روزنامه خراسان نوشت: سالهاست وام ازدواج و فرزندآوری به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای حمایتی دولت برای تشویق ازدواج و افزایش جمعیت مطرح است؛ اما همزمان، در فضای کارشناسی و بانکی، انگشت اتهام بارها به سمت همین تسهیلات رفته است: از ناترازی شبکه بانکی تا تشدید نقدینگی. حالا بررسی اعداد و صورتهای مالی، روایت دیگری را پیش میکشد؛ روایتی که نشان میدهد این وامها بیش از آن که منشأ بحران باشند، قربانی بیمیلی بانکها به پرداخت تسهیلات کمبازده شدهاند.
ناترازی بانکی دقیقا یعنی چه؟
برای داوری درباره این ادعا، ابتدا باید روشن کرد منظور از ناترازی بانکی چیست. در ادبیات بانکی، ناترازی دو معنا دارد: نخست، ناترازی ترازنامهای؛ یعنی جایی که شکاف میان بدهیها و داراییها آنقدر بزرگ میشود که سرمایه بانک عملا منفی میشود. دوم، ناترازی جریان نقدی؛ یعنی وضعیتی که بانک به دلیل کمبود دارایی نقد، از ایفای تعهدات خود بازمیماند؛ مثلا در زمان هجوم سپردهگذاران برای برداشت پول.
در این بحث، محل نزاع بر سر ناترازی ترازنامهای است؛ همان جایی که برخی مدعیاند وام ازدواج و فرزندآوری به آن دامن میزند. دو مسیر برای ناترازی؛ هیچکدام از وامهای حمایتی نمیگذرد
ناترازی ترازنامهای معمولا از دو مسیر شکل میگیرد: نخست، افزایش مطالبات غیرجاری؛ یعنی وامهایی که بازپرداختشان به تعویق افتاده و بانک ناچار میشود از محل دارایی و حقوق صاحبان سهام برای آن ذخیره بگیرد. دوم، عدم تعادل میان هزینه و درآمد؛ یعنی جایی که بانک از عملیات خود زیان میبیند و سرمایهاش تحلیل میرود.
بنابراین اگر قرار باشد وام ازدواج و فرزندآوری بانکها را دچار ناترازی کند، باید یا نکول بالایی داشته باشد، یا هزینه پرداخت آن برای بانک بیش از درآمدش باشد. بررسیها اما هیچیک از این دو فرض را تایید نمیکند.
نه نکول بالا، نه فشار هزینه
صورتهای مالی چند بانک منتخب نشان میدهد سهم بسیار ناچیزی از تسهیلات ازدواج و فرزندآوری به مطالبات غیرجاری تبدیل شده است. شاخص NPL یا نسبت مطالبات غیرجاری به کل مطالبات در این وامها، بهمراتب کمتر از دیگر تسهیلات است. نمونه روشن آن، موسسه اعتباری ملل است؛ جایی که NPL وامهای ازدواج و فرزندآوری کمتر از یک درصد برآورد شده، در حالی که همین …
