به گزارش شهرآرانیوز؛ ۲۹ مرداد ۱۳۶۹ برای شهر یک سهشنبه معمولی نبود. جنگ هشتساله تازه به پایان رسیده بود، اما هزاران خانواده ایرانی هنوز در انتظار بازگشت پدران، پسران و برادران خود بودند. چهار روز پیش از این، در ۲۶ مرداد، نخستین موج آزادگان از مرز خسروی وارد کشور شده بود و خدا میداند چه خردهروایتهای ناگفتهای از تلاقی مردمی که شور داشتند و سربازانی که غربت دیده بودند، شکل گرفته بود.
حالا نوبت مشهد بود؛ شهری که حرم امام رضا (ع) برای بسیاری نقطه آغاز سفر دفاع بود و آنان پس از سالها دوری، میبایست دوباره به آن بازمیگشتند. بر اساس گزارش روزنامه قدس و دیگر جراید استان، ورود نخستین آزادگان خراسانی به مشهد در دو گروه سازماندهی شده بود: گروهی ۶۹ نفره و گروهی ۴۷ نفره. این تعداد، هرچند در قیاس با دهها هزار آزاده سراسر کشور کوچک به نظر میرسید، برای هر خانواده یک جهان بود. قصه آن روزها، قصه بازگشت ۳۴۳۰ جهان یکنفره به آغوش مشهد بود. آغازی بر پایان انتظار
روندی که به بازگشت اسرای ایرانی به وطن انجامید، نتیجه تصمیمی ناگهانی نبود؛ بلکه حاصل مجموعهای از مذاکرات و چانهزنیها در ماههای پس از پایان جنگ ایران و عراق بود. در متن قطعنامه ۵۹۸ که در ۲۹ تیرماه ۱۳۶۷ به تصویب رسید، تبادل اسرا میان دو کشور در بند سوم قرار گرفت با این حال در آن روزها، حتی پس از پذیرش قطعنامه، مسئله اسرا همچنان لاینحل باقی مانده بود.
در این میان، سال ۱۳۶۹ نقطه عطفی تعیینکننده شد. از بهار آن سال، نامهنگاریهایی میان مقامهای عالی ایران و صدام حسین آغاز شد که بهتدریج فضای تازهای برای حل مسائل باقیمانده ایجاد کرد.
ایران در این مکاتبات بر چند اصل پافشاری میکرد: پذیرش دوباره عهدنامه ۱۹۷۵ الجزایر، عقبنشینی کامل عراق به مرزهای بینالمللی و مبادله فوری و همهجانبه اسیران جنگی. سرانجام، در مرداد ۱۳۶۹، بغداد عملا با این چارچوب موافقت کرد و از همانجا روند سیاسی به مرحله اجرایی نزدیک شد. با این اتفاق، همهچیز روی دور تند افتاد و خیلی زود فرزندان دورافتاده مام میهن به آغوش وطن بازگشتند.
در ۲۲ مرداد همان سال، «ستاد رسیدگی به امور آزادگان» برای ساماندهی بازگشت اسرا تشکیل شد؛ اقدامی که نشان میداد ایران خود را برای ورود گسترده آزادگان آماده کرده بود. در روزهای ۲۳ و ۲۴ مرداد، …
