شنبه ۹ خرداد ۱۳۹۴ / Saturday, 30 May, 2015
سازماندهی، بنیاد مدیرتی و تشکیلات اداری

سازماندهی، بنیاد مدیرتی و تشکیلات اداریسازماندهی یكی از چند اصل مدیریتی است كه اجرای آن به وسیله مدیران سبب تسهیل در انجام امور خواهد شد.
در مقاله زیر كه به وسیله فریده پرویش از كاركنان شركت برق منطقه ای خراسان تدوین شده مساله سازماندهی در ساختار سازمانی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
برای موفق بودن در مدیریت نیاز به سازماندهی مناسب است یك مدیر باید سیستم سازمانی را برای اجرای برنامه‌ها طراحی و ایجاد كند. سازماندهی فرایند تفویض و هماهنگی وظایف و منابع برای رسیدن به اهداف است (Lussier ۱۹۹۷, ۱۰).
سازماندهی به عنوان شناسایی و طبقه‌بندی فعالیتهای مورد نیاز، گروهبندی فعالیتهای ضروری در اهداف قابل حصول، اختصاص گروهی از فعالیتها به یك مدیر و تفویض اختیار به او برای سرپرستی آنها و فراهم‌كردن هماهنگی افقی و عمومی در ساختار سازمانی تعریف می‌شود (Koontz ۱۹۹۰, ۱۰۸).
سازماندهی فرایند اطمینان یافتن از وجود منابع ضروری فیزیكی و انسانی برای انجام دادن برنامه‌ها و رسیدن به اهداف سازمانی است. فرایندی كه شامل مشخص كردن فعالیتها، تقسیم كار به شغلها و
وظایف مشخص و شناسایی روابط اختیار میان گروهها و اشخاص است. جنبه دیگر سازماندهی گروهبندی فعالیتها در داخل بخشها است (Dubrin ۱۹۹۰,۱۵).
عصر ما عصر سازمانهای بزرگ و پیچیده است و مدیر امروز باید از چگونگی سازماندهی و نحوه ایجاد این سازمانها و اصلاح و تغییر آنها آگاه باشد. برای نیل به هدفها، سازماندهی گامی ضروری است و به كمك این فعالیت است كه هدف كلی و ماموریت اصلی سازمان در قالب هدفهای جزئی‌تر و وظایف واحدها شكسته شده و تحقق آن میسر می‌شود. در سازماندهی وظایف و اختیارات و مسئولیتهای واحدها و پست‌ها مشخص شده و نحوه هماهنگی و ارتباط بین آنها معین می‌شود. سازماندهی فعالیت مستمر و مداومی است كه مدیر همواره با آن روبرو است و منحصر به طراحی سازمان در ابتدای آن نمی‌شود.
●فرایند سازماندهی
می‌توان به سازماندهی به عنوان یك فرایند نگاه كرد كه در این صورت سازماندهی شامل مراحل زیر است:
۱- ایجاد اهداف سازمان
۲- تنظیم هدفهای پشتیبانی، برنامه‌ها و خط مشی‌ها
۳- تشخیص و طبقه‌بندی فعالیتهای ضروری برای تحقق آنها
۴- گروهبندی فعالیتها در پرتو منابع انسانی و امكانات مادی قابل دسترس به بهترین وجه
۵- تفویض اختیار مناسب به سرپرست هر گروه برای انجام دادن كارها
۶- پیوند گروهها به صورت افقی و عمودی از طریق جریان اختیارات و اطلاعات
(Koontz. ۱۹۹۰, ۱۴۷)
نظریه‌پردازان كلاسیك می‌گویند كه كوتاهی در تعریف دقیق روابط سازمانی موجب كاهش كارایی و بروز ابهام و سردرگمی در سازمان می‌شود، بنابراین، هرچه وظایف و فعالیتهای افراد و گروههای كاری سازمان به طور دقیق‌تری تعریف شوند، انجام وظایف سازمانی آسانتر و بهتر خواهد شد. براساس این، دیدگاه تنظیم ساخت سازمان، باید طی مراحلی معین و ضمن رعایت اصولی كلی انجام می‌پذیرفت. طبق نظریه‌های كلاسیك، برای سازماندهی باید مراحل چهارگانه‌ای به شرح زیر طی شود:
مرحله اول: تقسیم كل سازمان در قالب چند بخش عمده (تقسیم‌بندی افقی)، از طریق طی مراحلی به شرح زیر است:
الف) تقسیم‌بندی كارها و فعالیتها با توجه به وظایف عمده سازمان
ب) طراحی اداره‌ها
ج) طراحی واحدهای پشتیبانی.
