سه شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷ / Tuesday, 23 October, 2018

نغمات بیگانه در موسیقی ما


نغمات بیگانه در موسیقی ما
ساختار تشکیلات هر کشوری برای هریک از مقوله‌های سیاسی، اقتصادی، امنیتی، فرهنگی و اجتماعی‌اش به‌طور جداگانه یک سازمان دفاعی را پیش‌بینی کرده است تا در همه حال از کمیت و کیفیت آن مقوله در برابر هجوم عوامل تغییردهنده و احتمالاً زیان‌بخش دفاع کند.
مثال آشنای این واقعیت، وجود سازمان‌های عریض و طویلی است که به بهانه حفظ حریم ارضی، امنیتی، اقتصادی و غیره مبالغ کلانی از بودجه کشور را به خود اختصاص می‌دهند و البته گریزی هم از آن نیست. اما در حوزه فرهنگی، ما چنین سپرهای دفاعی را مشاهده نمی‌کنیم. شاید فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی سرشناس‌ترین و بزرگترین نهادی باشد که قرار است از یک بخش مهم فرهنگ ایرانی یعنی زبان پارسی، در برابر واژگان تازی و فرنگی و غیره به دفاع برخیزد.
در این خصوص به نظر می‌رسد موسیقی ملی و اصیل ایران به سبب اینکه متولی مشخص و مطلعی ندارد، بیشترین آسیب‌ها را از ناحیه نغمات عربی و غیره به جان می‌خرد. رادیو و تلویزیون دولتی ایران که علی‌الاصول می‌باید یکی از حامیان و پالایندگان موسیقی ملی ایران باشد، عملاً جلودار تخریب یکی از کهن‌ترین و ارزشمندترین مشخصه‌های هویت ایرانی شده است.
این رسانه پرقدرت و بی‌رقیب، چنان در ترویج موسیقی‌های بی‌هویت و بیگانه با جوهر فرهنگ ایرانی، شتابان می‌رود که گویی وظیفه‌ای جز این تخریب تأسف‌بار ندارد.
حتا موسیقی‌های آیینی-مذهبی هم با تقلید ناشیانه از رسانه‌ ملی به ورطهٔ بی‌ریشگی کامل کشیده شده‌اند و چه صداهای ناهنجار و غیردلنشینی که از مجریان امروزی این‌گونه موسیقی‌ها شنیده نمی‌شود.
در حال حاضر عمدهٔ نا به‌ سامانی‌های فرهنگی در حوزه موسیقی ایران، مربوط به سیطرهٔ موسیقی گریزان، بر تصمیم‌گیری‌های هنری و موسیقایی کشور است.
عدم درک هنر موسیقی به معنای عام و موسیقی ایرانی به معنای خاص از سوی افراد تصمیم‌ساز، رونق موسیقی‌های دست چندم در سطوح مختلف اجتماعی را شدت ‌بخشیده است.
برای مثال الحان بسیاری از بادیه‌نشینان دیروز حوزه خلیج فارس، به صرف اینکه عربی هستند و از نظر برخی ممکن است مقدس هم باشند، غالب فرصت های ممکن را به خود اختصاص می‌دهند و در این بین موسیقی پرمغز و ریشه‌دار ایرانی قربانی چنددستگی اهل موسیقی از یک طرف و نادانی و جهل تصمیم‌سازان فرهنگی کشور، از سوی دیگر می‌شود.
بنابراین همانگونه که دغدغهٔ حفظ زبان فارسی و پالایش آن از واژگان بیگانه در نهادی به نام فرهنگستان زبان و ادب پارسی تجلی یافته است ـ که البته عملکرد این مجموعه هم جای بحث فراوان دارد ـ می‌بایست سازمان یا نهادی هم برای پاسداری موسیقی ملی برآمده از هویت اصیل ایرانی و پالایش آن از نغمات بیگانه پدید آید تا بیش از این موسیقی ایرانی به ملغمه‌ای از عناصر ناهمگون تبدیل نشود.

