به گزارش مهر، کاهش تلفات انرژی در زنجیره توزیع و مصرف سوخت، به یکی از موضوعات مهم اقتصاد انرژی در کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که هم به مدیریت بهتر منابع هیدروکربنی مربوط میشود و هم به کاهش فشار بر بودجه عمومی، شبکه حملونقل و صنایع انرژیبر. در شرایطی که بخشی از سوخت در مسیر انتقال، توزیع و مصرف نهایی هدر میرود، کارشناسان تأکید دارند که حل این مسئله تنها با یک اقدام مقطعی ممکن نیست و نیاز به مجموعهای از اصلاحات زیرساختی، نظارتی و رفتاری دارد.
فرسودگی زیرساخت و نشتی پنهان
یکی از مهمترین دلایل تلفات انرژی، فرسودگی شبکه انتقال و توزیع سوخت است. خطوط قدیمی، مخازن آسیبدیده، تجهیزات اندازهگیری غیراستاندارد و اتصالات فرسوده، همگی میتوانند در عمل موجب هدررفت بخشی از سوخت شوند؛ هدررفتی که گاهی بهصورت نشت فیزیکی، تبخیر یا خطای اندازهگیری ظاهر میشود. در بخشهایی از شبکه نیز نبود پایش لحظهای، تشخیص سریع مشکل را دشوار میکند و همین مسئله باعث میشود میزان واقعی تلفات تا مدتها پنهان بماند.
در همین زمینه، بهکارگیری حسگرهای فشار، دما و دبی، نصب سامانههای هشدار نشتی و انجام کالیبراسیون دورهای تجهیزات، از جمله راهکارهایی است که میتواند به کاهش تلفات کمک کند. کارشناسان معتقدند هرچه اندازهگیری دقیقتر و نظارت هوشمندتر باشد، امکان انحراف، خطای عملیاتی و هدررفت کمتر میشود.
نقش ناوگان و حملونقل در مصرف سوخت
بخش مهم دیگری از تلفات انرژی به مرحله مصرف نهایی بازمیگردد؛ جایی که خودروهای فرسوده، ترافیک سنگین، رانندگی پرشتاب و نبود استاندارد کافی در نگهداری ناوگان، مصرف سوخت را بالا میبرد. ناوگان حملونقل عمومی و باری در صورت فرسودگی، بخش قابل توجهی از سوخت را بدون بازده مناسب میسوزاند و همین مسئله بار مالی و زیستمحیطی گستردهای ایجاد میکند.
در این میان، نوسازی اتوبوسها، کامیونها و خودروهای شخصی، تقویت معاینه فنی واقعی، کنترل فشار باد لاستیکها، تنظیم موتور و کاهش توقفهای غیرضروری در ترافیک، از راهکارهای فوری و کمهزینهتر برای کاهش مصرف به شمار میرود. همچنین توسعه حملونقل عمومی و افزایش سهم مترو و اتوبوس در جابهجایی شهری، میتواند مصرف سوخت به ازای هر مسافر را بهطور محسوسی کاهش دهد.
محمد متقینیا، کارشناس …