مرحله دوم: ایجاد ارتباط میان سطوح سازمانی با توجه به اختیارات آنها (تقسیم‌بندی عمودی)، از طریق طی مراحلی تحت عنوان ارائه طرح سلسله مراتب سازمانی، تعیین حیطه نظارت افراد، مشخص كردن حوزه سرپرستی افراد با رعایت اصل وحدت فرماندهی انجام می‌شود، تنظیم روابط رئیس و مرئوس، تعیین نوع و حدود اختیارات افراد، تنظیم روابط صف و ستاد و تعیین میزان تمركز و عدم تمركز نیز از دیگر مراحل ایجاد ارتباط بین سطوح سازمانی است.
مرحله سوم: مرتبط ساختن مراتب سازمانی (تركیب افقی) نیز از طریق طی مراحلی نقش تدوین راهنمای سازمان، تعیین وظایف تخصصی، تدوین رویه‌های كاری، تشكیل گروههای كار دائمی و شوراها و تشكیل گروههای كاری موقت به انجام می‌رسد.
مرحله چهارم: نیز شامل جایابی برای كاركنان و تثبیت نیروها، از طریق مراحلی است كه این مراحل شامل: تقسیم كار بین افراد، تدوین شرایط احراز هر شغل، تدوین شرح مشخصات شغل و تدوین قوانین و مقررات موجود است.
●مبانی سازماندهی
قبل از هر چیز باید تاكید كرد كه در سازماندهی هیچ طریقی به عنوان بهترین راه وجود ندارد كه در تمام سازمانها یا موقعیتها عملی باشد. الگویی كه برای سازماندهی به كار می‌رود به موقعیتها و همچنین به اعتقادات مدیرانی بستگی دارد كه تصور می‌كنند الگوی خاصی در وضعیت یا موقعیت معین، آنها را یاری خواهد كرد.
طرح كلاسیك سازماندهی از زمانی كه مدیریت به عنوان یك رشته در دانشگاهها مورد توجه واقع شد وجود داشته است. طرح كلاسیك عبارت است از یك ساختار سازمانی دارای نظام سلسله مراتب رئیس و مرئوس به شكل هرم كه در واقع سیستم پیچیده‌ای از مكانیزمهای مختلف، قوانین و مقررات و روشها است. این سیستم به طور ماهوی دارای نظم و انضباط است و مسئولیتهای افراد برحسب رتبه‌شان در سلسله مراتب سازمانی معین شده است.
طرحهای كلاسیك سازماندهی شامل: سازماندهی بر مبنای وظیفه، سازماندهی بر مبنای محصول، سازماندهی بر مبنای فرایند، سازماندهی بر مبنای ارباب رجوع یا مشتری و سازماندهی بر مبنای ناحیه جغرافیایی است.
در سالهای اخیر نوع جدیدی از سازماندهی مورد نظر قرار گرفته است كه در آن حداقل تقسیم وظایف به طور رسمی دیده می‌شود و بیشتر ماهیت غیر رسمی دارد كه می‌توان آن را سازماندهی پروژه‌ای یا ماتریسی نامید.
فریده پرویش
كارشناس تكشیلات برق منطقه‌ای خراسان
منبع : پیک برق

مطالب مرتبط
تویوتای ۷۵ میلیونی چرا ۱۷۰ میلیون تومان ؟ - عضو انجمن واردکنندگان خودرو گفت: به عنوان مثال قیمت خودروی کمری GLX براساس قیمت جهانی ۲۳ هزار و ۲۰۰ دلار است که با ارز آزاد ۳۳۰۰ تومانی، حدود ۷۵ میلیون تومان میشود.
حراج بزرگ آثار هنری تهران / تصاویر - حراج بزرگ آثار هنرهای تجسمی تهران در هتل آزادی تهران با حضور دایی و همسرش و جمعی از هنرمندان برگزار شد.
این دندانپزشکان دهن آمریکا را سرویس میکنند - روز گذشته گروهی از مخالفان مذاکرات هسته‌ای (موسوم به دلواپسان) در مشهد تجمع کردند که مهرداد بذرپاش (رئیس گروه مشاوران ...
دختر مهناز افشار متولد شد / عکس - مهناز افشار بازیگر سینمای ایران چند روز پس از تولد دخترش عکسی از او را در صفحه اینستاگرامش منتشر کرده است.
عرضه اولین لامبورگینی شاسی بلند / تصاویر - شایعه‌ی ساخت یک SUV توسط لامبورگینی همیشه یکی از شایعات شیرین دنیای خودرو بود، تا اینکه امروز لامبورگینی رسما اعلام کرد که خودروی SUV‌ خود را مبتنی بر اوروس (Urus) تولید خواهد کرد.
تبِ عکس یادگاری با جمشید مشایخی / تصاویر - این روزها تبِ عکس یادگاری با جمشید مشایخی خیلی داغ شده است. همینطور عکس با عزت الله انتظامی و محمدعلی کشاورز. کلاً درجه این تب با گذر سن این عزیزان رابطه مستقیم دارد.
