تغییرات نرخ بنزین از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۵؛ از یک تومان تا 130 هزار تومانقیمت بنزین
قیمت بنزین در ۴۷ سال گذشته از لیتری یک تومان به ساختار پنجنرخی (با احتساب بنزین سوپر) رسیده است و حالا به نظر میرسد نرخ چهارم نیز در سال جاری قطعی باشد؛ تصمیمی که میتواند معادلات سوخت، تورم و سفره مردم را وارد مرحله تازهای کند.
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، سال ۱۳۵۷ قیمت هر لیتر بنزین در ایران تنها ۱۰ ریال، معادل یک تومان، بود. این نرخ در سال ۱۳۵۹ به ۳۰ ریال رسید و برای چند سال در همین محدوده باقی ماند. دهه ۷۰ اما آغاز روند افزایشهای متوالی بود؛ ۱۰۰ ریال در سال ۱۳۷۴، ۱۳۰ ریال در ۱۳۷۵، ۱۶۰ ریال در ۱۳۷۶، ۲۰۰ ریال در ۱۳۷۷ و ۳۵۰ ریال در ۱۳۷۸.
در سالهای ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ نیز نرخ بنزین به حدود ۳۸۵ و ۴۵۰ ریال رسید. این روند نشان میداد دولت بهتدریج از قیمتگذاری کاملاً یارانهای فاصله میگیرد، اما هنوز خبری از اصلاح ساختاری در سمت مصرف نبود.سهمیهبندی؛ شروع عصر بنزین چندقیمتی
سال ۱۳۸۶ نقطه عطف دیگری بود. سهمیهبندی بنزین و کارت هوشمند سوخت وارد اقتصاد ایران شد تا دولت بتواند هم مصرف را کنترل کند و هم یارانه سوخت را مدیریت کند.
در سال ۱۳۸۷ نرخ آزاد بنزین معمولی به ۴۰۰ تومان رسید و بعد از اجرای قانون هدفمندی یارانهها، مسیر افزایش قیمت ادامه پیدا کرد.
سرانجام در سال ۱۳۹۴ بنزین به نرخ ۱۰۰۰ تومان رسید؛ نرخی که چند سال ثابت ماند، اما تورم و کاهش ارزش پول ملی عملاً ارزش واقعی آن را بهشدت کاهش داد.آبان ۹۸؛ جهش ۱۰۰ درصدی نرخ آزاد
در آبان ۱۳۹۸ دولت بنزین را وارد مرحله تازهای کرد. نرخ سهمیهای ۱۵۰۰ تومان و نرخ آزاد ۳۰۰۰ تومان تعیین شد.
این تصمیم نشان داد دولت همچنان بهجای اصلاح تدریجی و همهجانبه اقتصاد سوخت، به مدل چندنرخی تکیه دارد؛ مدلی که اگرچه امکان مدیریت مصرف را فراهم میکند، اما همزمان زمینه ایجاد رانت، تفاوت قیمت، انتقال سهمیه و پیچیدهتر شدن نظام توزیع را نیز افزایش میدهد.۱۴۰۴؛ نرخ سوم وارد میدان شد
در سال ۱۴۰۴ نرخ ۵۰۰۰ تومانی به ساختار قیمت بنزین اضافه شد تا مصرف خارج از سهمیههای اصلی با قیمت بالاتری محاسبه شود.
به این ترتیب، بنزین عملاً سه نرخ پیدا کرد: ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومان.
اما ماجرا در سال ۱۴۰۵ یک مرحله دیگر جلو …
