جهان صنعت نیوز – سالها نگرانی اصلی جهان این بود که ایران ممکن است به سلاح هستهای دست پیدا کند، اما جنگ پنجماهه نشان داد تهران از قبل سلاحی قدرتمند در اختیار داشته است. موقعیت جغرافیایی ایران و توان نظامی آن، کنترل عملی تنگه هرمز را ممکن کرده است؛ مسیری که در شرایط عادی حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
انسداد یا محدود کردن این مسیر، به ایران اهرم بزرگی در برابر آمریکا و همسایگان عربش داده است. با این حال، مخالفان ایران امیدوارند این مزیت با توسعه مسیرهای جایگزین بهتدریج فرسوده شود. تحلیل نشریه اکونومیست نشان میدهد این امید تنها تا حدی واقعبینانه است. وابستگی به هرمز در کالاها و کشورهای مختلف یکسان نیست، توان ایران برای کسب درآمد از این آبراه کاهش خواهد یافت، اما نفوذ راهبردی آن الزاماً همزمان از میان نخواهد رفت. نفت خام؛ آسانترین بخش برای دور زدن هرمز
پیش از جنگ، روزانه حدود ۱۶ میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز عبور میکرد. کشورهای عربی اکنون با استفاده حداکثری از خطوط لوله موجود، بخشی از این حجم را از مسیرهای دیگر صادر میکنند.
خط لوله شرق به غرب عربستان که نفت را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل میکند، پیش از جنگ روزانه یک میلیون بشکه برای صادرات حمل میکرد، اما اکنون با ظرفیت کامل هفت میلیون بشکه فعالیت دارد. نزدیک به پنج میلیون بشکه آن صادر میشود و بقیه به پالایشگاههای ساحلی میرسد.
امارات نیز ظرفیت خط لوله حبشان به فجیره را از حدود یک میلیون بشکه پیش از جنگ به ۱.۸ میلیون بشکه رسانده است. عراق نیز روزانه حدود ۲۰۰ هزار بشکه از طریق خط لولهای که پیشتر غیرفعال بود، به ترکیه منتقل میکند.
با وجود این اقدامات، همچنان حدود ۱۰ میلیون بشکه از صادرات نفت خام بدون مسیر جایگزین باقی مانده است. پروژههای جدید میتوانند تا سال ۲۰۳۰ حدود پنج میلیون بشکه دیگر به ظرفیت دور زدن هرمز اضافه کنند. امارات قصد دارد تا اواخر سال ۲۰۲۷ خطی موازی با مسیر فعلی بسازد و ۱.۸ میلیون بشکه به ظرفیت صادراتی خود بیفزاید. عراق نیز میخواهد ظرفیت خط موجود را به یک میلیون بشکه برساند و خط لولهای با ظرفیت ۲.۵ میلیون بشکه برای اتصال میادین جنوبی به مسیرهای اردن، سوریه و ترکیه احداث کند.
حتی در صورت اجرای کامل این پروژهها، روزانه …
