اقتصاد۲۴- بررسی دادههای ماهانه از فروردین ۱۳۹۴ تا تیر ۱۴۰۵ نشان میدهد، واگرایی شاخصها نه نشانه پایان موج تورمی، بلکه حاصل تفاوت روش محاسبه سه شاخص تورم ماهانه، سالانه و نقطهای است. قیمتها در تیرماه همچنان ۳.۱ درصد بیشتر از خرداد و نزدیک به ۸۸ درصد بیشتر از تیرماه سال گذشته بودهاند؛ در همین حال، ورود ماههای پرتورم اخیر به میانگین 12 ماهه، نرخ سالانه را به بالاترین سطح ۱۳۶ ماه گذشته رسانده است.
متوسط تورم ماهانه در کل این دوره ۲.۴۷ درصد، متوسط تورم نقطهای ۳۲ درصد و متوسط نرخ سالانه ۲۹.۵۵ درصد بوده است؛ با این حال، میانگینها شکاف عمیق میان دو نیمه این دهه را پنهان میکنند. متوسط تورم ماهانه سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ تنها ۰.۶۴ درصد بود، اما از ابتدای ۱۴۰۴ تا تیر امسال به ۴.۹ درصد رسیده است. به بیان دیگر، حتی ماههایی که امروز کمالتهاب تلقی میشوند، در مقایسه با نیمه نخست دهه ۱۳۹۰ در محدودهای کاملاً تورمی قرار دارند.
کف تورم ماهانه چگونه از نزدیک صفر به بالای 3 درصد رسید؟
تورم ماهانه تیرماه با کاهش ۲.۸ واحد درصدی نسبت به خرداد به ۳.۱ درصد رسیده است؛ کاهشی که در نگاه نخست میتواند از آرامترشدن سرعت افزایش قیمتها حکایت داشته باشد. با این حال، بررسی روند یک دهه گذشته نشان میدهد نرخ ثبتشده در تیر همچنان بالاتر از متوسط ۲.۴۷ درصدی کل دوره است.
اگر تورم ماهانه ۳.۱ درصدی برای ۱۲ ماه تکرار شود، سطح قیمتها بهصورت مرکب حدود ۴۴ درصد افزایش خواهد یافت. بنابراین، کاهش این شاخص بیش از آنکه به معنای خروج از تورم باشد، نشاندهنده فاصلهگرفتن از ماههای بسیار پرالتهاب اخیر است.
بیشترین تورم ماهانه دوره مورد بررسی در خرداد ۱۴۰۱ و همزمان با جهش قیمتها پس از حذف ارز ترجیحی ثبت شد؛ رقمی معادل ۱۰.۵۹ درصد. پس از آن، بهمن ۱۴۰۴ با ۹.۴۳ درصد و اردیبهشت ۱۴۰۵ با ۸.۸۳ درصد قرار دارند. در مقابل، کمترین نرخ در بهمن ۱۳۹۴ و در محدوده منفی ۰.۳۵ درصد ثبت شده است. اردیبهشت ۱۳۹۶ نیز تورم منفی ۰.۱۱ درصدی داشت.
مقایسه این نقاط نشان میدهد، تغییر مهم فقط در قلههای تورمی رخ نداده، بلکه کف تورم نیز بالا آمده است. متوسط تورم ماهانه سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ حدود ۰.۶۴ درصد بود، در حالی که این نرخ در سال ۱۴۰۴ به ۴.۶۳ درصد رسید و متوسط چهار ماه نخست ۱۴۰۵ نیز ۵.۷۱ درصد …
