سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ / Tuesday, 21 November, 2017

شعر مذهبی، برخاسته از نهاد مردم است


شعر مذهبی، برخاسته از نهاد مردم است
«سعید بیابانکی» از شاعران نام آشنای این روزهای کشور است. شاعری که بیشتر شهرت خود را مدیون شعر مشهور عاشورایی خود است که:
دشت می بلعید کم کم پیکر خورشید را
برفراز نیزه می دیدم سر خورشید را
این غزل و اشعار گوناگون مذهبی او، بیابانکی را به عنوان شاعری متعهد به جامعه شعری کشور معرفی کرد. او چند سالی است به دنیای شعر طنز نیز رو آورده و در این عرصه آثار قابل قبولی از خود به جا گذاشته است.
به بهانه برگزاری هجدهمین دوره کنگره سراسری شعر «میلاد آفتاب» در خمینی شهر اصفهان به سراغ او که سخنگوی ستاد برگزاری کنگره است رفتیم تا درباره شعر آیینی کشور و لزوم برگزاری کنگره های این چنینی گفتگو کنیم.
▪ آقای بیابانکی؛ وضعیت کنونی شعر آیینی کشور را بویژه در تعامل با شعر آیینی گذشته چگونه ارزیابی می کنید و در این بین جایگاه شعر آیینی مفرح و شاد یا به عبارتی مولودیه ها چگونه است؟ آیا شعر مذهبی امروز ما بیش از حد به سمت سوگ و اندوه نرفته است؟
ـ در مقایسه با شعر آیینی گذشته، به عقیده من شعر آیینی امروز، هم از لحاظ کمی و هم از لحاظ کیفی پیشرفت داشته است و این پیشرفت پس از انقلاب بیشتر به چشم می آید. در ادبیات گذشته بار شعر آیینی بیشتر به دوش پیشکسوتها بود، اما بار شعر آیینی امروز بیشتر به دوش جوانان است و این جوانان هم از نظر زبان و هم از نظر محتوا آثار جدیدی را ارائه می دهند. بخش عمده این تحول، خودآگاه؛ اما بخشی از آن هم ناخودآگاه است.
بخش خودآگاه این تحول را باید به پای جشنواره ها و کنگره های آیینی بگذاریم که بویژه در ده سال اخیر بسیار زیاد شده است.جوانها برای اینکه بهانه ای برای حضور در این همایشها داشته باشند، به سمت سرودن شعر آیینی می روند و همین امر، آمار کمی شعر آیینی را بالا می برد و متعاقب آن، کمیت شعرهای قابل قبولی هم افزایش می یابد. بخش ناخودآگاه این تحول هم به اشعار کسانی باز می گردد که بدون توجه به جشنواره ها و کنگره هایی که برگزار می شود شعر می گویند.
این دو بخش، به اتفاق جریان شعر آیینی ما را شکل می دهند. از طرف دیگر می توان گفت، شعر آیینی گذشته ما بیشتر دم از مسلک می زد، اما شعر آیینی امروز دم از مذهب می زند. یعنی در شعر کلاسیک ما، بیشتر اندیشه ورزی در شعر آیینی حضور می یافته و خردگرایی و خردورزی را در متن خود داشته است، اما در شعر آیینی امروز، بیشتر به بعد عاطفی و حسی می پردازیم و این اتفاق به نظر من لازمه دنیای امروز است و به واقع، ما، بار خردورزی این مقوله را به پای گونه های دیگر ادبی چون داستان گذاشته ایم. در گذشته بار حکمت و عاطفه هر دو بر عهده شعر بوده است، اما امروز، وضعیت تغییر کرده و شعر آیینی از بعد آگاهی بخشی و خردورزی خارج شده است. اما در خصوص بخش دوم سؤالتان باید بگویم متأسفانه در کشور ما این گونه جا افتاده است که وقتی سخن از شعر آیینی به میان می آید، بلافاصله سوگواری به ذهن متبادر می شود.
البته بخشی از این همراهی به فضای شعری جامعه ما بر می گردد و به شعر ارتباطی ندارد، زیرا جامعه ما با اندوه و غم بیشتر خلوت می کند و انس می گیرد. نقطه مقابل جامعه ما، جامعه غربی است که بیشتر با شادی و فرح ابراز احساسات می کند. فرهنگ ما چندان اجازه شریک شدن در شادیها را نمی دهد. علت آن را هم نمی دانم. این مسأله در مقایسه با مراسمی که برای شادی های اهل بیت(ع) و عزای ایشان برگزار می شود، کاملاً قابل درک است.
شاید یکی از دلایل این مسأله این باشد که شهادت امامان معصوم(ع) بیشتر در طول تاریخ جریان ساز بوده است، اما در کل باید به این نکته اشاره کرد که در فرهنگ شرق شادیهای ما چندان سازمان یافته نیست، بلکه بیشتر سوگواریهای ما سازمان یافته است. شعر هم به تبعیت از این فرهنگ همین وضعیت را دارد. مثلاً در مولودی ها، مداحان اهل بیت(ع)، معمولاً به سراغ موسیقی هایی می روند که برای مردم آشناست و برای این کار ساخته نشده اند. همین حرکت اشتباه، نمونه ای از سازمان یافته نبودن شادیهای مذهبی ماست.