فیلم زنده سوزاندن ‎مسلمانان آفریقای مرکزی +18 - جنایت زنده سوزاندن انسانهای بی گناه در سکوت سردمداران حقوق بشر و بی‌توجهی خود انسانها به یکدیگر هنوز ادامه دارد . این ویدئو به جنایت مسیحیان آفریقای مرکزی در حق مسلمانان این کشور نسبت داده شده است.
هویت فیلمبردار فاش شد ! / تصاویر - اقدام جالب و منحصر به فرد این نماینده ، گرچه باعث افشای دقیق اتفاقات در روز حادثه شد، اما احتمالاً پس از این باعث خواهد شد برخی در شلوغی های مجلس، مواظب زبان و بیان خود باشند، چرا که ممکن است حتی دور از دسترس خبرنگاران، نماینده ای در حال فیلمبرداری از ماجرا باشد.
تصاویر مراسم اختتامیه جشنواره کن - مراسم اعطای جوایز شصت و هشتمین دوره جشنواره فیلم کن با اعطای جایزه نخل طلای این دوره به فیلم «دیپان» ساخته «ژاک ائودیار» کارگردان معروف فرانسوی برگزار شد.
شوک سلفی مادر و دختری هانیه غلامی / تصاویر - سلفی مهران غفوریان، امین زندگانی و همسرش در ردیف اول یک کنسرت. لادن مستوفی و هنگامه قاضیانی. حضور علی اوجی هم که اتفاقی طبیعی است. عکسی دیدنی از سید احمد خمینی. مهتاب کرامتی در اختتامیه جشن عکاسان سینمای ایران
اینجا واس ماس تیتر یک «گاردین»! / عکس - رجمه ساده این عبارت انگلیسی که خلاصه صحبت های این مقام مسئول صهیونیستی است دقیقا دیالوگ معروف جواد رضویان در سریال در حاشیه است: « اینجا واس ماس، اینجا کل‌ش واس ماس»
حجامت / گزارش تصویری - پزشکان اعتقاد دارند حجامت نقش مهمی در پیشگیری از بیماری ها، مخصوصا بیماری های مزمن و مرتبط با سبک زندگی دارد. از دیرباز هدف اصلی در حجامت ارتقای سلامتی جسمی و روحی بوده است.
ویدیو: مشاجره لفظی کوچک زاده و ظریف در مجلس - جلسه غیر علنی مجلس با حضور محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و سید عباس عراقچی عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای امروز صبح به ریاست علی لاریجانی برگزار شد. ظریف و عراقچی آخرین روند مذاکرات ایران با 1+5 را در جلسه غیر علنی امروز مجلس برای نمایندگان تشریح کردند.اما پس از پایان سخنان ظریف و زمانی که وی قصد ترک مجلس را داشت برای لحظاتی صحن علنی با مشاجره کوچک زاده با ظریف به تشنج کشیده شد.
تصاویر دار زدن یک نطامی ایرانی! توسط داعش - این جنایت هولناک درحالی صورت گرفته که یک سایت معتبر مصر اعلام کرد که نظامی اعدام شده، یک سرباز ایرانی بوده که در گروه الحشد الشعبی (نیروهای بسیج مردمی) در فلوجه می‌جنگیده است!
ورود خاندان هاشمی به انتخابات مجلس / عکس - مشی پدران و رفتار دختران اگرچه با علم به این تفاوت‌ها نمی‌توان عملکرد 3 زن را در یک راستا ارزیابی کرد اما مشترکات آنها قابل توجه است که از مهم‌ترین آن می‌توان به نحوه مواجهه پدران با نگاه ایده‌آلیستی دختران اشاره کرد.
گلشیفته فراهانی در فرش قرمز جشنواره کن 2015 - گلشیفته فراهانی با فیلم سینمایی "دو دوست" به کارگردانی لویی گرل بازیگر و کارگردان فرانسوی در پنجاه و چهارمین دوره "هفته بین‌المللی منتقدان کن" شرکت کرده است. گزارش تصویری از گلشیفته فراهانی را ببینید.
خواهران اسکندری؛ لاله، سارا، ستاره / تصاویر - گریم متفاوت لیلا حاتمی که به سختی قابل تشخیص است، هنر دست استاد عبدالله اسکندری. و امیرمحمد زند و سارا منجزی پور در ارگ کریم خان زند.
این آزاده نامداری نیست کتیه ! / عکس - آزاده نامداری در واکنش به انتشار عکس گریمش در فیلم «نسیم» نوشت: این یه درد دله، باهمه کسایی که دوسشون دارم، من آزاده نامداری‌ام. چادریم، بخاطر اعتقادم، بخاطر قلبم. این عکس من نیستم، کتیه، تو فیلم جناب شهبازی، میخوام درکم کنید.