http://hooshang-samani.blogfa.com

مطالب مرتبط

نگاهی به تشکیل ارکستر ملل ایران

نگاهی به تشکیل ارکستر ملل ایران
حال شما در نظر بگیرید در ایران، اركستری بخواهد برای گوش ایرانی، نه تنها با تلفیق سازهای ایرانی متعارف با سازهای اروپایی (كه البته این كار پیش از این اركستر نیز انجام گرفته)، بلكه با سازهای بومی و احیاشده از تصاویر مانده از ایران باستان و سازهایی فراموش شده كه شاید تعداد وارثان نوازندگی آنها بی اغراق از شمار انگشتان یك دست تجاوز نكند، آثاری از موسیقی كلاسیك ایرانی و غیرایرانی، آثاری از چندصدسال قبل ازمیلاد، آثاری از قومیت های مختلف ایران، آثاری كه برای یك ساز سولو نوشته شده اند و... را تنظیم و اجرا كند كه در چنین صورتی بی شك، خلأهایی در اركستراسیون به وجود خواهدآمد. آنگاه رهبر اركستر تصمیم بگیرد همراه با گسترش وسعت صوتی از دو اكتاو و نیم به چهار و نیم اكتاو، این مشكل را با تغییراتی در سازهای معمول (مثل تعویض سیم ها، استفاده از سازهایی با طول دسته بلند و...)، سازهای بومی (با تغییر سیم وپرده بندی) و ساختن سازهایی جدید در موقعیت آلتو، باس و سوپرانو برطرف سازد. همچنین در رپرتوار خود نیز آثاری را از برجسته ترین آهنگ سازان كلاسیك ایرانی و غیرایرانی و آثار محلی ایران و تمدن های پیشین، قرار دهد. در چنین شرایطی قطعاً می توانید شمه ای از مشكلات پیش روی چنین اركستر آرمان خواهی را تصویر كنید.
بله چنین اركستری در ایران با نام «اركستر ملل ایران» با رهبری «پیمان سلطانی»، پس از تنها دو ماه و نیم تمرین، در مهرماه سال جاری برای دو شب اجرا در تالار وحدت به روی صحنه رفت. در این اجرا، سیاوش بیضایی به عنوان آهنگساز و تنظیم كننده، بهمن رجبی به عنوان تكنواز تنبك، كیوان ساكت به عنوان تكنواز تار و سالار عقیلی به عنوان خواننده با این اركستر همكاری كردند.
این اركستر با ۷۲ نوازنده ایرانی و ۹ نوازنده از كشور ارمنستان و با بهره گیری از آرانجمان خاصی، شامل سازهای ملی و باستانی ایران (تار، سه تار، عود، بربط، رباب، تار بم، سنتور بم، سنتور، تنبك، دف، قانون، كرنا، مارنای، كرمیل، نقاره و...) و سازهای اروپایی (ویولون، ویولا، ویلنسل، كنترباس، پیانو، فلوت، فاگوت، كلارینت، ابوا، هورن، پركاشن و...)، آثاری را از تمدن های مختلف اجرا كرد. سرود دلفی ازتمدن یونان (مربوط به چندصدسال قبل از میلاد)، اولین سرود ملی ایران (مربوط به دوره قاجار، ساخته موسیو لومر فرانسوی كه موسیقیدان نظامی اعزامی به ایران در دوره قاجار بوده است. این سرود برای پیانو نوشته شده و یك بار به هنگام ورود مظفرالدین شاه به پاریس و درحضور او اجراگردید و اجرای اركستر ملل، اولین اجرای رسمی و اركسترال آن است كه به پیشنهاد رهبر اركستر، بیژن ترقی برای آن شعری سرود) به همراه خواننده اجرا شد.
اثر معروف موسیقی كوچك شبانه، ساخته موتزارت نیز كه برای سازهای مضرابی ایرانی، سازهای زهی اروپایی و تنبك تنظیم شده بود، به همراه ساز بهمن رجبی، نوازنده بی بدیل تنبك، به اجرا درآمد.
دیگر آثار از كشورهای رومانی، نروژ، فرانسه، اتریش و نیز از قومیت های مختلف ایران مثل ایل قشقایی، لرستان و تربت جام انتخاب شده بود و به اجرا درآمد.
این اركستر كه برپایه تقابل فرهنگ های موسیقایی جهان و جهان ایرانی تشكیل شده - و با این عنوان درصدد آن است تا در برنامه های درازمدت خود آثاری را از تمدن ها و فرهنگ های مختلف دنیا و با نوازندگان ملیت های گوناگون اجرا نماید _ تا كنون با بودجه شخصی و نیروهای دوستانه پیش رفته است.
