اکوایران: تورم در اقتصاد ایران دیگر تنها به چند بازار یا گروه کالایی محدود نیست. طبق آمارهایی که در همایش چشمانداز اقتصاد ایران 1405 ارائه شد، افزایش قیمتها از مرحله تکانههای مقطعی عبور کرده و به پدیدهای فراگیر تبدیل شده است. در صورت تداوم این وضعیت، مهار تورم از چه مسیرهایی امکانپذیر است؟ به گزارش اکوایران، تورم در اقتصاد ایران دیگر تنها به چند بازار یا گروه کالایی محدود نیست. طبق ارائه دکتر حسین توکلیان در همایش چشمانداز اقتصاد ایران 1405، افزایش قیمتها از مرحله تکانههای مقطعی عبور کرده و به پدیدهای فراگیر تبدیل شده است؛ وضعیتی که تقریباً تمام کالاها و خدمات مصرفی را دربر گرفته و قدرت انتخاب و جایگزینی را از خانوارها سلب کرده است.
اگر این روند ادامه پیدا کند، سیاستهای مقطعی برای کنترل قیمتها نیز کارایی خود را بیش از پیش از دست خواهند داد. در چنین شرایطی، مهار تورم دیگر از مسیر مداخله در چند بازار خاص ممکن نیست و به اصلاحات بنیادین در سیاستهای پولی و مالی وابسته خواهد بود.
جبهه تورم چگونه تمام سبد مصرفی را دربر گرفت؟
گزارش «کالبدشکافی ویژگیهای رفتار تورم» که دکتر توکلیان در همایش چشمانداز اقتصاد ایران به ارائه آن پرداخت، به تحلیل تورم و تغییر ماهیت آن در سالهای اخیر میپردازد. بخشی از این ارائه با عنوان «جبهه گسترش تورم در سبد مصرفی»، تصویری از یکی از مهمترین تغییرات ساختاری اقتصاد ایران ارائه میدهد. مهمترین پیام این بخش آن است که اقتصاد از مرحله «تورم بخشی و تکانهای» وارد مرحله «تورم فراگیر و ساختاری» شده است.
در سالهای گذشته، افزایش قیمتها معمولاً در چند گروه کالایی مانند خوراکیها یا مسکن متمرکز بود و سایر بخشهای سبد مصرفی ثبات نسبی داشتند. اما دادههای منتهی به سال ۱۴۰۵ نشان میدهد تورم اکنون به تمامی ۲۳ گروه اصلی کالاها و خدمات مصرفی سرایت کرده است.
شاخص «سهم گروههای عبور کرده از آستانههای تورمی» نیز به سطوحی بیسابقه رسیده است؛ بهگونهای که در انتهای دوره، تقریباً تمام گروههای کالایی و خدماتی تورم ماهانه بیش از سه درصد را تجربه میکنند. این وضعیت از فروپاشی لنگرهای قیمتی و از دست رفتن کنترل تورم در تمامی بخشهای مصرفی حکایت …