▪ مداحان در این عرصه همیشه گلایه می کنند که شاعران، شعرهای مناسب مداحی در ایام ولادت را در اختیار ما نمی گذارند و این مسأله را علت اصلی به حاشیه رفتن مداحی در مراسم مولودی می دانند.نظر شما در این باره چیست؟
ـ به نظر من تهیه مواد اولیه برای مداحان وظیفه شاعر نیست.خود مداحان هستند که باید به سمت تهیه و سفارش دادن شعر بروند. مداحان به هیچ عنوان مسیر طبیعی خلق یک موسیقایی را طی نمی کنند. تا جایی که من اطلاع دارم، مداحان برای شعرهایی که می خوانند، چیزی به شاعران پرداخت نمی کنند و می توان گفت که اصلاً مقوله شعر برای مداحان مهم نیست!
▪ از کنگره «میلاد آفتاب» به عنوان نمونه ای از همایش های شعر آیینی بگویید و از راز ماندگاری و استمرارش...
ـ بزرگترین ویژگی «میلاد آفتاب» آن است که به بخش دولتی وابسته نیست و شاید تنها ویژگی منحصر به فرد آن همین موضوع باشد.
به عقیده من مسؤولان فرهنگی با نگاه به این جشنواره، می توانند پی ببرند که تصدی گری کمتر دولت در عرصه فرهنگ، جواب بهتری در پی خواهد داشت. بزرگترین برنامه هایی که وابسته به دولت برگزار می شوند کنگره شعر دفاع مقدس و جشنواره شعر فجر است.
چه میزان از این برنامه ها مورد اقبال مردم واقع می شود و چه میزان این برنامه ها در سالم سازی و جریان سازی شعر مؤثر بوده اند؟ مقایسه این برنامه ها با «میلاد آفتاب» نشان دهنده همه چیز است. البته دولت هم به «میلاد آفتاب» کمک می کند، اما دخالتی در کار نیست. کنگره، هیأت مدیره ای هفت نفره دارد که زیر نظر آن ستاد اجرایی بیش از صد نفره ای تشکیل می شود و همه به صورت افتخاری و خود جوش برای برگزاری این کنگره تلاش می کنند. این کنگره در خمینی شهر کاملاً جا افتاده است و به نوعی تابلویی فرهنگ در شهر به شمار می آید. از چند هفته پیش از آغاز ماه شعبان، مردم پیگیر برگزاری کنگره هستند. بسیاری از مردم به صورت نقدی و غیرنقدی یاریگر کنگره هستند. این اتفاقها باید برای دولت الگوسازی کند.به عقیده من بهتر است دولت در این گونه همایشها دخالت مستقیم نکند، بلکه باید بیاید و به گروهی یا نهادی غیردولتی اعتماد کند و با تأمین بودجه، یاریگر همایش باشد. هر چند در طول این هجده سال، ما از نظر خبری، تحریم بودیم و علت اصلی آن هم غیردولتی بودن کنگره بود.البته در چند سال اخیر، مطبوعات در این راستا یاریگر ما بودند. نکته قابل توجه این جاست که بودجه این همایش بسیار ناچیز است و شاید نهایت هزینه هایی که سال گذشته شد به سیزده میلیون تومان می رسید.
این در حالی است که این رقم فقط هزینه تبلیغات جشنواره های بزرگ است.
▪ و از کنگره امسال، زمان، مکان و میهمانان آن بگویید.
ـ کنگره روزهای پانزده، شانزده و هفدهم مردادماه در سالن سینما فرهنگ خمینی شهر برگزار می شود. برنامه در واقع تلفیقی است از شعر خوانی و اجرای گروه های موسیقی محلی به صورت زنده. سعی ما، امسال این بوده که میهمانان جدید را به کنگره دعوت کنیم. از استاد محمدعلی بهمنی، یوسفعلی میرشکاک، علی انسانی، سهیل محمودی، محمد سلمانی، محمدجواد غفورزاده(شفق)، محمود اکرامی، مصطفی رحماندوست، افشین علاء، رضا رفیع، ناصر فیض، خلیل جوادی، امیر مهدی نژاد، شهرام شکیبا، سیدحمید رضا برقعی، سیامک بهرام پرور، گروس عبدالملکیان، خسرو احتشامی، پریش شهرضیایی و دکتر صابر امامی میهمانان خارج از استان کنگره هستند.
سال پیش، چند تن از دوستان طنزپرداز را به برنامه اضافه کردیم و با استقبال خوبی مواجه شدیم. امسال هم این کار را با میهمانان بیشتری انجام دادیم و هر شب دو تن از شاعران طنزپرداز اجرای برنامه دارند. به هر حال ایام شادی و ولادت هم هست و امیدواریم این نوآوری شور و شعف بیشتری به جمع منتقل کند.
بخش دیگری هم در سالن جانبی برگزار می شود.در این بخش «مصطفی رحماندوست» و «افشین علاء» برای کودکان شعر خواهند خواند و با کمک کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، برای کودکان برنامه ای ویژه خواهیم داشت.
▪ و حرف آخر؟
ـ از دوستان رسانه ای می خواهیم این حرکت فرهنگی- مردمی را پوشش خبری مناسب بدهند تا مسؤولان در تأمین بار مالی جشنواره تا حدی یاریگر ما باشند.