اجرای این اركستر كه به اذعان صاحبنظران، كارشناسان و استادان موسیقی و چهره های فرهنگی و دیگر شاخه های هنری و نیز عامه مردم، موفق و باتوجه به جوان بودن تمامی اعضا، كه برپایه سنی زیر ۳۷ سال و با میانگین سنی ۲۳ سال و نیز مدت تمرین بسیاركوتاه و تحسین برانگیز ارزیابی شده است. با تركیب خوبی از لحن های موزیكال، سونوریته و رنگ صوتی ملودیك، ریتمیك و هارمونیك، یك فضای یك پارچه را برای شنونده تداعی می كرد، فضایی غیرشرقی و غیر غربی.
پیمان سلطانی، رهبر اركستر، ویژگی این اركستر را به تعادل رساندن ویژگی زنانه و مردانه موسیقی به عنوان عناصر و موادخام، در موسیقی ایران می داند: «چنانچه پیش از این درمتد موسیقی ایران، عناصر زنانه و مردانه همیشه از یك عدم تعادل و عدم تساوی نسبی رنج می بردند و از این رو موسیقی ایران به یك موسیقی مذكر تبدیل شده است. در این اقدام و تركیب اركسترال، سازهای ایرانی توانسته اند همگام با روند اجرایی سازهای غربی پیش بروند، كه این امر بخش مهمی از اهداف اركستر را محقق نمود.»
لازم به ذكر است كه در بدو تشكیل این اركستر، كه نام «تخت جمشید» بر آن گذارده شده بود، تعداد اعضا ۱۲۰ نفر بوده و همچنین آرانجمان آن از سازهای باستانی و بومی ایران بهره می برد كه به علت كمبود امكانات و بودجه، به تعداد حاضر تقلیل یافت. با تغییر تركیب سازها و رپرتوار، نام آن نیز به «اركستر ملل» تغییر پیدا كرد البته پیمان سلطانی در آینده نزدیك و با فراهم شدن امكانات و بودجه كافی در نظر دارد اركستر بزرگ «تخت جمشید» را نیز راه اندازی كند.
موضوعی كه ذهن اكثر مخاطبان این كنسرت را به خود مشغول می كرد این بود كه چرا تنها دو اجرا؟ در صورتی كه با جلوگیری مركز موسیقی وزارت ارشاد از هرگونه تبلیغی تا دو روز قبل از اجرا و در موقعیت زمانی پس از اجراهای پی درپی مركز موسیقی و برگزار جشن خانه موسیقی و پنج كنسرت به وسیله اركسترهای پرآوازه كه نه تنها از تبلیغات گسترده كه از پشتوانه دولتی خوبی برخوردار بودند، تنها در مدت چند ساعت كلیه بلیت های این كنسرت به فروش رفت و بسیاری مشتاقان به علت بی اطلاعی از این اجرا و یا مواجه شدن با پاسخ منفی گیشه از آن محروم ماندند.
این اركستر از هفته های اول فعالیت خود، از بودجه شخصی و با همراهی و یاری اندكی از دوستان و علاقه مندان به موسیقی و حمایت تعدادی از خبرنگاران و دست اندركاران بخش های خبری و روزنامه ها و تحمل فشارهای روانی و آزاری كه از سوی بعضی اشخاص غیرفرهنگی، آن هم در شرایطی به خودی خود سخت و پرتنش، به كار خود ادامه داد. حتی پس از لغو برنامه اجرا در تخت جمشید، به سختی سالنی برای اجرا، آن هم فقط برای دو شب و در وسط هفته در اختیار گروه قرار گرفت. در صورتی كه بانی این اركستر، خود شخصاً از گزینش نوازندگان ایرانی تا رفتن به ارمنستان، انتخاب نوازنده از آن جا، دعوت آنها به ایران، تقبل تمام هزینه های اقامت، دستمزد نوازندگان ایرانی و غیرایرانی و تمام مخارج متفرقه را در عین مبارزه با ادارات و سازمان های ذیربط برای موانعی كه ایجاد می كردند، عهده دار شد تا این اركستر را به چنین فرجام خوشی برساند و این چه می تواند باشد جز عشق به موسیقی و هنر؟
به زعم تمام دست اندركاران موسیقی، فرهنگ و هنر، كاری كارستان و حادثه ای مهم در سابقه تشكیل گروه های موسیقی در ایران روی داد كه امیدواریم موانع پیش روی آن برداشته و امكانات تازه ای برای تحقق ایده های آرمانی آن فراهم شود.
روشنك دیبا

