عجیب درِ شورای صنفی نمایش را گِل گرفت! این اقدام او در اعتراض به وضعیت نمایش فیلمش (من یک ایرانی ام) صورت گرفته است.
تصاویر/ زنان در ورزشگاه در حاشیه بازی ایران-عراق
تصاویر/ زنان در ورزشگاه در حاشیه بازی ایران-عراق - بسکتبال انتخابی جام جهانی 2019 چین/ دیدار ایران برابر عراق.
افشای ماجرای ضرب و شتم و مرگ زهرا کاظمی
افشای ماجرای ضرب و شتم و مرگ زهرا کاظمی - اقامه عدل، باید همچنان در دستور کار قرار گیرد و نمی توان به بهانه گذشت زمان، از خون یک انسان، حیثیت یک حکومت و منافع یک ملت گذشت.
لحظات ترسناک فرود بدون چرخ فوکر١٠٠ هواپیمایی آسمان
لحظات ترسناک فرود بدون چرخ فوکر١٠٠ هواپیمایی آسمان - در این ویدئو لحظات نفس گیر و ترسناک فرود بدون چرخ فوكر ١٠٠ هواپیمایی آسمان در اردیبهشت١٣٩٣ در زاهدان را مشاهده می کنید. در این سانحه هواپیما به سلامت فرود آمد اما از چرخه خارج شد.
"دختر خیابان انقلاب" و 4 نکته درباره پاسخ پلیس
"دختر خیابان انقلاب" و 4 نکته درباره پاسخ پلیس - این ماده نه درباره بدحجابی یا تشویق به بدحجابی که مشخصاً درباره دایر کردن مرکز فحشا است و رکن مادی جرم ماده مذکور، دایر کردن مرکز فساد و فحشاست.
امروزجلوی ماایستاد،درآینده جلوی آقای خامنه ای می ایستد
امروزجلوی ماایستاد،درآینده جلوی آقای خامنه ای می ایستد - خاطره فرزند آیت الله فاضل لنکرانی: " پدر خطاب به آیت الله جنتی در خصوص احمدی نژاد گفت: من نیستم، شما هستید، امروز جلوی ما ایستاد، در آینده جلوی آقای خامنه ای می ایستد و تمام زحمات آقای خمینی را بر باد خواهد داد"
حیدری هم جرات انتقاد پیدا کرد !
حیدری هم جرات انتقاد پیدا کرد ! - صراحت مرتضی حیدری، مجری برنامه پایش درباره پشت پرده طولانی بودن مراحل صدور مجوزهای کسب و کار
استحاله! / بررسی نامه احمدی‌نژاد به رهبری
استحاله! / بررسی نامه احمدی‌نژاد به رهبری - دگرديسي‌هاي فراواني در ايران صورت گرفته‌است؛ اصولگرايان اصلاح‌طلب شده‌اند، تحول‌طلبان محافظه‌كار شده‌اند، مسئولان پاسخ ناكارآمدي‌هاي خود را از مردم مي‌خواهند و در تازه‌ترين نوع اين استحاله‌ها فردي كه بسياري مدعي هستند او برآمده از مهندسي انتخابات است با ارسال نامه به رهبرمعظم انقلاب درخواست برگزاري انتخاباتي آزاد، زودهنگام و به دور از مهندسي كرده‌است! محموداحمدي‌نژاد همان پديده خانمان براندازي كه براي…
مصاحبه دختری که با ریش به «آزادی» رفت با یورونیوز
مصاحبه دختری که با ریش به «آزادی» رفت با یورونیوز - فیلم - زهرا خوش نواز در گفتوگو با یورونیوز از مراحلی که برای آماده سازی ظاهرش طی کرد تا با چهره‌ای متفاوت وارد استادیوم شود گفت. او می‌گوید: «زمانی که از تونل گذر کردم و وارد ورزشگاه شدم و چشمانم به چمن ورزشگاه افتاد گریه‌ام گرفت.»
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش - باز هم زیر گرفتن ماموران امنیتی و نیروی انتظامی توسط یک ماشین دیگر سواری توسط اراذل خیابان گلستان هفتم
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران - کی از دراویش گنابادی با اتوبوس به مردم و مأموران پلیس در خیابان پاسداران تهران / گفته میشود تعداد شهدای ناجا در حمله آشوبگران فرقه ضاله گنابادی و حامیان نورعلی تابنده به ۴ تن رسیده است.
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای - به دنبال سقوط هواپیمای تهران-یاسوج ویدیو لحظه مواجه خانواده های جانباختگان را با وزیر مشاهده می کنید.
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو - تصاویری دردناک از حمله مرد موتور سوار با چاقو به یک مرد راننده در حضور همسر و فرزندش در شهرستان داراب استان فارس را در ویدئوی زیر می بینید. به نظر میرسد این اتفاق در پی جرو بحثی بر سر پارک کردن وسایل نقلیه روی داده است!
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد !
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد ! - شب گذشته مراسم اکران فیلم بلوک 9 خروجی 2 به کارگردانی علیرضا امینی و تهیه کنندگی محمدرضا شریفی نیا و نیز فیلم شاخ کرگدن در پردیس سینمایی ملت برگزار گردید.
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه - سخنرانی پرحاشیه احمدی نژاد در مقابل دادگاه بقایی
    فقط آقایان بخوانند.....
    زنان وقتی احساس کنند عزیز هستنند، انگیزه پیدا می کنند و نیرو می گیرند ۱ با دادن گل خوشحالش کنید ۲ اگر قرار است دیر به منزل بر گردید، با او تماس بگیرید ۳ وقتی با هم تلویزیون تماشا …