حمید حسینی در یادداشتی با عنوان «بهترین نسخه مدیریت بنزین» در روزنامه اعتماد نوشت: مساله بنزین دیگر صرفا یک موضوع مربوط به قیمتگذاری سوخت نیست، بلکه به یکی از مهمترین مسائل اقتصادی، اجتماعی و حتی بودجهای کشور تبدیل شده است. امروز با فاصله قابل توجه میان تولید و مصرف بنزین مواجه هستیم و ادامه این وضعیت، دولت را ناچار میکند برای تامین نیاز داخلی به واردات متوسل شود؛ وارداتی که هزینه سنگینی به اقتصاد کشور تحمیل میکند و در شرایط تورمی موجود، میتواند خود به یکی از عوامل تشدیدکننده تورم تبدیل شود. در چنین شرایطی، سه سناریو برای نحوه توزیع بنزین مطرح میشود. سناریوی نخست این است که میزان بنزین موجود در جایگاهها میان خودروها توزیع شود و پس از پایان سهمیه، عملا نازلها از مدار خارج شوند. سناریوی دوم، توزیع میزان مشخصی از بنزین میان خودروهای موجود در کشور است و سناریوی سوم، اختصاص سهمیه بنزین به همه مردم، اعم از صاحبان خودرو و افرادی است که خودرو ندارند. به نظر میرسد در شرایط فعلی، سناریوی سوم از دو گزینه دیگر منطقیتر، عادلانهتر و قابل دفاعتر است؛ زیرا در این مدل، یارانه از خودرو جدا میشود و به شخص تعلق میگیرد. این تغییر ظاهرا ساده، میتواند ساختار توزیع یارانه بنزین را به شکل قابل توجهی اصلاح کند.
ادامه وضع موجود امکانپذیر نیست
کشور در شرایطی قرار دارد که تولید داخلی بنزین پاسخگوی میزان مصرف نیست. زمانی که تولید داخلی میتوانست تقریبا تمام نیاز کشور را پوشش بدهد، پرداخت یارانه سنگین به بنزین شاید کمتر احساس میشد. اما امروز بخشی از نیاز کشور باید از طریق واردات تامین شود و همین موضوع هزینه قابل توجهی به دولت تحمیل میکند.
برآوردها نشان میدهد برای تامین بنزین مورد نیاز کشور، دولت باید میلیاردها دلار منابع ارزی اختصاص بدهد. این منابع در شرایطی هزینه میشود که کشور با محدودیت منابع ارزی، کسری بودجه و تورم بالا مواجه است. بنابراین نمیتوان مساله بنزین را جدا از وضعیت کلان اقتصادی کشور بررسی کرد. هر لیتر بنزینی که با هزینه بالا از خارج تامین میشود و سپس با نرخ بسیار پایین در اختیار مصرفکننده قرار میگیرد، در واقع یارانه بیشتری به مصرفکننده پرداخت میکند. اما سوال اساسی این است که این یارانه به چه کسانی میرسد؟ آمارهای مربوط به الگوی مصرف بنزین …
