کمتر کسی تصور میکرد در میان لباسهای برند، جواهرات لوکس و ستارههای هالیوود در مراسم فتوکال فیلم «اودیسه» ساخته کریستوفر نولان، این بار نه لباس بازیگران، بلکه دو قطعه طلای سه هزار ساله، نگاه جهان را به خود جلب کنند.
گوشوارههایی که «زندایا»، بازیگر آمریکایی، در مراسم تبلیغاتی این فیلم در لندن به گوش داشت، در نگاه نخست تنها زیورآلاتی چشمگیر به نظر میرسیدند؛ اما ساعاتی بعد مشخص شد آن چه از گوش این ستاره سینما آویزان است، دو مدال طلایی منسوب به ایران باستان و گنجینه مشهور زیویه در استان کردستان است؛ آثاری که قدمتشان به حدود قرن هفتم پیش از میلاد میرسد و این یعنی قدمتی حدود ۲۷۰۰ سال دارد.
همین افشاگری کافی بود تا شبکههای اجتماعی، باستانشناسان، پژوهشگران هنر و کارشناسان میراث فرهنگی وارد بحثی شوند که دیگر ارتباط چندانی با دنیای مد نداشت. موضوع تنها یک جفت گوشواره نبود؛ بلکه پرسش بر سر سرنوشت دو شیء تاریخی بود که هزاران سال پیش در دل تمدنهای باستانی ایران ساخته شدند، دههها پیش از خاک ایران بیرون آمدند و امروز بر گوش یکی از مشهورترین بازیگران جهان قرار گرفتهاند. آیا این تنها نمونهای از تلفیق تاریخ و مد است یا بخشی از میراث فرهنگی که مسیر خروج آن از ایران همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد؟
اندکی پس از انتشار تصاویر زندایا، کارشناسان آثار باستانی متوجه شدند گوشوارههای او شباهتی غیرعادی به دو مدال طلایی منسوب به گنجینه زیویه دارند؛ مجموعهای که نام آن برای باستانشناسان، یادآور یکی از مهمترین و در عین حال جنجالیترین کشفیات قرن بیستم در ایران است.
در مدت کوتاهی، عکسهای این گوشوارهها در کنار تصاویر قدیمی آثار زیویه منتشر شد و موجی از واکنشها را در فضای مجازی به راه انداخت. برخی کاربران از دیده شدن هنر ایران باستان در یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی جهان استقبال کردند، اما گروهی دیگر پرسیدند چگونه ممکن است اثری که هزاران سال پیش در ایران ساخته شده، امروز به زیورآلات فرش قرمز هالیوود تبدیل شده باشد؟
در همین حال، گالری خصوصی «بارون لندن» اعلام کرد این گوشوارهها از دو مدال طلایی باستانی ساخته شدهاند که در اختیار این مجموعه قرار دارند و برای مراسم تبلیغاتی فیلم به زندایا امانت داده و همین توضیح، به جای پایان دادن …