وبگردی
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین!
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین! - ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده روی اربعین دستگیر شدند. دادستان شهرستان حمیدیه استان خوزستان گفت: افرادی که شامگاه گذشته در مسیر راهپیمایی اربعین حسینی دستگیر شده اند، هیچگونه انگیزه امنیتی نداشته اند. علی بیرانوند به ایرنا گفته بعد ازظهر جمعه ماموران انتظامی حمیدیه به یک خودروی پراید مشکوک شدند که پس از متوقف کردن آن متوجه شدند 6سرنشین مرد داشته که سه نفرشان پوشش زنانه دارند. این افراد برای تحقیقات…
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟ - فیلم - پدری که در برنامه «فرمول یک» علی ضیا ادعا کرد به خاطر تامین هزینه‌های درمان فرزندش اقدام به فروش کلیه‌اش کرده، مردم را فریب داده است.
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه!
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه! - مثلاً سنت های الهی که در این سند آمده، در کتاب های درس بینش اسلامی دوره دبیرستان هم وجود دارد... واقعاً هزاران جلسه تشکیل داده اند که بدیهیاتی مانند خانواده بنیادی ترین واحد تشکیل دهنده جامعه است، انسان دارای اختیار است، جهان دارای نظام علّی - معلولی است، خداوند رحمان و رحیم است و ... را در سند بازنویسی کنند؟!
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت - صحبتهای کنایه آمیز یک بازرگان با وزیر صنعت
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد - ۱- خب چی میشه ولایتی بجای توصیه به لُنگ پوشی، بملت توصیه کنه تو سعدآباد مالک خونه بشن ویک سومشو وقف کنن؟ ۲- اینجور واینجا صاحبخونه شدن و بعد توجیه وقف، آدمو یادحافظ میندازه: فقیه مدرسه دی مست بود و فتوی داد که می‌حرام، ولی بِه زمالِ اوقاف است
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند - حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند؟مردم نیازی به این توصیه‌هاندارند اگرلازم باشد آن‌قدر شرف دارندکه از خودشان دفاع کنند ولی این دفاع،منحصربه دفاع دربرابر دشمنان خارجی نمی‌شود که باید وضعیت خیلی‌ها رادر داخل هم بررسی کرد.
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید!
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید! - فیلم - حمله فرد متهم در بازار پرنده فروشان اهواز به پلیس آگاهی منجر به درگیری مرگبار شد.
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد - ماجرای عجیب دو منزل مسکونی در همسایگی کاخ سعدآباد و حسین فریدون و نهاد ریاست جمهوری
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+)
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+) - فیلم - به تازگی شخصی در فضای مجازی فیلمی منتشر کرده که مردی ادعا می کند در پارکینگ خانه اش مورد حمله جن ها قرار گرفته است.
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد!
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد! - فیلم - پاول یک توریست اهل چک است که با موتورسیکلتش دنیا را می گردد و یک هفته در ایران اقامت داشته است. ویدئوی سلفی که او در طبیعت ایران از خود و اقدام پسندیده اش منتشر کرده برای همه ایرانیان جای تامل دارد.
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+)
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+) - فیلم - قتل مدل و ملکه زیبایی عراق از روز گذشته سوژه رسانه ها شده و پلیس تحقیقات ویژه ای را برای دستگیر قاتل وی انجام داده است. تصاویر منتشر شده از جنازه غرق در خون وی را در ویدئوی زیر می بینید.
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز - عکس این بنرکه گفته می‌شود نمایشگر تصویری از سربازان رژیم صهیونیستی است طی روزهای اخیر در فضای مجازی دست به دست می‌شد و واکنش‌هایی به همراه داشت.
عکسی آموزنده از سفر نیویورک
عکسی آموزنده از سفر نیویورک - پوشه‌های پُر از برنامه فرانسوی‌ها در برابر دستان خالی تیم ایرانی. به کاغذ ها و پرونده های موجود روبه روی تیم فرانسه دقت کنید!
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر - وزیربهداشت بهترین توصیه رو به اون پیرمرد بیچاره کرد که گفت: خودت بمال. پیرمرد باید دستش رو محکم می‌مالید به گوش وزیر تا یک بار هم که شده از تخت اخلاق فرعونی بیاد پایین
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص - کاش در این میان یکی به ما بگوید که بالاخره بی حجاب بد است، خوب است؟ چه زمانی بد است؟ چه زمانی خوب است؟
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی - انتشار عکس‌های نشستن احمد خمینی زیر کولر در بخش وی‌آی‌پی هیات که پوششی شیشه‌ای دارد و از سینه‌زنان جداست، پس از توضیح او که گفت آن جایگاه مربوط به «روحانیون درجه یک و دو قم» است و «اون بالا معممین میشینن که لباسشون چون زیاده باعث گرمازدگی نشه»، با واکنش‌های تندتری هم همراه بود.