رایزنی هسته‌ای در منزل صالحی / عکس - عراقچی در صفحه شخصی‌اش در اینستاگرام با انتشار عکسی از این دیدار نوشت : عيادت كاري! استفاده از فرصت عيادت از استاد عزيز جناب آقاي دكتر صالحي براي پيگيري مباحث مذاكرات.
تصاویری از خودسوزی دختر دانشجو در شیراز! - ﺑﺮﺧﯽ ﺷﻨﯿﺪﻩ‌ﻫﺎ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﯾﮏ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻡ ﻋﻠﺖ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺗﻤﺎﺱ ﺗﻠﻔﻨﯽ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ ﺑﺎ‌‌ ﻫﻤﺎﻥ ﻓﺮﺩ ﻣﻮﺭﺩﻧﻈﺮ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ‌ﺑﺮﺩ.
پربازدیدها
200 دقیقه رک و بی‌پرده با علیرضا حیدری - تمرینات طاقت‌فرسایش زبانزد خاص و عام بود، عاشق کشتی بود و در عین جوانی ترسی از مبارزه با حریفان نامدار ایران و جهان نداشت. آمده بود نام خود را در تاریخ کشتی ایران و جهان ثبت کند. در این راه سخت مبارزه کرد و شاید اگر کمی خوش شانس بود و البته گرفتار غرور جوانی نمی شد حقش بسیار بیشتر از شش مدال جهان و المپیک...
14 بلندقامت ایران برای جدال با آمریکا مشخص شدند - سرمربی تیم ملی کشورمان اسامی 14 بازیکن ایران را برای مسابقه با تیم ملی آمریکا، اعلام کرد.
انتقاد محمد حاتمی نسبت به وجود آموزشگاه‌های غیر حرفه‌ای تئاتر - با انتخاب صحیح اساتید می‌توان تا حد بسیار زیادی مانع از ورود افرادی با نگاه غیر مرتبط با حرفه تئاتر شد.
کوچ بیکاری از شهرها به روستاها/ ۱۰.۷ میلیون روستایی غیرفعال شدند! - جدیدترین آمارها نشان می‌دهد پای بیکاری به روستاها باز شده و به صورت میلیونی جمعیت ساکن در روستاهای کشور را به صورت بیکاران مطلق و جمعیت غیرفعال اقتصادی تحت تاثیر قرار داده است.
14 بازیکن ایران برای جدال با آمریکا در لس آنجلس معرفی شدند - سرمربی تیم ملی والیبال اسامی 14 بازیکن ایران را برای مسابقه با تیم ملی امریکا، اعلام کرد.
4 عامل تاثیرگذار بر بازار بورس/ بازار در انتظار نتیجه مذاکرات هسته ای - هفته گذشته شاخص کل 301 واحد افت کرد و بازدهی بازار 0.47 درصد کاهش یافت. این موضوع موجب شد نگرانی ها درباره آینده بازار بورس افزایش یابد.
طرح عربستان برای حمله موشکی به مسجد الحرام و مقصر معرفی کردن حوثی ها - : سازمان های اطلاعاتی روسیه از طرح سعودی- آمریکایی برای حمله به مسجد الحرام و مناطق اطراف آن به منظور متهم کردن جنبش انصارالله یمن خبر دادند.
سناریوهای تقسیم سوریه چیست؟ - سایه سنگین تجزیه بر سر دمشقسناریوهای تقسیم سوریه چیست؟یک منبع سیاسی نزدیک به دمشق می گوید: «تجزیه سوریه انتخابی گریزناپذیر است. حکومت می خواهد بر نوار ساحلی و شهرهای حمص و حماة در مرکز شهر و تمام مناطق دمشق و محیط پیرامونی آن مسلط شود تا سپس تن به تجزیه دهد.»
ترکاشوند:سرو قامتان ایران، قابل احترام بودن والیبال را ثابت کنند - عضو اسبق تیم ملی والیبال کشورمان دیدار نخست تیمهای ملی والیبال ایران و آمریکا غیر قابل پیش‌بینی ارزیابی کرد.
تخصیص منابع ارزان برای توسعه ناوگان کشتیرانی/تحریم‌ در شرکت ملی نفتکش منجر به افزایش توانمندی داخلی شد - عضو هیات مدیره شرکت ملی نفتکش ایران با اشاره به اینکه شرکت ملی نفتکش از محدودیت های ناشی از تحریم نهایت استفاده را برای افزایش توانمندی های خود بعمل آورده است گفت: این شرکت فعالیت وسیع و گسترده را برای توسعه فعالیتها در دستور کار خود قرار داد.