محمدرضا شالبافان

منبع : روزنامه قدس

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
آگاتون , ادبیات فولکلور , محمد بن زاید آل نهیان , کاربران اندروید , احدی , مهدی اخوان بهابادی , مسابقه طراحی زنده لباس , بازآفرینی محلات , سریال‌های قرآنی , طب، , خراسان چنوبی , اشتغال، برجام،‌امنیت،‌سرمایه خارجی، بندرخشک، صنعت حمل و نقل، ناوگان هوایی، میادین مشترک نفتی , ادعای بی اساس , راهپیمایی خانوداگی , حذف دفتر چه درمانی , ظبط , کمک اجتماعی , موطن , خامسی دادستانی , شیر الاغ , طرح پنج ساله , اصل 100 قانون اساسی , نگهداری صنایع , قوی ترین مردان ایران , غیرنتره , سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها , موضوع اوکراین , سال میمون , استادیوم مکزیک , لغو سخنرانی ها , فرار از باغ وحش , دراز , وصل شدن , پایگاه های کمیته امداد , روستاهای خوزستان , گزارشی از نقد مستند جمعه قالی , پایین ترین سطح بها , فرودگاه یزد , توافق آستانه , کمک مردم , فروش مجازی , قطار خورشیدی , تکلیف دینی , مهد کاراته , مدیر عامل ایرنا , با چه کسی , خطای آزمایشگاهی , بیانیه خانه تئاتر برای زلزله زدگان , کارچاق , ناخالص، ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
ترکیبات , صد هزار افسوس کز بی‌مهری گردون نهاد , درمان (۲) , داشت , انجمن‌های تخصصی , گل اطلسی , جراحی , ترویج خوداتکائی , آپاندیسیت در طی حاملگی , در مدح امام اجل عالم صفی‌الدین عمر گحجواری , هیپوکلسمی , دینامیک , ای ز صفات لبت عقل به جان آمده , ای که اندر ملک گفتی می‌نهم قانون عدل , اندر دو کون جانا بی‌تو طرب ندیدم , بثورات داروئی , ما در شکست گوهر یکدانه‌ی خودیم , گیاه‌شناسی , قلعه‌ها و کاخ‌ها(۳) , فراگرد ارتباط در مدل ارتباطی ویلبر شرام (Wilber Schramm) ,

برخی منابع مهم خبری
cup.ir کاپ , namehnews.ir نامه نیوز , aecinema.ir هنر و تجربه , tafahomnews.com روزنامه تفاهم , sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , sedayiran.com صدای ایران , roozannews.ir روزنامه روزان , ictpress.ir آی سی تی , vaghayedaily.ir روزنامه وقایع اتفاقیه , ibna.ir خبرگزاری کتاب ایران , khabarkhodro.com خودرو , eranico.com ارانیکو , kaenat.ir روزنامه کائنات , bazarnews.ir بازارنیوز , shafaf.ir شفاف , jahanesanat.ir روزنامه جهان صنعت , itanalyze.com آی تی آنالیز , ghanoondaily.ir روزنامه قانون , shahrefarda.ir شهرفردا , honarnews.com هنرنیوز , sobhanehonline.com صبحانه آنلاین , behdashtnews.ir بهداشت نیوز , jonoubnews.ir جنوب نیوز , borhan.ir برهان , 7sobh.com روزنامه هفت صبح , javanonline.ir جوان آنلاین , didban.ir دیدبان , techshot.ir تک‌شات , sowt.ir صنعت و توسعه , ensafnews.com انصاف نیوز ,

وبگردی
پس‌لرزه سياسی
پس‌لرزه سياسی - سياسي‌اش كردند. زود رفتند سراغ مسكن مهر... خدا لعنت كند معاول اول رييس‌جمهوري، آقاي جهانگيري را... نخستين تخم لق سياسي را ايشان گذاشت و زود در جلسه اقتصاد مقاومتي اعلام كرد مسكن مهر... اصلا چه ربطي دارد؟
نخستین فیلم از زلزله ایلام
نخستین فیلم از زلزله ایلام - شدت زلزله۵.۳ ریشتری ایلام از دید دوربین یکی از فروشگاه ها را مشاهده می کنید.
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد - کیک تولد 61 سالگی احمدی نژاد که توسط طرفداران به خانه اش برده شد روی کیک نوشته شده: چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای ما شدیدکتر جان تولدت مبارک.
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا - یکی از همسایه ها گفت: هنگامی که وارد خانه شدیم اهورا لخت مادرزاد بود و قاتل نیز در حالی که نیمه برهنه بود روی مبل نشسته بود. یکی دیگر از همسایه ها نیز گفت: اهورا را در حالی که از بینی، دهان و.... دچار خونریزی بود از خانه خارج کردیم.
پربازدیدها