به گزارش خبرگزاری ایمنا، جنگ را میتوان از زوایای مختلف روایت کرد؛ از سنگر و عملیات و خاکریز گرفته تا خانههایی که چشمانتظار بازگشت رزمندگان بودند. اما یکی از مهمترین و در عین حال پیچیدهترین فصلهای این تاریخ، قصه اسارت است؛ قصه انسانهایی که جنگ برایشان در لحظهای متوقف نشد، بلکه شکل دیگری پیدا کرد.
«تابستان ۶۹» نوشته مرتضی سرهنگی از همین نقطه به جنگ نگاه میکند؛ از لحظهای که رزمنده دیگر در موقعیت جنگیدن نیست و ناگهان وارد جهانی ناشناخته میشود؛ جهانی که در آن، اسارت، انتظار، دوری از خانواده و تلاش برای حفظ هویت انسانی به بخش جداییناپذیر زندگی تبدیل میشود.
سرهنگی برای رسیدن به این روایتها مسیر سادهای را انتخاب نکرده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره کتاب، او برای تدوین «تابستان ۶۹» ۳۶۰ کتاب با محوریت اسارت رزمندگان را مطالعه کرده و از میان آنها ۴۰ خاطره از لحظه اسارت مردان و زنان ایرانی را برگزیده است.
همین عددها نشان میدهد که «تابستان ۶۹» تنها گردآوری چند خاطره پراکنده نیست؛ بلکه حاصل جستوجو در حجم قابل توجهی از ادبیات اسارت است. انتخاب ۴۰ روایت از میان صدها منبع، در واقع تلاشی برای پیدا کردن لحظههایی است که بتوانند تجربه اسارت را از زاویهای انسانی و ملموس به مخاطب امروز منتقل کنند. لحظهای که همه چیز تغییر میکند
در روایتهای جنگ، معمولاً لحظه آغاز عملیات، پیروزی یا شهادت در مرکز توجه قرار میگیرد؛ اما اسارت نقطه دیگری از این تاریخ است. رزمندهای که اسیر میشود، نه به خانه بازگشته و نه دیگر در میدان نبرد حضور دارد. او در موقعیتی میان این دو قرار میگیرد؛ جایی که آیندهاش نامعلوم است.
اهمیت «تابستان ۶۹» نیز در همین تمرکز بر نقطه آغاز اسارت است. کتاب تلاش میکند مخاطب را به همان لحظه ببرد؛ لحظهای که یک رزمنده در چند ثانیه با واقعیتی تازه روبهرو میشود و باید با آن کنار بیاید.
این نگاه موجب میشود مخاطب، اسارت را نه تنها به عنوان یک «موضوع تاریخی»، بلکه به عنوان تجربهای انسانی ببیند؛ تجربهای که آثار آن میتواند سالها پس از پایان جنگ نیز همراه فرد باقی بماند.
یکی از ویژگیهای مهم آثار مرتضی سرهنگی، توجه به خاطرات و روایتهای انسانی جنگ است. او از چهرههای شناختهشده ادبیات مقاومت ایران است …
