در نگاه نخست، بسیاری از تحلیلگران تلاش میکنند خط سیر قیمت خودرو را با نوسانات دلار آزاد ترسیم کنند، اما دادههای چندماهه اخیر گویای واقعیت دیگری است: ضریب همبستگی این دو متغیر به شکل محسوسی کاهش یافته و جای خود را به همبستگی قویتر با انتظارات تورمی و ریسکهای ژئوپلیتیک داده است. به بیان ساده، خودرو در سبد دارایی خانوارها از یک کالای مصرفی به «سپر حفظ ارزش» تبدیل شده و این تغییر ماهیت، معادلات بازار را به کلی دگرگون کرده است.
مسیح فرزانه، کارشناس صنعت خودرو، در این باره معتقد است: پارادایم شیفت بازار خودرو که من از آن بهعنوان یک بازار هوشمند نام میبرم، سالهاست بسیار بیشتر از گذشته ضربان نبض خود را با تحولات کلان اقتصادی و تصمیمسازیهای این حوزه همسو کرده و تعمیم دادن نرخ ارز بعنوان فاکتور اصلی بر قیمتها نگاهی سادهانگارانه و غیر علمی است.
هشدار اقتصاددانان؛ عبور از نقطه بیبازگشت تورم
فضای ذهنی فعالان اقتصادی این روزها تحت تأثیر دو هشدار جدی قرار گرفته است. تیمور رحمانی، با اعلام اینکه اقتصاد ایران از تورم مزمن به فاز «تورم بسیار بالا» گام نهاده، پیشبینی میکند تورم نقطهبهنقطه تا یکی دو ماه آینده به مرز ۱۰۰ درصد برسد و ریشه آن را نه در شوکهای مقطعی عرضه، که در سیاستهای پولی و رشد پایه پولی میداند. مسعود نیلی نیز با ترسیم خط سیر تاریخی، از فاز میانی «تورم شدید» سخن میگوید که مشخصهاش از دست رفتن کنترل انتظارات و تغییر رفتار ناگهانی عوامل اقتصادی است. این هشدارها که برخلاف آمارهای رسمی با وقفه، بیدرنگ در بازار دست به دست میشوند، موتور محرکه تقاضای پیشخرید را روشن کردهاند.
سیگنال بنزین؛ آتش زیر خاکستر انتظارات
در کنار این هشدارهای پولی، طرح مجدد موضوع افزایش قیمت بنزین در هفتههای اخیر، نقش یک سیگنال انتظاری قوی را ایفا کرده است. هرچند کارشناسان اقتصادی اثر مستقیم افزایش بنزین بر قیمت خودرو را ناچیز میدانند، اما تجربه نشان داده که هر بار این بحث در رسانهها داغ میشود، شتاب قیمت کالاهای …
